Sygnatura
I OSK 320/25
Wyrok NSA z 17 marca 2026 r., I OSK 320/25
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 17 marca 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Dnia 17 marca 2026 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Niczyporuk Sędziowie: sędzia NSA Karol Kiczka (sprawozdawca) sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 1436/24 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2024 r. nr KOA/1772/Sr/24 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 7 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 1436/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2024 r. nr KOA/1772/Sr/24 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. Zaskarżoną do Sądu decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej też SKO) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy Konstancin-Jeziorna z dnia 7 marca 2024 r. odmawiającą przyznania [...] świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad mężem - [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO stwierdziło, że mimo błędnej wykładni organu I instancji i nieprawidłowego zastosowania art. 17 ust. 1b u.ś.r. (z którą to wykładnią organ odwoławczy się nie zgodził i uznał za wadliwą) - organ odwoławczy przychylił się jednak do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na pobieranie przez skarżącą emerytury i nie zawieszenie jej pobierania do dnia złożenia kompletnego wniosku o świadczenie pielęgnacyjne, stosownie do art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma m.in. ustalone prawo do emerytury. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosła [...]. Sąd I instancji uznał, że skarga jest nieuzasadniona. Zdaniem Sądu, dotychczasowe przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie mogą mieć zastosowania w sprawie, bowiem na dzień 31 grudnia 2023 r. prawo skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego nie powstało, gdyż nie zostały spełnione wszystkie warunki do jego przyznania. Jak już bowiem wcześniej wskazano przesłanką zastosowania przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu sprzed nowelizacji (a więc sprzed 1 stycznia 2024 r.) jest ustalenie, że prawo do świadczenia powstało do 31 grudnia 2023 r. O powstaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego można natomiast mówić jedynie wówczas, gdy osoba ubiegająca się o jego przyznanie, przed ww. dniem spełniła wszystkie wymagane przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych przesłanki, a organ przed tą datą nie wydał decyzji przyznającej świadczenie, co w niniejszej sprawie niewątpliwie nie nastąpiło, bowiem brak jest dowodów na to, że skarżąca przed 31 grudnia 2023 r. uzyskała decyzję właściwego organu o zawieszeniu prawa do emerytury. Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiodła [...] zaskarżając wyrok w całości i zarzucając: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. naruszenie art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429 ze zm.) w zw. z art. 24 ust 2 ustawy z dnia 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj.Dz.U. z 2018 r. poz. 2220 ze zm,), poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na stwierdzeniu, iż w niniejszej sprawie - w której Skarżąca złożyła prawidłowy i kompletny wniosek o ustalenie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przed dniem 31.12.2023 r. - świadczenie nie powinno zostać ustalone gdyż od dnia 01.01.2024 r. nie znajdują zastosowania w sprawie przepisy regulujące prawo do tego świadczenia z przed wejścia w życie w/w ustawy o świadczeniu wspierającym. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości rozpoznanie wniesionej w sprawie skargi, alternatywnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, zrzeczono się rozprawy oraz wniesiono o zasądzenie kosztów postepowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą jednak okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 - 6 p.