I OSK 357/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej B.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 września 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 651/21 w sprawie ze skargi B.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z 23 września 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 651/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę B.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie złożyła B.K. (dalej: "skarżąca kasacyjnie") reprezentowana przez pełnomocnika. W treści skargi kasacyjnej wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej wydanej przez Prezydenta Miasta [...] z [...] stycznia 2021 r., znak [...] podnosząc, że w realiach niniejszej sprawy wykonanie obu decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki w postaci konieczności ponoszenia znacznych kosztów związanych z opłacaniem niezasadnych należności z tytułu pobytu jej ojca w domu pomocy społecznej, których ewentualny zwrot nie jest pewny i może nastąpić dopiero w wyniku czasochłonnych i kosztownych zabiegów poczynionych przez skarżącą kasacyjnie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a."), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 powołanego przepisu, jednak wyłącznie wtedy, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślić przy tym należy, że postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji dotyczy wyjątku od zasady wykonalności ostatecznych decyzji administracyjnych. Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi więc wskazać konkretne zagrożenia płynące z wykonania decyzji. Sąd musi dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy jeszcze raz podkreślić – jest wyjątkiem od zasady wynikającej z art. 61 § 1 P.p.s.a. Użyte przez ustawodawcę w art. 61 § 3 P.p.s.a. nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności zaprezentować wnioskodawca. Samo powołanie się na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Podkreślić także należy, że rozstrzygając wniosek o wstrzymanie, sąd nie bada legalności zaskarżonego aktu, bowiem prowadziłoby to do tzw. przedsądu. Bada jedynie, czy wykonanie zaskarżonego aktu może prowadzić w okolicznościach danej sprawy, wskazanych przede wszystkim przez skarżącego we wniosku, do zagrożenia w postaci znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Dlatego też – jak przyjęto w judykaturze – wniosek taki powinien zawierać odrębne uzasadnienie. Podkreślić także należy, że o znacznej szkodzie można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Każdy bowiem akt prawny wywołuje określone skutki prawne, nie wszystkie jednak podlegają ochronie tymczasowej. Jednocześnie należy pamiętać, że możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. nie oznacza, że Sąd jest zobligowany w każdym przypadku - niezależnie od okoliczności sprawy - uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 294 i n.). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wyjaśnić należy, że wniosek powinien być poparty faktami i ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Natomiast wniosek skarżącej zawiera jedynie ogólnikowe twierdzenia, które nie mogą stanowić skutecznej podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Skarżąca wskazała jedynie, że w razie wykonania przedmiotowej decyzji będzie jej groziła znaczna szkoda oraz trudne do odwrócenia skutki w postaci konieczności ponoszenia znacznych kosztów związanych z opłacaniem niezasadnych należności z tytułu pobytu ojca w dps, których ewentualny zwrot nie jest pewny i może nastąpić dopiero w wyniku czasochłonnych zabiegów skarżącej. Zauważyć przy tym należy, że złożony w sprawie wniosek nie zawiera szerszego uzasadnienia. Odnosząc się natomiast do wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji w sprawie wskazać trzeba, że chodzi tu nie tylko o jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę o znacznym rozmiarze. Do wykazania tego konieczne jest zatem wskazanie przez wnioskującego o wstrzymanie na wysokość jego dochodów, wydatków, możliwości finansowych oraz wszelkich okoliczności, które uprawdopodobnią, iż wykonanie decyzji może skutkować powstaniem w jego majątku szkody o znacznych rozmiarach. W tym kontekście należy wskazać, że z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie można wnioskować o trudnej sytuacji skarżącej, która w powiązaniu z obowiązkiem uiszczania kwoty w wysokości [...] zł miesięcznie od stycznia 2021 r. za pobyt ojca w Domu Pomocy Społecznej dla osób przewlekle somatycznie chorych w [...] mogłaby doprowadzić do powstania w sytuacji skarżącej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć także trzeba, że każda decyzja czy postanowienie administracyjne zobowiązujące do uiszczenia należności pociąga za sobą dolegliwość finansową nie oznacza, że zawsze w takiej sytuacji należy zastosować ochronę tymczasową przewidzianą w art. 61 § 3 P.p.s.a. Zatem sama okoliczność powstania po stronie zobowiązanego obowiązku zapłaty określonej sumy pieniężnej nie stanowi jeszcze o spełnieniu przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego. Zaznaczyć także należy, iż uiszczenie kwoty pieniężnej ma ze swojej natury charakter odwracalny (zob. postanowienie NSA z 13 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 1129/29). W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.