Sygnatura
I OSK 3268/19
Wyrok NSA z 2 lipca 2020 r., I OSK 3268/19 – szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Wynik
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 2 lipca 2020
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Dnia 2 lipca 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Kuratora Oświaty w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 września 2019 r., sygn. akt II SA/Go 433/19 w sprawie ze skargi Gminy [...] na negatywną opinię [...] Kuratora Oświaty w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie planu sieci dróg publicznych 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od Gminy [...] na rzecz [...] Kuratora Oświaty w [...] kwotę 340 (słownie: trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 18 września 2019 r. (sygn. akt II SA/Go 433/19), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. – po rozpoznaniu skargi Gminy [...] – uchylił negatywną opinię [...] Kuratora Oświaty w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie planu sieci szkół publicznych. W motywach wyroku Sąd Wojewódzki wskazał, że w dniu 19 marca 2019 r. Rada Miejska w [...] podjęła uchwałę nr [...] w sprawie projektu uchwały w sprawie ustalenia planu sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez Gminę [...] oraz określenia granic obwodów. W piśmie z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...], [...] Kurator Oświaty – działając na podstawie art. 39 ust. 8 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r.- Prawo oświatowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 996 ze zm.) – negatywnie jednak zaopiniował zgodność proponowanego planu sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez Gminę [...] z warunkami określonymi w art. 39 ust. 1, 2, 5a-6 i 7a ustawy - Prawo oświatowe. Uzasadniając swoje stanowisko, [...] Kurator Oświaty podniósł, że wśród szkół ujętych w powyższym planie, znajdowała się m. In. Szkoła Podstawowa w [...], której siedzibę określono w przesłanym do zaoopiniowania projekcie uchwały jako: [...] ul. [...], niewskazując przy tym innej lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych ([...] ul. [...]), a która to lokalizacja była wykazana w uchwale Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego. W tej ostatniej uchwale – jak wywodził Kurator - wykazano bowiem, że po pierwsze, klasy dotychczasowego Gimnazjum w [...] prowadzone są w Szkole Podstawowej w [...], mającej siedzibę przy ul. [...], a po drugie, podano inną lokalizację prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych - tj. [...], ul. [...]. Ponadto z treści postanowienia, zawartego w § 3 uchwały Rady Miasta z dnia 21 marca 2017 r. wynikało, że do Szkoły Podstawowej w [...], która rozpocznie działalność w dniu 1 września 2017 r. włącza się Gimnazjum w [...] z siedzibą w [...] przy ul. [...]. Poza tym organ zauważył, że w dniu 23 kwietnia 2019 r. do Kuratorium Oświaty w [...] wpłynęło pismo z dnia 21 kwietnia 2019 r. nr [...], z którego wynikało, że w bieżącym roku szkolnym, w budynku położonym w [...] przy ul. [...] prowadzone są zajęcia dydaktyczne dla uczniów trzecich klas gimnazjum, funkcjonujących w Szkole Podstawowej w [...]. Ostatecznie zatem Kurator, powołując się na treść art. 39 ust 7a ustawy - Prawo oświatowe, który stanowi, że w przypadku szkół prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego tworzenie i likwidacja innych lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych stanowi przekształcenie szkoły, przyjął, że w przypadku likwidacji innej lokalizacji prowadzenia zajęć w Szkole Podstawowej w [...] tj. [...], ul. [...], należało w tym przypadku zastosować przepisy art. 89 ustawy - Prawo oświatowe. Niezastosowanie zaś powyższego trybu, zdaniem organu, skutkowało wydaniem negatywnej opinii. Na wyżej przedstawiony akt nadzoru Gmina [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., w której zarzuciła [...] Kuratorowi Oświaty naruszenie art. 39 ust. 8 w zw. z art. 39 ust. 7a ustawy - Prawo oświatowe, polegające na wadliwym przyjęciu, że do planu sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez Gminę [...] przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w