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów zawartych w podstawach skargi kasacyjnej. Analizując zarzut kasacyjny w powyżej określonych granicach, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu w sprawie sprowadza się do oceny, czy w ustalonym stanie faktycznym należało przyznać świadczenie pielęgnacyjne w sytuacji posiadania prawa do emerytury i nie zawieszenia go do dnia wydania decyzji przez organ I instancji orzekający o wnioskowanym świadczeniu. W pierwszej kolejności zauważenia jednak wymaga, że autor skargi kasacyjnej zarzucając naruszenie wskazanych przepisów ustawy o świadczeniu wspierającym i ustawy o świadczeniach rodzinnych nie powiązał naruszenia tych przepisów z naruszeniem przez Sąd I instancji odpowiednich przepisów ustawy procesowej (p.p.s.a.). W doktrynie postępowania sądowoadministracyjnego oraz w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest, podzielany przez skład orzekający w niniejszej sprawie, pogląd, zgodnie z którym istotą postępowania zainicjowanego skargą kasacyjną w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania (por. np. wyrok NSA z dnia 15 lipca 2005 r. sygn. akt FSK 2706/04 czy wyrok NSA z dnia 13 lutego 2007 r. sygn. akt II FSK 329/06, publ: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Samodzielną podstawę zarzutów kasacyjnych w przypadku kontroli kasacyjnej postępowania, które doprowadziło do wydania zaskarżonego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego stanowić będą więc jedynie te przepisy, które w przypadku postępowania sądowoadministracyjnego regulują jego przebieg. Wojewódzki sąd administracyjny prowadzi bowiem postępowanie na podstawie przepisów p.p.s.a., a nie przepisów ustawy o świadczeniu wspierającym czy ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zatem, sąd ten nie może naruszyć samodzielnie przepisów wspomnianych ustaw materialnych, a jedynie wadliwie ocenić ich ewentualne naruszenie przez organ administracji publicznej przy nieodpowiednim zastosowaniu, w efekcie tej kontroli, przepisów regulujących postępowanie sądowoadministracyjne (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2007 r. sygn. akt II FSK 216/06). Modelowo zatem zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego stosownych przez organy administracji może być, na gruncie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zarzutem skutecznym jedynie wówczas, gdy zostanie jednocześnie powiązany z naruszeniem odpowiednich przepisów regulujących postępowanie sądowoadministracyjne, w szczególności jeśli jest to jedyny -jak w niniejszej sprawie- zarzut, czyli w niniejszej sprawie winien to być art. 151 p.p.s.a., bowiem to ten przepis stanowił podstawę oddalenia skargi i to on winien stanowić trzon zarzutu kasacyjnego powiązanego z przepisami materialnymi uznanymi przez autora skargi kasacyjnej za naruszone (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2005 r. sygn. akt I FSK 109/05). Naczelny Sąd Administracyjny bada naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest rolą sądu wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej czy też poprawianie jej błędów i niedokładności. Jednocześnie, pozostając na gruncie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełnym składzie z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09 (ONSAiWSA 2010/1/1) należy uznać, że brak powiązania w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego z naruszeniem stosowanych przez ten sąd przepisów p.p.s.a. nie dyskwalifikuje samej skargi kasacyjnej i nie może prowadzić do nierozpoznania merytorycznego jej zarzutów (por. ONSAiWSA 2010/1/1, s. 33 i n., szczeg. s. 38-39). Poczynienie powyższych uwag było konieczne gdyż rozpoznawana skarga kasacyjna nie spełnia powyżej opisanych wysoce sformalizowanych wymogów pisma procesowego jakim jest skarga kasacyjna. Na uwagę w sprawie zasługuje także niestaranność sporządzenia skargi kasacyjnej, w sprawie w której właśnie zmiany przepisów mają znaczenie - zauważenia bowiem wymaga błędne wskazanie przez profesjonalnego pełnomocnika skarżącej publikatora ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 2220 ze zm.). W sprawie nie miała zastosowania ustawa opublikowana w 2018 roku - wniosek skarżącej wpłynął bowiem do organu w grudniu 2023 r. - zatem właściwym publikatorem przywołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych winien być Dz. U. z 2023 r. poz. 390 ze zm. I na koniec tej części rozważań - również do kategorii niestaranności - należy zaliczyć wniosek autora skargi kasacyjnej o "uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie", bowiem sprawa była