I OSK 2935/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marian Wolanin (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski Protokolant sekretarz sądowy Anna Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2020 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 609/17 w sprawie ze skargi M. L., T. B., J. B. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego: 1. uchyla pkt 2 zaskarżonego wyroku i stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] dopuściło się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. oddala skargę kasacyjną w pozostałym zakresie; 3. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania.

Zaskarżonym wyrokiem z 27 marca 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 609/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - po rozpatrzeniu skargi M. L., T. B. i J. B. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego – zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z [...] sierpnia 1954 r., nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] dopuściło się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; w pozostałej części skargę oddalił i zasądził od organu na rzecz skarżących kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu powołanego wyroku Sąd przedstawił argumentację podjętego rozstrzygnięcia wskazując, m.in., że organ pozostaje bezczynny w rozpatrzeniu powołanego wyżej wniosku, co w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy przybiera postać kwalifikowaną, tj. rażąco narusza prawo. Zdaniem Sądu I instancji, podjęcie pierwszej czynności dopiero po dziewięciu miesiącach od zwrotu akt administracyjnych oraz brak podejmowania od grudnia 2016 r. działań zmierzających do załatwienia sprawy pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, co w dalszej kolejności prowadzić musi nieuchronnie do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej, a tym samym w sposób rażący narusza normy zawarte w art. 8 i art. 12 kpa. W skardze kasacyjnej pełnomocnik organu zaskarżył pkt 1, 2 i 4 powołanego wyroku zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm.) – dalej ppsa, przez jego zastosowanie oraz art. 151 ppsa przez jego niezastosowanie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano argumentację mającą przemawiać za zasadnością zarzutów kasacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, ale tylko w części dot. zaskarżonego pkt 2 sentencji wyroku Sądu I instancji. Sąd I instancji nie zastosował - powołanego w zarzutach skargi kasacyjnej - art. 151 ppsa, lecz wydał wyrok na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a ppsa. Nie mógł więc naruszyć przepisu postępowania, którego nie stosował. Sąd I instancji nie naruszył również art. 149 § 1 pkt 1 i 3 ppsa. Z akt wynika bowiem, że organ dysponował aktami sprawy od [...] grudnia 2016 r., a pierwszą czynność podjął dopiero pismem z [...] maja 2017 r. zawierającym informację dla pełnomocnika wnioskodawcy – zgodnie z art. 36 § 1 kpa - o niemożliwości rozpatrzenia sprawy w ustawowym terminie. Kolejne pismo organ wysłał do pełnomocnika wnioskodawcy w dniu [...] czerwca 2017 r. – wprawdzie na błędny adres, ale pismo to zostało odebrane przez dorosłego domownika, a z pisma pełnomocnika wnioskodawcy z [...] czerwca 2017 r. wynika, że uzyskał on wiedzę o piśmie organu z [...] czerwca 2017 r. W kolejnych pismach z [...] września 2017 r. organ wystąpił do pełnomocnika wnioskodawcy oraz do Prezydenta [...] [...] o uzyskanie stosownych informacji niezbędnych do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w sprawie. Przedstawione czynności organu świadczą o tym, że nie były podejmowane bez zbędnej zwłoki. Nie można jednak zaistniałej zwłoki uznać za mającą charakter rażącego naruszenia prawa. Kilkumiesięczny tok postępowania w sprawie wymagającej wnikliwego i rzetelnego ustalenia stanu faktycznego nie może bowiem być oceniony, jako rażąco naruszający przepisy prawa określające terminy załatwienia sprawy. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 188 ppsa - uchylił zaskarżony wyrok w części dot. pkt 2 jego sentencji i orzekł w tym zakresie na podstawie art. 149 § 1a w zw. z art. 193 ppsa, natomiast w pozostałej części orzeczono na podstawie art. 184 i art. 193 zdanie drugie ppsa. Na podstawie art. 207 § 2 ppsa, odstąpiono od zasądzenia kosztów postępowania na rzecz organu ze względu na uwzględnienie skargi kasacyjnej w niewielkim zakresie.