sprawie projektu uchwały w sprawie ustalenia planu sieci publicznych szkól podstawowych prowadzonych przez Gminę [...] oraz określenia granic ich obwodów, zastosowanie znajduje przepis art. 39 ust. 7a Prawa oświatowego, podczas gdy z treści przepisu art. 39 ust. 8 cyt. ustawy wynika, że przepis art. 39 ust. 7a winien być stosowany tylko odpowiednio, a nie wprost i bezwzględnie do każdego stanu faktycznego. W odpowiedzi na skargę [...] Kurator Oświaty wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że - z uwagi na treść art. 39 ust. 7a - omawianej ustawy, był on obowiązany sprawdzić, czy w projekcie planu sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez Gminę [...] zostały ujęte wszystkie, inne lokalizacje prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych szkół podstawowych prowadzonych przez Gminę [...], które zostały utworzone. Za nieujęte zaś należało traktować wszystkie te, które nie zostały zlikwidowane. Ponadto akcentował, iż oceny swojej dokonywał z uwzględnieniem zastosowania przez Gminę [...] przepisów art. 89 ustawy prawo oświatowe, jeżeli inną lokalizację zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych utworzono lub zlikwidowano od dnia 1 stycznia 2019 r. W tym bowiem dniu, na mocy ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 2245), weszły w życie: art. 39 ust. 5a ustawy, który stanowi, że w uchwale w sprawie planu sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez gminę wskazuje się adresy ich siedzib szkół oraz adresy innych lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, oraz art. 39 ust. 7a ustawy, który przewiduje, że w przypadku szkół prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego tworzenie i likwidacja innych lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych stanowi przekształcenie szkoły i stosuje się przepisy art. 89 ustawy. W ocenie organu, Gmina [...] nie wykazała natomiast, że dokonała lub dokona likwidacji innej lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych Szkoły Podstawowej w [...], tj. lokalizacji określonej jako: [...], ul. [...]. Uchylając – na zasadzie art. 148 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej; "p.p.s.a.") - zaskarżoną opinię, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wkl. uznał, że skarga była zasadna, gdyż - w jego ocenie - (cyt.): "stanowisko wyrażone w zaskarżonej opinii wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa procesowego, poprzez nieuwzględnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz prawa materialnego, polegającym na błędnej interpretacji przepisów art. 39 ust. 7a oraz art. 89 ustawy". Uzasadniając swoje stanowisko, Sąd I instancji wyjaśnił, że Rada Miejska w [...] podjęła następujące uchwały w sprawie przekształcenia Szkoły w [...] z dotychczasowej sześcioletniej Szkoły Podstawowej w ośmioletnią Szkołę Podstawową: 1. uchwała z dnia [...] lutego 2017 nr [...] w sprawie projektu dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego, 2. uchwała z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego, 3. uchwała z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w sprawie stwierdzenia przekształcenia dotychczasowej sześcioletniej Szkoły Podstawowej w [...] w ośmioletnią Szkołę Podstawową w [...] (będąca jednocześnie aktem założycielskim ośmioletniej Szkoły Podstawowej w [...]). Zgodnie zaś z § 3 pkt 3 uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia 21 marca 2017 r. nr 0007.337.201., gimnazjum w [...] zakończyło działalność z dniem 31 sierpnia 2017 r. (a uchwała ta została pozytywnie zaopiniowana przez [...] Kuratora Oświaty). W tej sytuacji – zdaniem Sądu Wojewódzkiego - niewskazanie w projekcie planu sieci publicznych szkół podstawowych, obowiązującego w Gminie [...] od dnia 1 września 2019 r., lokalizacji: [...], ul. [...] (dotąd gimnazjum) należało odczytywać jako skutek zmian, wprowadzonych reformą szkolnictwa, która weszła w życie ustawą z dnia 14 grudnia 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – prawo oświatowe (DZ. U. 2017. poz. 60). Przepisy wprowadzające (...) zakładały bowiem przekształcenie z dniem 1 września 2017 r. dotychczasowych szkół podstawowych w szkoły ośmioletnie oraz zakończenie działalności gimnazjów z dniem 31 sierpnia 2019 r. W ocenie Sądu Wojewódzkiego, niewskazanie lokalizacji zajęć dydaktycznych, prowadzonych przez Szkołę Podstawową w [...] w [...], ul. [...] nie można było przy tym kwalifikować jako likwidacji szkoły - w rozumieniu art. 89 ustawy - Prawo oświatowe, gdyż przepis ten nie mógł w tym przypadku znaleźć zastosowania. Zgodnie z treścią art. 89 ust.1 omawianej ustawy, jak wywodził Sąd, szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 14-18, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów, a w przypadku uczniów pełnoletnich - tych uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu. Przewidziany w tym przepisie tryb likwidacji szkoły publicznej dotyczy więc – jak twierdził Sąd Wojewódzki - (cyt.): "co do zasady likwidacji dobrowolnej – na podstawie decyzji podejmowanej uznaniowo przez organ prowadzący szkołę". Kluczowe bowiem - z punktu widzenia przytoczonego przepisu – było określenie: "zapewnienie kontynuowania nauki". Powyższe zatem doprowadziło Sąd Wojewódzki do wniosku, że (cyt.): "rozumienie tego określenia powinno wynikać z dosłownego znaczenia czasownika . Chodzi zatem o stworzenie organizacyjnych warunków przyjęcia dzieci lub młodzieży będących uczniami likwidowanej szkoły do innej szkoły. Jest to obowiązek bezwzględny, przy czym obowiązkiem organu jest zapewnienie kontynuowania nauki w szkole tego samego typu w rozumieniu art. 18. A zatem konieczne jest zapewnienie kontynuowania w takiej szkole jaka jest likwidowana. Warunek powyższy nie może zostać spełniony w sytuacji zmian wynikających z reformy szkolnej, która od 2017 r. zakłada wygaszanie, a z dniem 31 sierpnia 2019 r. - likwidację gimnazjum. (...) prawidłowość przedstawionego przez Gminę [...] projektu planu sieci publicznych szkół podstawowych, w tym w szczególności niewskazanie lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych prowadzonych przez Szkołę Podstawową w [...] w [...] ul. [...], należy oceniać z uwzględnieniem przepisów w.w. ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – prawo Oświatowe". Udzielając zaś wytycznych organowi Sąd polecił by przy ponownym rozpoznaniu sprawy [...] Kurator Oświaty uwzględnił rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, [...] Kurator Oświaty zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim naruszenie prawa materialnego, to jest: 1) art. 151 p.p.s.a. i błędną wykładnię art. 39 ust. 8 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2019 r. poz. 1148, z późn. zm.) - dalej pr. ośw., poprzez przyjęcie, że kurator oświaty opiniuje zgodność planu sieci szkól podstawowych z warunkami określonymi wyłącznie w art. 39 ust. 1,2, 6 i 7 pr. ośw.; 2) art. 151 p.p.s.a. i błędną wykładnię § 3 pkt 3 uchwały z dnia [...] marca 2017 r. Rady Miejskiej w [...] nr [...] w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego, art. 129 ust. 1 pkt 2, art. 206 ust. 2 pkt 4 i art. 210 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 60, z późn. zm.) – dalej: " p.w.u.p.o.", poprzez przyjęcie, że skoro Gimnazjum w [...] zakończyło działalność z dniem 31 sierpnia 2017 r., to z dniem 1 września 2019 r. przestała istnieć inna lokalizacja zajęć prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych Szkoły Podstawowej w [...], tj. lokalizacja w [...] przy ul. [...]; 3) art. 151 p.p.s.a. i błędną wykładnię art. 39 ust. 7a pr. ośw., poprzez przyjęcie, że w przypadku likwidacji innej lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych szkoły podstawowej, powstałej na skutek włączenia gimnazjum do szkoły podstawowej, nie stosuje się przepisów art. 89 pr. ośw.; 4) art. 151 p.p.s.a, i niezastosowanie art. 39 ust. 7a pr. ośw., poprzez nieustalenie, że Gmina [...] obowiązana była dokonać likwidacji innej lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych Szkoły Podstawowej w [...], tj. lokalizacji w [...] (ul. [...]), zgodnie z przepisami art. 89 pr. ośw., jeżeli jej zamiarem była likwidacja tej lokalizacji; 5) art. 151 p.p.s.a. i niezastosowanie art. 39 ust, 5a pr. ośw., poprzez nieustalenie, że Gmina [...] obowiązana była ująć inną lokalizację prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych Szkoły Podstawowej w [...], tj. lokalizację w [...] (ul. [...]), w planie sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez Gminę [...] od 1 września 2019 r., jeżeli ww. lokalizacji nie zlikwidowała. Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne [...] Kurator Oświaty wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim lub uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi - wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania. Ponadto skarżący organ oświadczył, że zrzeka się rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Gmina [...] wnosiła o jej oddalenie wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. (Dz. U. z 2019, poz. 2325), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności zarzutów kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej. Przedstawione wyżej zarzuty zostały oparte na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., to jest na obrazie prawa materialnego i okazały zasadne. Przedmiotowa sprawa dotyczyła skargi Gminy [...] na opinię [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...], wydaną w stosunku do uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia [...]marca 2019 r. nr [...] w sprawie projektu uchwały w sprawie ustalenia planu sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez Gminę [...] oraz określenia granic obwodów. W uchwale tej zaś przedstawiono wykaz szkół podstawowych, działających na terenie Gminy, w tym wskazano Szkołę Podstawową w [...], podając - jako jej siedzibę [...] ul. [...]. W uchwale nie wskazano natomiast innej lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych ([...] ul. [...]), a która to lokalizacja była wykazana w poprzedniej uchwale Rady Miejskiej w [...] to jest uchwale z dnia [...] marca 2017 r. [...] w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego. W tej ostatniej bowiem uchwale było wykazane, że klasy dotychczasowego Gimnazjum w [...] prowadzone są w Szkole Podstawowej w [...], mającej siedzibę przy ul. [...], a także podano inną lokalizację prowadzenia owych zajęć - [...], ul. [...]. Z tych powodów [...] Kurator Oświaty – działając na podstawie art. 39 ust. 8 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 996 ze zm.) – negatywnie zaopiniował zgodność proponowanego planu sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez Gminę [...] z warunkami określonymi w art. 39 ust. 1, 2, 5a-6 i 7a ustawy - Prawo oświatowe. W związku z powyższym wyjaśnić należy, że - zgodnie z art. 39 ust. 8 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (w wersji obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej opinii, to jest: Dz. U. z 2018 r. poz. 996 ze zm.). - ustalenie planu sieci publicznych szkół, o którym mowa w ust. 5 i 7 następuje po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty o zgodności planu z warunkami określonymi odpowiednio w ust. 1, 2, 5a – 7a. Po myśli zaś w/w przepisów: ust. 1 - Sieć publicznych szkół podstawowych powinna być zorganizowana w sposób umożliwiający wszystkim dzieciom spełnianie obowiązku szkolnego, z uwzględnieniem ust. 2. ust. 2 - Droga dziecka z domu do szkoły nie może przekraczać: 1) 3 km - w przypadku uczniów klas I-IV szkół podstawowych; 2) 4 km - w przypadku uczniów klas V-VIII szkół podstawowych. ust. 5 - Rada gminy, z uwzględnieniem ust. 1 i 2, ustala plan sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez gminę, a także określa granice obwodów publicznych szkół podstawowych, z wyjątkiem specjalnych, mających siedzibę na obszarze gminy, z zastrzeżeniem art. 88 ust. 2. W przypadku publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez inne organy, określenie granic ich obwodów następuje w uzgodnieniu z tymi organami. Uchwała rady gminy podlega ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym. ust. 5a - W uchwale, o której mowa w ust. 5, wskazuje się adresy siedzib szkół, o których mowa w ust. 5, oraz adresy innych lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych. ust. 5b – Obwód szkoły podstawowej, w tym szkoły podstawowej obejmującej strukturą organizacyjną część klas szkoły podstawowej lub szkoły filialnej, nie może posiadać części wspólnej z obwodem innej szkoły podstawowej, z wyjątkiem szkoły podstawowej obejmującej swoją strukturą organizacyjną część klas szkoły podstawowej lub szkoły filialnej, w zakresie klas nieobjętych strukturą organizacyjną tej szkoły. ust. 6 – Rada gminy, podejmując uchwałę, o której mowa w ust. 5, dąży do tego, aby szkoły podstawowe były szkołami: 1) o pełnej strukturze organizacyjnej; 2) funkcjonującymi w jednym budynku lub jego bliskiej lokalizacji. ust. 7a – W przypadku szkół prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego tworzenie i likwidacja innych lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych stanowi przekształcenie szkoły. Przepisy art. 89 stosuje się. Zgodnie zaś z art. 89 ust. 1 omawianej ustawy, szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 14-18, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów, a w przypadku uczniów pełnoletnich - tych uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu. Jak zatem z powyższych regulacji prawnych wynika, przewidują one ściśle określone wymagania, które musi spełniać zarówno proces tworzenia sieci szkół publicznych jak i sama ich sieć a zatem regulacje te nie dopuszczają, aby ich treść podlegała jakiejkolwiek wykładni celowościowej, w wyniku zastosowania której, można byłoby przyjąć, że w zależności od danej, konkretnej sytuacji stosowanie niektórych z w/w uregulowań byłoby zbędne. Z tego względu skład orzekający uznał, że pogląd Sądu Wojewódzkiego, który został wyrażony w zaskarżony wyroku, a sprowadzał się do stanowiska, iż tryb likwidacji szkoły przewidziany w art. 89, do którego stosowania odsyła art. 39 ust. 7a omawianej dotyczy (cyt.): "co do zasady likwidacji dobrowolnej – na podstawie decyzji podejmowanej uznaniowo przez organ prowadzący szkołę" bo kluczowe (cyt.): "z punktu widzenia przytoczonego przepisu – było określenie: a (cyt.): "rozumienie tego określenia powinno wynikać z dosłownego znaczenia czasownika . nie był uzasadniony. Omawiane przepisy były czytelne oraz zrozumiałe i – jak wyżej wskazano – nie dopuszczały w tym przypadku żadnej dowolności interpretacyjnej. Zauważyć też trzeba, na co słusznie zresztą zwrócił uwagę skarżący kasacyjnie organ, że Sąd Wojewódzki – w rzeczywistości nie analizował w ogóle ocenianego aktu przez pryzmat art. 39 ust. 5a i 7a pr. ośw., chociaż - w dacie wydawania przez Kuratora wspomnianej wyżej opinii – przepisy te już obowiązywały. Na mocy bowiem ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2245) weszły one w życie z dniem 1 stycznia 2019 r. Znamienne zaś w sprawie było, że fakt dokonywania przez Kuratora analizy przesłanej mu do zaopiniowania uchwały, w kontekście art. 39 ust. 5a oraz 7a omawianej ustawy, wynikał zarówno z treści opinii jak i z treści odpowiedzi na skargę a także z literalnej treści zaskarżonego wyroku. Przepis art. 39 ust. 5a pr. ośw. nakazuje by w uchwale dotyczącej planu sieci szkół publicznych był podany adres innych lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych zaś art. 39 ust. 7a pr. ośw. – jak wyżej wskazano - stanowi, że likwidacja innych lokalizacji prowadzenia w/w zajęć stanowi przekształcenie szkoły. W takiej zatem sytuacji nie można było treści tych przepisów pomijać. Podkreślenia też wyga, że niewłaściwie przepis art. 39 ust. 7a pr. ośw. wykładała sama Gmina, twierdząc, iż z mocy tego przepisu, art. 89 pr. ośw. stosuje się jedynie odpowiednio. Tymczasem przepis art. 39 ust. 7a pr. ośw. stanowi o stosowaniu w/w artykułu wprost i nic nie wspomina o stosowaniu odpowiednim ( "Przepisy art. 89 stosuje się"). Termin "odpowiednio" zamieszczony natomiast został w innym przepisie, to jest w art. 39 ust. 8 pr. ośw., zgodnie z którym – jak wyżej wskazano - ustalenie planu sieci publicznych szkół, następuje po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty o zgodności planu z warunkami określonymi odpowiednio w art. 39 ust. 1, 2 i 5a-7a pr. ośw. czyli – jak słusznie zauważa autor skargi kasacyjnej – termin "odpowiednio" należy w tym wypadku odnosić do warunków, które ocenia kurator, wydając opinię. Zaakcentować też trzeba, że dokonana w niniejszej sprawie przez Sąd