rozpoznawana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie. Przechodząc do rozpoznania niezasadnego w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzutu kasacyjnego zarzucającego naruszenie art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym w zw. z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na stwierdzeniu, iż w niniejszej sprawie - w której Skarżąca złożyła prawidłowy i kompletny wniosek o ustalenie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przed dniem 31.12.2023 r. - świadczenie nie powinno zostać ustalone - wskazania wymaga, że w wyniku zmian legislacyjnych z dniem 1 stycznia 2024 r., tj. w toku postępowania administracyjnego, doszło do zmiany brzmienia art. 17 ust. 1 u.ś.r. stanowiącego podstawę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Od dnia 1 stycznia 2024 r., na podstawie art. 43 pkt 4 lit. a) u.ś.w., art. 17 ust. 1 u.ś.r. otrzymał następujące brzmienie: świadczenie pielęgnacyjne przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1359 oraz z 2022 r. poz. 2140) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, 3) opiekunowi faktycznemu dziecka, 4) rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego - jeżeli sprawują opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zmiana, jaka nastąpiła w wyniku nowelizacji ww. przepisu względem poprzedniego stanu prawnego oznacza, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli niepełnosprawny członek rodziny jest osobą, która ukończyła 18 rok życia. Osoby te od 1 stycznia 2024 r. zostały objęte nową formą wsparcia ze strony Państwa w postaci świadczenia wspierającego, którego celem jest udzielanie osobom niepełnosprawnym mającym potrzebę pomocy, służącej częściowemu pokryciu wydatków związanych z zaspokojeniem szczególnych potrzeb życiowych tych osób. Nie ulega zatem wątpliwości, że w aktualnie obowiązującym stanie prawnym, uwzględniając wiek osoby wymagającej wsparcia ze strony bliskich, sporne świadczenie nie może być przyznane skarżącej. Mając jednak na uwadze fakt, że złożenie wniosku przez skarżącą o przyznanie przedmiotowego świadczenia miało miejsce przed 31 grudnia 2023 r. (wniosek nadano w dniu 11 grudnia 2023 r., zaś do Burmistrza wpłynął w dniu 14 grudnia 2023 r.), niezbędnym jest odwołanie się do przepisów intertemporalnych, tj. do art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym. Stosownie do postanowień art. 63 ust. 1 u.ś.w. w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 (tj. ustawie o świadczeniach rodzinnych) w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Z powyższych regulacji wynika zatem, że warunkiem stosowania przepisów u.ś.r. w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej u.ś.w. jest ustalenie, że prawo wnioskodawcy do świadczenia pielęgnacyjnego powstało do 31 grudnia 2023 r. A contrario, przepisy dotychczas regulujące przesłanki przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego (tj. przepisy u.ś.r.) nie znajdą zastosowania w przypadku, gdy na dzień 31 grudnia 2023 r. prawo wnioskodawcy do świadczenia pielęgnacyjnego nie powstało. W kontekście art. 63 ust. 1 u.ś.w. – sytuację wnioskodawcy należy rozumieć w ten sposób, że do dnia 31 grudnia 2023 r. spełnione zostały wszystkie ustawowe przesłanki do przyznania takiego świadczenia. Zatem regulacja zawarta w art. 63 ust. 1 u.ś.w. umożliwia przyznanie świadczenia na dotychczasowych zasadach tylko tym osobom, które przed zmianą przepisów złożyły kompletny wniosek o przyznanie świadczenia. Czyli wnioskodawca do dnia 31 grudnia 2023 r. spełnił wszystkie warunki do przyznania wnioskowanego świadczenia, ale organy nie zdążyły go rozpatrzyć. Regulacja ta nie będzie zaś miała zastosowania w sytuacji, w której przyznanie świadczenia przed dniem 31 grudnia 2023 r. było niemożliwe z uwagi na niespełnienie przez wnioskodawcę wszystkich ustawowych warunków (czyli choćby jednego) wynikających z art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu sprzed nowelizacji. Użyte przez ustawodawcę sformułowanie "W sprawach o świadczenie [...], do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r. nie jest bowiem tożsame z często w takich przypadkach stosowanym sformułowaniem "w sprawach wszczętych, a niezakończonych do dnia..." (tak też NSA w wyrokach: z dnia 15 października 2025 r. o sygn. akt I OSK 1977/24; z dnia 14 stycznia 2026 r. I OSK 2521/24 - dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Samo złożenie wniosku przed dniem zmiany stanu prawnego, nie jest w przypadku spraw o świadczenie pielęgnacyjne warunkiem wystarczającym, aby sprawa mogła być po dniu 31 grudnia 2023 r. rozpatrywana przez właściwy organ z uwzględnieniem wcześniej obowiązujących przepisów prawa. Konieczne jest bowiem, aby do tego dnia spełnione zostały wszystkie przesłanki do przyznania tego świadczenia. Art. 17 ust. 1 u.ś.r., w brzmieniu do 31 grudnia 2023 r. , wymieniał przesłanki, których spełnienie uprawniało do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Spełnienie przesłanek pozytywnych wymienionych w tym przepisie nie jest wystarczające do uzyskania tego świadczenia. Obowiązujące przepisy przewidują bowiem szereg okoliczności, które uniemożliwiają bądź blokują możliwość przyznania tego świadczenia. Jedną z takich okoliczności jest wskazana w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. okoliczność pobierania przez opiekuna emerytury. Zgodnie bowiem z tym przepisem (w brzmieniu do 31 grudnia 2023 r.) świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, lub świadczenia pieniężnego przyznanego na zasadach określonych w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym członkom rodziny funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych, których śmierć nastąpiła w związku ze służbą albo podjęciem poza służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia. Prawidłowa wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. przemawia za umożliwieniem osobie uprawnionej dokonania wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno-rentowego. Wnioskodawca może dokonać wyboru przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury na podstawie art. 103 ust. 3 ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1251 - dalej: "u.f.u.s."). Zawieszenie prawa do emerytury, zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 u.f.u.s., skutkować będzie wstrzymaniem jej wypłaty poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty (art. 134 ust. 2 pkt 2 u.f.u.s.). Choć emerytura jest prawem niezbywalnym, to jednak uznać należy, że zawieszenie tego prawa eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. Istota ograniczenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla emeryta, wynikająca z ww. przepisu musi być przy tym interpretowana jako wiążąca się nie z samym prawem do emerytury, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Skoro zawieszenie prawa do emerytury będzie skutkować wstrzymaniem jej wypłaty, to przyjąć należy, że w ten sposób dochodzi do eliminacji negatywnej przesłanki, wyłączającej możliwość nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Interpretacja art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. (w brzmieniu do 31 grudnia 2023 r.) nie pozwala na równoczesne pobieranie przez Skarżącą świadczenia emerytalnego i świadczenia pielęgnacyjnego, a w konsekwencji - zgodnie ze stanowiskiem Sądu I instancji - okoliczność pobierania emerytury jest przesłanką negatywną powstania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Skoro zaś, jak wskazano wyżej wstrzymanie wypłaty emerytury następuje od miesiąca w którym wydana została decyzja o wstrzymaniu wypłaty ( lub od następnego miesiąca jeśli wcześniejsze wstrzymanie nie było możliwe) z uwagi na zawieszenie prawa do emerytury, to dopiero z tą datą odpada negatywa przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Uzyskanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o przepisy obowiązujące do 31 grudnia 2023 r., w przypadku wystąpienia przesłanki negatywnej wymienionej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. wymagało wydania przed tą datą decyzji organu emerytalno-rentowego o wstrzymaniu wypłaty emerytury (por. wyroki NSA z 25 czerwca 2025 r. sygn. akt I OSK 1909/24 , z 9 października 2025 r. o sygn. akt I OSK 1958/24 oraz z 30 października 2025 r. sygn. akt I OSK 1989/24 - dostępne na https://orzeczenia.nsa.gov.pl oraz wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2025 r. sygn. akt I OSK 2343/24 - niepubl.). W rozpoznawanej sprawie bezsporne pozostaje, że zarówno w dacie złożenia przez