Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I OSK 339/24

I OSK 339/24 - Wyrok NSA z 2025-12-03

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
3 grudnia 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Mariola Kowalska Sędzia del. WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 września 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 573/23 w sprawie ze skargi R. K., M. K., T. K, I. K. i J. B. na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 29 grudnia 2022 r. nr 9/DP-WOPIV/2022 w przedmiocie umorzenia z mocy prawa z dniem 16 września 2021 r. postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od R. K. na rzecz Ministra Energii kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 1 września 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 573/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "Sąd I instancji") oddalił skargę R. K., M. K., T. K., I. K. i J. B. na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska (dalej: "Minister") z 29 grudnia 2022 r. nr 9/DP-WOPIV/2022 w przedmiocie umorzenia z mocy prawa z dniem 16 września 2021 r. postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia. Skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji złożył R. K. (dalej: "Skarżący kasacyjnie"), zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 134 § 1 w zw. z art. 133 § 1 z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") poprzez brak wnikliwego zbadania całej sprawy administracyjnej, skutkujące brakiem właściwej kontroli wydanej w sprawie decyzji polegające na powieleniu błędnej daty wszczęcia postępowania ustalonej przez organ jako daty złożenia wniosku z 30 kwietnia 2015 r. podczas gdy, postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Górnictwa i Energetyki z 9 maja 1960 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu wszczęte na podstawie wniosku z 7 lutego 1991 r.; 2. art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1491, dalej: "ustawa nowelizująca") poprzez jego błędne zastosowanie pomimo, iż stan faktyczny sprawy nie wypełnia dyspozycji tego przepisu, skoro organ ustalił, że najpóźniej 24 października 1973 r. (data wpisu do księgi wieczystej) orzeczenie Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 9 maja 1960 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo - odbiorczego przedsiębiorstwa firmy [...] zostało ogłoszone, zaś upływ 30 lat nastąpił w związku z tym z dniem 24 października 2003 r., zaś wniosek o stwierdzenie nieważności tego orzeczenia został złożony 7 lutego 1991 r.; 3. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi na skutek niedostrzeżenia błędów dokonanych na etapie postępowania administracyjnego, a tym samym niewykonanie obowiązku kontroli organów administracyjnych przez Sąd I instancji, który winien był skargę w całości uwzględnić i uchylić błędną decyzję. Wobec powyższego Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji. Ponadto na podstawie art. 135 p.p.s.a. wniósł o uchylenie decyzji Ministra z 7 czerwca 2022 r. Alternatywnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Nadto, zrzekł się rozprawy oraz wniósł o zasądzenie kosztów postępowania. Jednocześnie wniósł o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania sprawy toczącej się przed Trybunałem Konstytucyjnym pod sygnaturą akt: K 2/22. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia 5 marca 2024 r., sygn. akt I OSK 339/24 Naczelny Sąd Administracyjny odmówił zawieszenia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podać, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., ponieważ Skarżące kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przepis art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne. Skarga kasacyjna, oparta została jedynie na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 134 § 1 w zw. z art. 133 § 1 z art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej, a także art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., okazała się bezzasadna. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy nowelizującej, obowiązującym od dnia 16 września 2021 r. (dzień wejścia w życie ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1491) nie stwierdza się już nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne (art. 156 § 2 k.p.a.), jak też nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2, upłynęło trzydzieści lat (art. 158 § 3 k.p.a.). Natomiast z brzmienia przepisów przejściowych uregulowanych w art. 2 ustawy nowelizującej wynika, że do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (ust. 1). Postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa (ust. 2). Jak wynika z uzasadnienia do projektu ww. ustawy nowelizującej, miała ona na celu dostosowanie systemu prawa do konsekwencji wynikających z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. P 46/13, którym stwierdzono niezgodność art. 156 § 2 k.p.a. z art. 2 Konstytucji RP w zakresie, w jakim nie wyłącza on dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy. W motywach tego orzeczenie Trybunał wskazał zaś, że możliwość stwierdzenia nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady poszanowania trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Jednocześnie podniósł, że "brak wyłączenia dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z przyczyny (wady) określonej w art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. po znacznym upływie czasu, skutkuje destabilizacją porządku prawnego, jeśli decyzją przyznano stronie ekspektatywę nabycia prawa, z której zamierza ona skorzystać". W tym kontekście zwrócił uwagę, że ustawodawca, określając przesłanki stwierdzania nieważności decyzji oraz zakres ich zastosowania, powinien brać pod uwagę wszystkie zasady mieszczące się w klauzuli państwa prawnego, przewidzianej w art. 2 Konstytucji RP, a odstępstwa od zasady trwałości decyzji ostatecznej (do których trzeba zaliczyć możliwość stwierdzenia nieważności decyzji) nie powinny naruszać wynikających z art. 2 Konstytucji RP zasad bezpieczeństwa prawnego oraz ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa. Zaakcentował także, że żadna z zasad, które w analizowanym przypadku są konkurencyjne, nie ma charakteru absolutnego. W jego ocenie ustawodawca ma wręcz obowiązek kształtowania regulacji prawnych, które będą sprzyjały wygaszaniu - wraz z upływem czasu - stanu niepewności. Niezbędne jest zatem ustanowienie odpowiednich granic dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji. Trwałość decyzji organów władzy publicznej nie może być pozorna. Taka pozorność występowałaby nie tylko, jeżeli ustawodawca nie przewidywałby ograniczeń wzruszalności ostatecznych decyzji, ale również jeżeli ograniczenia te nie byłyby wystarczające dla zachowania zasady zaufania obywatela do państwa i zasady pewności prawa. Ustawodawca nie może z jednej strony deklarować trwałości decyzji z uwagi na jej ostateczność, a z drugiej strony przewidywać, nieograniczoną terminem, możliwość wzruszania decyzji, na podstawie której strona nabyła prawo lub ekspektatywę. Z tego właśnie powodu ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie w § 3 art. 156 k.p.a. cezury czasowej uniemożliwiającej wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jeżeli od jej doręczenia lub ogłoszenie upłynęło 30 lat. Konsekwencją tego było także przyjęcie, że nie mogą obecnie zakończyć się merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy będące w toku, czego wyrazem jest ustanowiona w przepisie przejściowym do nowelizacji (art. 2 ust. 2) norma zakładająca umorzenie z mocy prawa wszystkich postępowań wszczętych po upływie 30 lat od doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia, niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej. Analiza przepisów art. 158 § 3 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1 i 2 nowelizacji k.p.a. rozpatrywanych łącznie, przy uwzględnieniu ratio legis ich wprowadzenia, a także kontekstu aksjologicznego akcentowanego w ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego, jak również potrzeba respektowania ustanowionej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnych oraz ukształtowanych nimi stosunków prawnych, prowadzi do wniosku, że w przyjętych w nowelizacji k.p.a. rozwiązaniach zamierzeniem ustawodawcy była ustanowienie nie tylko normy zakazującej wszczynania po 16 września 2021 r. nowych