Wojewódzki wykładnia prawa materialnego – wbrew literalnej treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku - nie uwzględniała również w ogóle przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 60 ze zm. dalej: " p.w.u.p.o." ). Wskazać zaś trzeba, iż zgodnie z art. 129 ust. 1 p.w.u.p.o. dotychczasowe gimnazjum można było : 1) przekształcić w ośmioletnią szkołę podstawową, o której mowa w art. 18 ust. I pkt 1 pr. ośw.; 2) włączyć do ośmioletniej szkoły podstawowej, o której mowa w art. 18 ust. 1 pkt 1 pr. ośw. ( co w niniejszej sprawie miało miejsce). Po myśli zaś art. 129 ust. 2 w/w ustawy, rozpoczęcie działalności przez szkołę, utworzoną zgodnie z ust. 1 mogło nastąpić: z dniem 1 września 2017 r., z dniem 1 września 2018 r. albo z dniem 1 września 2019 r. Przy czym – jak stanowił art. 129 ust. 7 cyt. ustawy – za dzień rozpoczęcia działalności przez szkołę uznawany był za dzień odpowiednio przekształcenia (art. 129 ust. 1 pkt 1) albo włączenia (art. 129 ust. 1 pkt 2). Zgodnie natomiast z art. 129 ust. 8 p.w.u.p.o., w roku szkolnym odpowiednio 2017/2018 i 2018/2019 w szkole, utworzonej zgodnie z powyższymi zasadami, prowadzi się klasy dotychczasowego gimnazjum, aż do czasu likwidacji tych klas zgodnie z art. 127 p.w.u.p.o. Jak stanowi przy tym art. 129 ust. 16 p.w.u.p.o., za dzień zakończenia działalności dotychczasowego gimnazjum uznaje się dzień 31 sierpnia roku, w którym następuje włączenie dotychczasowego gimnazjum do ośmioletniej szkoły podstawowej. W tej sytuacji zgodzić się zatem trzeba ze stanowiskiem Kuratora, że z treści wyżej przytoczonych Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo oświatowe nie wynika, aby inna lokalizacja zajęć prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych szkoły podstawowej, powstałej na skutek włączenia do niej gimnazjum, uległa likwidacji z mocy samego prawa z dniem zakończenia działalności tego gimnazjum. Przypomnieć natomiast należy, że zgodnie z § 3 uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia 21 marca 2017 r. nr 0007.337.2017 w sprawie dostosowania sieci szkól podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego, z dniem 1 września 2017 r. do Szkoły Podstawowej w [...] (mającej siedzibę w [...] przy ul. [...]), na podstawie art. 129 ust. 1 pkt 2 p.w.u.p.o., włączono Gimnazjum w [...] (mające dotąd siedzibę w [...] przy ul. [...]) i - stosownie do art. 206 ust. 2 pkt 4 i art. 210 ust. 1 p.w.u.p.o. - określono warunki tego włączenia postanawiając, że: 1) Szkoła Podstawowa w [...] rozpocznie działalność z dniem 1 września 2017 r. 2) kształcenie w klasie I Szkoły Podstawowej w [...] rozpocznie się w roku szkolnym 2017/2018; 3) Gimnazjum w [...] zakończy działalność z dniem 31 sierpnia 2017 r. W analizowanej zatem sytuacji należało wprawdzie zgodzić się z Sądem Wojewódzkim, że Gimnazjum w [...] zakończyło działalność z dniem 31 sierpnia 2017 r., ale uszło uwagi Sądu I instancji, że na skutek owego włączenia Gimnazjum do Szkoły Podstawowej, jego siedziba w [...] przy ul. [...] stała się przez to inną lokalizacją prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych Szkoły Podstawowej w [...]. Klasy gimnazjalne stały się klasami Szkoły Podstawowej w [...]. Dlatego też skład orzekający uznał, że zarzuty oparte na błędnej wykładni § 3 pkt 3 uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] oraz art. 129 ust. 1 pkt 2, art. 206 ust. 2 pkt 4 i art. 210 ust. 1 p.w.u.p.o. poprzez przyjęcie przez Sąd Wojewódzki, że skoro Gimnazjum w [...] zakończyło działalność z dniem 31 sierpnia 2017 r., to z dniem 1 września 2019 r. przestała istnieć inna lokalizacja zajęć prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych Szkoły Podstawowej w [...] (lokalizacja w [...] przy ul. [...]) były trafne. W świetle bowiem powyższych uregulowań, siedziba Gimnazjum w [...] przestałaby istnieć z dniem 1 września 2019 r., ( a nie inna lokalizacja prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych Szkoły Podstawowej w [...]), jeżeli Rada Miejska w [...] nie włączyłaby tego Gimnazjum do Szkoły Podstawowej w [...]