skarżącą wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem (który wpłynął do organu w dniu 14 grudnia 2023 r.), jak i na dzień wydania przez Kolegium decyzji z dnia 22 kwietnia 2024 r., skarżąca pobierała wypłacane jej świadczenie emerytalne (na żadnym etapie postępowania nie przedłożono decyzji o zawieszeniu/wstrzymaniu prawa do emerytury). Biorąc pod uwagę niedokonanie przez skarżącą reprezentowaną przez profesjonalnego pełnomocnika, wyboru jednego z przysługujących świadczeń, poprzez nieprzedłożenie decyzji właściwego organu emerytalno-rentowego o zawieszeniu emerytury, uznać należy, że w sprawie nie została wyeliminowana negatywna przesłanka, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. Powyższe uniemożliwiało wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z oczekiwaniami strony, mimo nawet stwierdzenia, że skarżąca spełnienia wszystkie pozostałe przesłanki pozytywne wymienione w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Tym samym, odmówić słuszności należało jedynemu w sprawie zarzutowi naruszenia art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym w zw. z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, poprzez ich błędną wykładnię. Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni przywołanych przepisów. Skarżąca wprawdzie jeszcze przed dniem 31 grudnia 2023 r. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jednakże wskutek niespełnienia jednej przesłanki nie uzyskała prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, nie spełniała bowiem wszystkich warunków do przyznania wnioskowanego świadczenia, a tym samym nie można uznać, iż przed tą datą nabyła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Uznać zatem należy, że w niniejszej sprawie prawo skarżącej nie "powstało" – w rozumieniu art. 63 ust. 1 u.ś.w. – przed dniem 31 grudnia 2023 r. O powstaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego można bowiem mówić jedynie w takim wypadku, gdy osoba ubiegająca się o jego przyznanie na dzień złożenia wniosku i przed dniem 31 grudnia 2023 r. spełniła wszystkie wymagane przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych warunki (wynikające z art. 17 ust. 1 i ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu sprzed nowelizacji), a jedynie organ nie zdążył przed tą datą wydać decyzji w tej sprawie. Zatem regulacja zawarta w powołanym art. 63 ust. 1 umożliwia przyznanie świadczenia "na starych zasadach" tylko tym osobom, które przed zmianą przepisów złożyły kompletny wniosek o przyznanie świadczenia. Kompletny wniosek to zaś taki, który nie zawiera braków. Brakiem w rozpoznawanej sprawie był brak zawieszenia prawa do emerytury, co spowodowałoby kumulację przyznanych i pobieranych świadczeń, a co jak już wyjaśniono - wykluczają obowiązujące przepisy. W konsekwencji przedstawionej analizy, w świetle regulacji art. 63 ust. 1 u.ś.w. od 1 stycznia 2024 r. nie będzie możliwe stosowanie wobec Skarżącej przepisów art. 17 u.ś.r. w brzmieniu dotychczasowym (sprzed 1 stycznia 2024 r.). Zgodnie bowiem z treścią art. 17 ust. 1 pkt 2 u.ś.r. w brzmieniu od 1 stycznia 2024 r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje: innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1359 oraz z 2022 r. poz. 2140) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom jeżeli sprawują opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Ze względu na wiek męża skarżącej warunek z podanego przepisu nie został spełniony. Reasumując, przeprowadzona przez Naczelny Sąd Administracyjny sądowa kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że zarzut skargi kasacyjnej jest nieuprawniony. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut kasacyjny za nieusprawiedliwiony i na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 3 marca 2025
- Symbol z opisem
- 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
- Hasła tematyczne
- Pomoc społeczna
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Karol Kiczka /sprawozdawca/ Maria Grzymisławska-Cybulska Piotr Niczyporuk /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
art. 63 ust. 1 · Dz.U. 2023 poz. 1429
- Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jedn.
art. 24 ust. 2 · Dz.U. 2018 poz. 2220
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny