I OSK 3691/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1768/17 w sprawie ze skargi G. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z 28 maja 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę G. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z [...] lutego 2017 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona lub uzasadniona w innej wysokości. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że sprawa ta nie należy do kognicji sądów administracyjnych, bowiem art. 79 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r. poz. 121 ze zm.), "u.g.n.", uniemożliwia zaskarżenie przedmiotowego postanowienia Kolegium zażaleniem. Od powyższego postanowienia skargę kasacyjną wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, wnosząc o jego uchylenie, rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciło: 1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), "p.p.s.a.", poprzez jego błędna interpretację i przyjęcie, iż na postanowienie samorządowego kolegium odwoławczego o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, ze aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości jest nieuzasadniona lub uzasadniona w innej wysokości, nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, podczas gdy orzeczenie to stanowi akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., a właściwym środkiem jego zaskarżenia jest skarga do sądu administracyjnego; 2. naruszenie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie, co skutkuje odrzuceniem skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie zasadności aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego z powodu uznania, iż przedmiotowa sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpoznając wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, zauważyć należy, że zgodnie z art. 182 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie, a do takich postanowień należy zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji wydane na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Wobec tego nie było przeszkód do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, które to okoliczności w sprawie nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych przytoczonych w skardze kasacyjnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna jest zasadna. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę, bowiem w jego ocenie na postanowienie samorządowego kolegium odwoławczego odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości, skarga nie przysługuje. Powyższa kwestia stała się przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w siedmioosobowym składzie, który 17 grudnia 2018 r. (sygn. akt I OPS 2/18) podjął uchwałę, że na postanowienie samorządowego kolegium odwoławczego o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości – wydane na podstawie art. 59 § 1 k.p.a. w związku z art. 78 ust. 2 i art. 79 ust. 7 u.g.n. – przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu powyższej uchwały stwierdził, że omawiane postanowienie kończy postępowanie dotyczące oceny złożenia wniosku przez użytkownika wieczystego w wyznaczonym przez ustawodawcę terminie, w wyniku czego samorządowe kolegium odwoławcze nie przystępuje do rozstrzygnięcia sprawy aktualizacji opłaty rocznej. Sama aktualizacja opłaty rocznej nie jest więc rozstrzygana, ponieważ postanowienie kolegium nie podlega zażaleniu, dlatego nie będzie mogło być podważone. Postanowienie to należy zatem uznać za kończące postępowanie w sprawie oceny przez kolegium złożenia wniosku przez użytkownika wieczystego w terminie wyznaczonym przez ustawodawcę w art. 78 ust. 2 u.g.n. Skutkiem prawnym omawianego odmownego postanowienia kolegium jest bowiem wykluczenie dopuszczalności rozstrzygania sprawy aktualizacji opłaty rocznej zarówno przez samorządowe kolegium odwoławcze, jak i w dalszej kolejności przez sąd powszechny. Postanowienie to jest więc wydawane w postępowaniu administracyjnym i powoduje jego zakończenie, dlatego należy je uznać za kończące postępowanie w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić więc należy, że odrzucając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie naruszył przepisy postępowania wskazane w skardze kasacyjnej. Zgodnie bowiem z ww. uchwałą na przedmiotowe postanowienie Kolegium skarga do sądu administracyjnego przysługuje. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 p.p.s.a. w zw. z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Odnośnie wniosku skarżącego kasacyjnie o zasądzenie kosztów postępowania, zwrócić należy uwagę na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07, w świetle której przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie (ONSAiWSA 2008/2/23, Prok.i Pr.-wkł. 2008/9/47).