postępowań nadzorczych w stosunku do decyzji doręczonych (ogłoszonych) przed trzydziestu laty, ale także norma prawna zakazująca prowadzenia postępowań w sprawach o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych, choćby postępowania te toczyły się już wiele lat przed jej wprowadzeniem. Takie stanowisko prezentowane jest również w doktrynie (tak: s. M. Miron w artykule "Znaczenie ostatecznej i prawomocnej decyzji w obrocie cywilnoprawnym", opublikowanym w Nowym Przeglądzie Notarialnym nr 1 z 2022 r.) oraz w szeroko w orzecznictwie (vide wyroki z dnia: 4 grudnia 2023 r., sygn. akt I OSK 1827/22; 2 lutego 2024 r., sygn. akt I OSK 2052/22; 21 lutego 2024 r., sygn. akt I OSK 2074/22; 5 marca 2024 r., sygn. akt I OSK 2214/22; 12 marca 2024 r., sygn. akt I OSK 2499/20; 10 kwietnia 2024 r., sygn. akt I OSK 2282/22; 24 kwietnia 2024 r., sygn. akt I OSK 2298/22; 3 maja 2024 r., sygn. akt I OSK 2215/22; 7 maja 2024 r., sygn. akt I OSK 2475/22 i 16 maja 2024 r., sygn. akt I OSK 57/23, wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http:/orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej jako "CBOSA"). Ponadto należy zauważyć, że wprowadzenie przez ustawodawcę ram czasowych w zakresie dochodzenia roszeń nie jest rozwiązaniem nowym. Tytułem przykładu wskazać można obowiązujący od 1 stycznia 1992 r. przepis art. 63 ust. 2 i ust. 3 ustawy z 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 107 poz. 464 ze zm.). Zgodnie z art. 63 ust. 2 i ust. 3 tej ustawy do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 i z 1975 r. Nr 16, poz. 91) nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. Postępowania toczące się w tych sprawach podlegają umorzeniu. Przepis ten był przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 10 czerwca 2020 r. (publ. OTK-A 2020/21) orzekł o zgodności wymienionych wyżej przepisów z ustawą zasadniczą. Trybunał uznał, że jednym z przejawów bezpieczeństwa prawnego jest stabilizacja sytuacji prawnej jednostki, przekładająca się w efekcie na stabilizację sytuacji stosunków społecznych. Obowiązek ustawodawcy ukształtowania regulacji prawnych, które będą sprzyjały wygaszaniu - z upływem czasu - stanu niepewności, został wywiedziony z klauzuli zawartej w art. 2 Konstytucji, a potrzeba ustanowienia przedawnienia - z zasady bezpieczeństwa prawnego (zob. wyrok z dnia 19 czerwca 2012 r., sygn. P 41/10, OTK ZU nr 6/A/2012, poz. 65). Trybunał stwierdził również, że prawomocność jest sama w sobie wartością konstytucyjną, a ochrona prawomocności ma zakotwiczenie w art. 7 Konstytucji, tj. w zasadzie praworządności (zob. wyrok z dnia 24 października 2007 r., sygn. SK 7/06, OTK ZU nr 9/A/2007, poz. 108). Na gruncie art. 158 § 3 k.p.a. niedopuszczalne jest więc wydanie po dniu 16 września 2021 r. rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w przypadku złożenia wniosku w tym zakresie po upływie 30 lat od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia. Istotne przy tym jest, że ustawodawca nie posłużył się w art. 158 § 3 k.p.a. zwrotem "doręczenia decyzji stronie", co akcentuje, że istotny jest fakt wejścia w życie decyzji do obrotu prawnego, bowiem ten moment wywołuje skutek prawny w postaci związania organu wydaną decyzją. Odnosząc powyższe do stanu faktycznego niniejszej sprawy zasadnie Minister uznał, a z tym stanowiskiem zgodził się następnie Sąd I instancji, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Górnictwa i Energetyki z 9 maja 1960 r. uległo umorzeniu z mocy prawa z dniem 16 września 2021 r., z uwagi na jego wszczęcie po upływie trzydziestu lat od dnia jego doręczenia. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie ustalenia w tym zakresie uznaje za prawidłowe i znajdujące odzwierciedlenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy. W szczególności słuszne są ustalenia co do rozpoczęcia biegu terminu, z art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej i powiązania go z wprowadzeniem orzeczenia z 9 maja 1960 r. do obrotu prawnego, co musiało nastąpić najpóźniej w 1973 r. Dodać w tym miejscu należy, że dla wydania decyzji w trybie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej istotne jest ustalenie, że upłynęło trzydzieści lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji. Nie jest konieczne precyzyjne wskazanie daty wejścia decyzji do obrotu prawnego, o ile zachowana dokumentacja pozwala stwierdzić, że od tego momentu upłynęło 30 lat. Zgodzić się należy przy tym, na co zwrócił uwagę Sąd I instancji, że okoliczność ta nie tyle wynikała z treści decyzji i pism przywoływanych w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji Ministra, ale z odpisu dawnej księgi wieczystej [...], gdzie wskazano, że Skarb Państwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] wpisany został jako właściciel parcel nr [...] (objętych zatwierdzonym protokołem zdawczo-odbiorczym) w dniu 24 października 1973 r. na podstawie orzeczenia nr 3 Ministra Górnictwa i Energetyki z 31 grudnia 1949 r. Zgodzić też należy się z Sądem I instancji, że zatwierdzony protokół zdawczo-odbiorczy orzeczeniem Ministra Górnictwa i Energetyki z 9 maja 1960 r. – zgodnie z § 75a ust. 2 zd. drugie rozporządzenia w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa - jest integralną częścią orzeczenia właściwego ministra o przejściu lub przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa albo osób prawnych prawa publicznego. Zgodnie ze stanowiskiem judykatury jest on jedynym dowodem świadczącym o tym, że dane przedsiębiorstwo z określonymi składnikami przeszło na własność Państwa z mocy ustawy nacjonalizacyjnej. Za logiczne i spójne w tym kontekście należy uznać wnioskowanie Sądu I instancji, że "wnosząc zatem o ujawnienie Skarbu Państwa jako właściciela nieruchomości objętych nacjonalizacją, które z kolei wymienione były w protokole zdawczo-odbiorczym zatwierdzonym orzeczeniem z 9 maja 1960 r., Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] musiało także owym orzeczeniem dysponować – co oznacza, że było mu one doręczone - oraz musiało przedłożyć je w sądzie wieczystoksięgowym". Trzeba mieć również to na uwadze, że ustawa nowelizująca a zwłaszcza art. 2 ust. 2 tej ustawy, nie zawiera przepisów, które wprowadzałyby jakiekolwiek ograniczenia w postępowaniu dowodowym prowadzonym w kierunku ustalenia faktu i daty doręczenia lub ogłoszenia kontrolowanego w trybie nieważnościowym orzeczenia. Oczywiście najbardziej predystynowanym dowodem do stwierdzenia ww. faktów jest wskazanie na treść zwrotnego dowodu doręczenia stronom postępowania takiego orzeczenia. W niniejszej sprawie ma to tym większe znaczenie, gdyż jak wynika z akt sprawy do chwili obecnej nie zachowały się dokumenty wprost wskazujące na doręczenie tego orzeczenia, czy to Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...], czy też innym podmiotom usytuowanym poza strukturą jednostki obsługującej organ wydający orzeczenie (Ministra Górnictwa i Energetyki). Reasumując zgodzić się należy z Sądem I instancji, który podzielił stanowisko Ministra, że analiza zachowanej dokumentacji, w tym treść odpisu z księgi wieczystej, uprawniała do wyprowadzenia konkluzji, że wniosek z 30 kwietnia 2015 r. o wszczęcie postępowanie nadzorczego mającego za przedmiot orzeczenie z 9 maja 1960 r. złożony został po upływie okresu, o którym mowa w art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej. Co istotne, za zupełnie nietrafione i bezzasadne należy uznać twierdzenia Skarżącego kasacyjnie, że złożony 30 kwietnia 2015 r. wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Górnictwa i Energetyki z 9 maja 1960 r. stanowił jedynie powielenie i uzupełnienie wniosku z 7 lutego 1991 r., a w związku z tym Minister, jak i Sąd I instancji nieprawidłowo ustaliły datę wszczęcia postępowania administracyjnego. Z akt administracyjnych sprawy wynika, bowiem, że wnioskiem z 7 lutego 1991 r. zatytułowanym "zwrot zabranego wyposażenia [...]", Skarżący kasacyjnie zwrócił się do organu z żądaniem zapłaty odszkodowania oraz częściowej refundacji kosztów [...]. Z kolei jego wniosek z 30 kwietnia 2015 r. zawiera żądanie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 9 maja 1960 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo - odbiorczego przedsiębiorstwa firmy [...]. Nie można, zatem w żadnym wypadku zgodzić się z twierdzeniami Skarżącego kasacyjnie, że wniosek złożony w 2015 r. stanowił jedynie powielenie i doprecyzowanie wniosku z 1991 r., skoro wnioski te zawierały zupełnie różne żądania. W konsekwencji powyższego uznać należy, że Minister słusznie ustalił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia nacjonalizacyjnego wszczęte zostało 30 kwietnia 2015 r., tj. w dniu wpływu żądania do organu, bowiem dopiero w tym wniosku Skarżący kasacyjnie domagał się stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia, a Sąd I instancji prawidłowo tą oceną zaakceptował. Dodać przy tym należy, że poprzedni wniosek Skarżącego kasacyjnie z 7 lutego 1991 r. zawierał żądanie wypłaty odszkodowania i częściowej refundacji kosztów [...], a więc jego intencją nie było stwierdzenie nieważności decyzji, ale uzyskanie pewnej rekompensaty finansowej. W kontekście błędnej daty określenia wniosku wszczynającego postępowania należy dodatkowo przywołać wyroki sądów administracyjnych zapadłe w przedmiotowej sprawie. I tak w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 143/19 (źródło CBOSA), w jego stanie faktycznym wskazano, że Skarżący kasacyjnie w dniu 30 kwietnia 2015 r. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności dwóch decyzji nacjonalizacyjnych, w tym orzeczenia właśnie Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 9 maja 1960 r. Wyrok ten nie był zaskarżony skargą kasacyjną i stał się prawomocny. Natomiast w uzasadnieniu wyroku z dnia 4 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1191/16 (źródło CBOSA) wskazano, że pismem z 18 lipca 2016 r. R. K., K. M., J. K. i B. A. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowanie przez Ministra Energii w sprawie rozpoznania wniosku z dnia 30 kwietnia 2015 r. w części dotyczącej stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 9 maja 1960 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa firmy [...]. W sentencji natomiast ww. wyroku w jego punkcie 1 orzeczono o zobowiązaniu Ministra Energii do podjęcia czynności w sprawie rozpatrzenia wniosku K. M., B. A., R. K. i J. K. z dnia 30 kwietnia 2015 r. o stwierdzenie nieważności orzeczeń nacjonalizacyjnych, w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami. Wyrok ten został zaskarżony w części, tj. w zakresie oddalenia wniosku o przyznanie sumy pieniężnej. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 września 2019 r., sygn. akt I OSK 798/17 (źródło CBOSA), oddalił wniesioną skargę. W przedstawionych okolicznościach sprawy jeszcze raz podkreślić należy, że Minister prawidłowo ustalili datę wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie jako 30 kwietnia 2015 r., w związku z czym w sprawie miał zastosowanie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej, a Sąd I instancji prawidłowo to stanowisko zaakceptował. Z tego też powodu za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej. Sąd I instancji prawidłowo zatem uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Końcowo wskazać należy, że niezasługujący na uwzględnienie jest również zarzut naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższy przepis ma charakter ustrojowy, określa wyłącznie w sposób najbardziej ogólny i generalny zakres sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne. W judykaturze wielokrotnie sygnalizowano, że przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. nie stanowi wzorca, według którego kontrola sądu ma być wykonana, a niezadowolenie strony z wyniku tej kontroli nie oznacza, że sąd naruszył przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 4 kwietnia 2023 r., sygn. akt II GSK 275/20; 22 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 1178/16; 14 listopada 2018 r., sygn. akt II GSK 1621/18; 9 czerwca 2022, sygn. akt II GSK 319/19, źródło CBOSA. Por. A. Kabat, Komentarz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Warszawa 2020, s. 33–74). Mając na uwadze powyższe wywody Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
15 lutego 2024
Symbol z opisem
6291 Nacjonalizacja przemysłu
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Minister Środowiska~Minister Energii
Sędziowie
Jolanta Górska Mariola Kowalska Piotr Niczyporuk /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny