I OSK 3335/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Wolanin (sprawozdawca) Sędziowie NSA Iwona Bogucka Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 10 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku M. W. o wyłączenie sędziego NSA Macieja Dybowskiego w sprawie ze skargi kasacyjnej M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 25 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Rz 1770/15 w sprawie ze skargi M. W. na niewykonanie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie w sprawie o sygn. akt II SAB/Rz 64/11 postanawia: oddalić wniosek.

Pismem z dnia 9 września 2019 r. M. W. złożyła wniosek o wyłączenie sędziego NSA Macieja Dybowskiego w sprawie o sygn. I OSK 3335/18 ze skargi kasacyjnej M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 1770/15, w sprawie ze skargi M. W. na niewykonanie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie w sprawie o sygn. akt II SAB/Rz 64/11. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że podstawą wyłączenia ww. sędziego winien być art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej, jako: "P.p.s.a.") gdyż istnieją dowody potwierdzające stronniczość postępowania i rażące naruszenie przepisów prawa przez s. NSA Macieja Dybowskiego w wydanym przez tego sędziego postanowieniu w tej sprawie pod sygn. akt I OZ 1920/17, dotyczącym zażalenia skarżącej na postanowienie WSA w Rzeszowie, jak też w innej sprawie, o sygn. akt I OZ 1235/16, w której s. NSA Maciej Dybowski oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie WSA w Kielcach. W dniu 9 września 2019 r. sędzia NSA Maciej Dybowski złożył pisemne oświadczenie, że po jego stronie nie zachodzą przesłanki do wyłączenia określone w art. 18 oraz w art. 19 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 18 § 1 P.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6); dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 19 P.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przepis art. 19 P.p.s.a. reguluje przypadek wyłączenia sędziego ze względu na istnienie przesłanki o tzw. względnym charakterze. Oznacza to konieczność oceny każdego przypadku. Ustawodawca posługując się pojęciem "okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności", nałożył na sąd obowiązek zbadania, czy owa okoliczność w danej sprawie rzeczywiście istnieje. Ustawa nakłada również na stronę postępowania obowiązek uprawdopodobnienia przyczyny wyłączenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie brak jest podstaw do wyłączenia sędziego. Po pierwsze, w sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 18 P.p.s.a., uzasadniające wyłączenie sędziego z mocy ustawy. Orzekanie przez sędziego w innych sprawach skarżącej kasacyjnie nie stanowi podstawy wyłączenia sędziego. Po drugie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego strona nie uzasadniła zastosowania instytucji wyłączenia sędziego stosownie do treści art. 19 P.p.s.a. Wnioskodawczyni nie wykazała bowiem, aby pomiędzy nią a sędzią, o wyłączenie którego wnosi, istniał, jakiś szczególny stosunek osobisty mogący być źródłem wątpliwości co do jego bezstronności lub mogący mieć wpływ na obiektywne orzekanie w niniejszej sprawie. Wnioskodawczyni nie podała żadnych okoliczności, które wskazywałyby na istnienie przynajmniej jednej z przesłanek wyłączenia sędziego. Podnoszone przez wnioskodawczynię okoliczności nie dają podstawy do wyłączenia sędziego NSA Macieja Dybowskiego w niniejszej sprawie zarówno na podstawie art. 18, jak i 19 P.p.s.a., nawet mimo subiektywnego przekonania strony o takiej konieczności. Zauważyć również należy, że zgodnie z art. 22 § 2 P.p.s.a. wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez wszystkich sędziów, których wniosek dotyczy. Sędzia NSA Maciej Dybowski złożył wymagane oświadczenie, wskazując, że wobec niego nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 P.p.s.a. Prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości. W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żąda wyłączenia sędziego, pomimo złożenia takiego oświadczenia, to zobowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 1971 r. sygn. akt I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 44, postanowienia NSA z dnia 12 marca 2012 r. sygn. akt I FZ 147/12 i z dnia 30 września 2014 r. sygn. akt II OZ 1000/14). W niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów dyskredytujących prawdziwość oświadczenia złożonego przez sędziego objętego jej wnioskiem. Poglądy sędziego wyrażane w wydawanych orzeczeniach, których być może nie podziela strona postępowania, nie mogą stanowić podstawy do wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 P.p.s.a. Z powyższych względów wniosek o wyłączenie wskazanego sędziego nie zasługiwał na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 22 § 1 i 2 w związku z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.