. W takiej bowiem sytuacji Gimnazjum zakończyłoby swoją działalność (art. 127 ust. 1 i 2 p.w.u.p.o.). Tak się jednak nie stało, gdyż – co było niesporne - Rada Miejska w [...] postanowiła włączyć Gimnazjum w [...] wcześniej do Szkoły Podstawowej w [...] ( § 3 uchwały z dnia [...] marca 2017 r. nr [...]). W rezultacie zatem należało uznać, że skoro ani przepisy p.w.u.p.o. ani Prawa oświatowego nie przewidują, że inna lokalizacja prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych szkoły podstawowej ulega likwidacji z mocy samego prawa i nie określają daty takiej likwidacji to decyzję w tym zakresie winien istnie podjąć organ prowadzący szkolę posiadającą inną lokalizację prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych. Tymczasem Gmina [...] nie wykazała, że dokonała lub dokona z dniem 31 sierpnia 2019 r. likwidacji innej lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych Szkoły Podstawowej w [...], tj. lokalizacji w [...] (ul. [...]). Jeżeli zaś decyzję o likwidacji innej lokalizacji zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych podjęto po dniu 1 stycznia 2019 r. to - zgodnie z art. 39 ust. 7a pr, ośw.- powinna ona nastąpić w trybie przepisów art. 89 pr. ośw. Błędnie zatem przyjął w zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, że w przypadku likwidacji innej lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych szkoły podstawowej, powstałej na skutek włączenia gimnazjum do szkoły podstawowej, nie stosuje się art. 39 ust. 7a pr. ośw. i przepisów art. 89 pr. ośw. Reasumując więc, należy zgodzić się z Kuratorem, że jeżeli Gmina [...] nie podjęła decyzji o likwidacji innej lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych w [...] w odpowiednim trybie, to lokalizacja ta winna być ujęta w planie sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez Gminę [...] od 1 września 2019 r. Z tych powodów skład orzekający uznał, że również pozostałe zarzuty kasacyjne, to jest oparte na obrazie art. 39 ust. 1, 2, 5, 5a, 6,, 7, 7a i 8 oraz art. 89 pr. ośw. były usprawiedliwione. Kończąc, Naczelny Sąd Administracyjny pragnie nadto wyjaśnić, że wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Wojewódzki stwierdził, że stanowisko Kuratora, wyrażone w zaskarżonej opinii oparte zostało na błędnej interpretacji przepisów art. 39 ust. 7a oraz art. 89 p. ośw. oraz wydano ją z naruszeniem przepisów prawa procesowego, poprzez nieuwzględnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy ( w skardze kasacyjnej nie wskazano zaś zarzutów procesowych), to jednak, skoro Sąd Wojewódzki nie wskazał żadnych owych przepisów procesowych a jednocześnie nie wynikały one z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku a przy tym – co było w tej sprawie istotne - niniejsze postępowanie nie toczyło w ogóle na podstawie przepisów kodeksu postepowania administracyjnego, to należało uznać, że w istocie rzeczy wydanie wyroku przez sąd I instancji uwzględniającego skargę oparte było na przyjęciu, że zaskarżona opinia naruszała tylko prawo materialne. W rezultacie więc, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przytoczone wyżej zarzuty kasacyjne okazały się usprawiedliwione, co skutkowało uwzględnieniem skargi kasacyjnej i wydaniem wyroku na zasadzie art. 188 w zw. z art. 151 i art. 193 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparto na art. 203 pkt 2 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 12 grudnia 2019
- Symbol z opisem
- 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
- Hasła tematyczne
- Oświata
- Skarżony organ
- Kurator Oświaty
- Sędziowie
- Agnieszka Miernik Małgorzata Pocztarek /przewodniczący/ Monika Nowicka /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - tekst jedn.
art. 39 ust. 8 · Dz.U. 2018 poz. 996
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: I OSK 3275/19 · 2 lipca 2020
Wyrok NSA z 2 lipca 2020 r., I OSK 3275/19 – szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Sygnatura: I OSK 3274/19 · 2 lipca 2020
Wyrok NSA z 2 lipca 2020 r., I OSK 3274/19 – szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Sygnatura: II SA/Ke 219/20 · 18 czerwca 2020
Wyrok WSA w Kielcach z 18 czerwca 2020 r., II SA/Ke 219/20 – szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny