I OSK 3028/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta G. wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi kasacyjnej A. S. i B. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 1696/18 w sprawie ze skargi A. S., E. G., B. M., A. P., B. J. i T. P. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia postanawia: odmówić dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania Prezydenta Miasta G. wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 marca 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 1696/18 oddalił skargę A. S., E. G., B. M., A. P., B. J. i T. P. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia. Od wskazanego wyroku skargę kasacyjną wnieśli A. S. i B. J. W piśmie z 9 lutego 2022 r. Prezydent Miasta G. wykonujący zadania starosty z zakresu administracji rządowej, zgłosił udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie zainicjowanej ww. skargą kasacyjną. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że stroną postępowania zakończonego decyzją Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] kwietnia 2018 r. był m.in. Prezydent Miasta G. wykonujący zadania starosty z zakresu administracji rządowej, któremu decyzję tę doręczono. Nie został on jednak zawiadomiony przez WSA w Warszawie o toczącym się postępowaniu, pomimo że był uczestnikiem postępowania administracyjnego na prawach strony i jego udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym był obligatoryjny. Nadto Prezydent wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena legalności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z [...] marca 1956 r. o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w G. przy ul. Z. o pow. 658 m2, oznaczonej jako parcela nr [...]. Zauważył, że interes prawny Prezydenta Miasta G. wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej w postępowaniach o stwierdzenie nieważności decyzji o wywłaszczeniu oraz decyzji o przyznaniu odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, a co za tym idzie legitymacja do wnoszenia przysługujących stronie środków zaskarżenia, nie budzi wątpliwości sądów administracyjnych orzekających od wielu lat w licznych sprawach tego rodzaju. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 33 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej jako "P.p.s.a.") osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Jeżeli przepis szczególny przewiduje, że strony postępowania przed organem administracji publicznej są zawiadamiane o aktach lub innych czynnościach tego organu przez obwieszczenie lub w inny sposób publicznego ogłaszania, osoba, która brała udział w postępowaniu i nie wniosła skargi, a wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony, jeżeli przed rozpoczęciem rozprawy złoży wniosek o przystąpienie do postępowania (§ 1a). Jeżeli wynik postępowania sądowego nie dotyczy interesu prawnego osób, o których mowa w § 1 i 1a, a żądają one dopuszczenia do udziału w postępowaniu, sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie. Na postanowienie przysługuje zażalenie (§ 1b). Udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Postanowienie sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie. Przepisy te znajdują zastosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, zgodnie z art. 193 ustawy P.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadniczą przesłanką dopuszczenia konkretnej osoby do postępowania sądowego, jest ustalenie, czy posiada ona interes prawny w tej sprawie. W rozpoznawanym wniosku istnienia takiego interesu prawnego wnioskodawca nie wykazał. Nie powołał się na żaden przepis prawa, z którego interes taki miałby wynikać. Wbrew twierdzeniom Prezydenta nie uczestniczył on na prawach strony w postępowaniu zakończonym decyzją Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] kwietnia 2018 r. W uzasadnieniu tej decyzji Minister jednoznacznie określił, że stronami postępowania nadzorczego są spadkobiercy poprzedniego właściciela wywłaszczonej nieruchomości oraz podmioty, którym obecnie przysługują prawa rzeczowe do wywłaszczonej nieruchomości, tj.: Skarb Państwa Agencja Mienia Wojskowego – aktualny właściciel wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej obecnie jako działki ewidencyjne nr [...] i [...], a także współużytkownicy wieczyści nieruchomości położonej przy ul. Z., oznaczonej jako działka nr [...]. Z rozdzielnika decyzji wprost wynika, że Prezydentowi Miasta G. decyzja zostanie przesłana jedynie do wiadomości. Podkreślenia wymaga, że przedmiotem podstępowania nadzorczego zakończonego decyzją Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2018 r. była wyłącznie kwestia wywłaszczenia nieruchomości. Sprawa odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość została rozstrzygnięta odrębną decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z [...] marca 1956 r. nr [...]. Nie ulega przy tym wątpliwości, że sporna nieruchomość przejęta na rzecz Skarbu Państwa pozostaje we władaniu Agencji Mienia Wojskowego i to ten podmiot działa w niniejszej sprawie jako reprezentant Skarbu Państwa (art. 6 i nst. ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego – obecnie: Dz. U. z 2021, poz. 303). Powyższe wskazuje, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 33 § 1 i 2 P.p.s.a. wobec czego Prezydent nie może zostać dopuszczony do udziału w postępowaniu jako uczestnik. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 33 § 1b i § 2 w zw. z art. 193 P.p.s.a.