I OSK 297/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tamara Dziełakowska po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zawartego w skardze kasacyjnej L. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 października 2018 r. sygn. akt IV SA/Wr 297/18 w sprawie ze skargi L. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie uznania za nienależnie pobrane świadczenia z funduszu alimentacyjnego i zobowiązania do zwrotu postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 24 października 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił w całości skargę L. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] kwietnia 2018 r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] lutego 2018 r., którą uznano świadczenia z funduszu alimentacyjnego na osobę w wieku do 18 lat za nienależnie pobrane i nałożono obowiązek ich zwrotu w łącznej kwocie 4.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca, zawierając w niej wniosek o "wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji organu I instancji". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o którym mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Z przepisu tego wynika więc, iż warunkiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest wykazanie we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (postanowienia), że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku jej wykonania. Sąd orzeka bowiem w kwestii wstrzymania wykonania na podstawie przytoczonych we wniosku okoliczności, uwzględniając indywidualny charakter każdej sprawy i możliwość wystąpienia dla strony skarżącej niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu spoczywa na wnioskodawcy. Rozpoznając wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazać w pierwszej kolejności trzeba, że pomimo wątpliwości związanych z jego sformułowaniem został on zakwalifikowany jako wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji, a więc decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] kwietnia 2018 r. Odnoszenie go bowiem do decyzji organu I instancji, co mógłby sugerować wniosek zawarty w skardze kasacyjnej, było bezcelowe, ponieważ decyzja taka nie wywołuje skutków prawnych wobec braku nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności oraz braku takiego skutku z mocy ustawy. To wykluczało natomiast możliwość objęcia ochroną tymczasową decyzji organu I instancji. Analizując z kolei zasadność wniosku w powyższym zakresie, stwierdzić trzeba, że pomimo braku stosownej argumentacji w skardze kasacyjnej, to jednak Sąd uwzględnił szeroki materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy, szczególnie dokumenty i oświadczenia złożone we wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy. Skarżąca wskazała w nich że jest osobą bezrobotną, osiąga niskie dochody oraz opiekuje się dwójką dzieci, w tym niepełnosprawnym, któremu należy zapewnić możliwość rehabilitacji oraz dalszego leczenia, w tym specjalistycznego. Tym samym uznać należało, że ewentualne wszczęcie postępowania egzekucyjnego na podstawie zaskarżonej decyzji będzie skutkować niemożnością zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych jej rodziny, a więc spowoduje dla skarżącej i jej rodziny trudne do odwrócenia skutki majątkowe. I choć skutki zwrotu świadczenia pieniężnego są co do zasady odwracalne, to jednak biorąc pod uwagę sytuację skarżącej, stwierdzić trzeba, że ewentualna egzekucja przedmiotowego świadczenia może w istocie spowodować skutki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze należało uznać, że skarżąca uprawdopodobniła, że w sprawie zachodzą przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a w związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 193 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.