I OSK 2860/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia NSA Marian Wolanin (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 26 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 548/20 w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości oddala skargę kasacyjną.

Zaskarżonym wyrokiem z 26 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 548/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę J. G. na decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości. W skardze kasacyjnej od powołanego wyroku pełnomocnik J. G. zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie: - art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.) – dalej ppsa, w zw. z art. 130 ust 1 oraz art. 134, art. 150 i art. 151 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez błędną interpretację przepisu doszło do naruszenia prawa materialnego, gdyż zostało pominięte pełne znaczenie określenia ,,nieruchomości'', - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa przez uznanie operatu szacunkowego za wykonany prawidłowo i zgodnie z przepisami, bez uwzględnienia zarzutu strony iż operat został wydany bez uwzględnienia wszelkich wymaganych kryteriów branych pod uwagę przy sporządzaniu operatu przez rzeczoznawcę, a ponadto jest on nieaktualny, a wzięte pod uwagę przy wycenie porównawcze transakcje były powzięte z nieaktualnego okresu, co stanowi naruszenie art. 81 kpa i oznacza, iż nie można było uznać wartości nieruchomości ustalonej w ten sposób, za prawidłową, a tym samym tej okoliczności za udowodnioną; zgłaszane przez skarżącą zastrzeżenia w tym zakresie powinny skutkować odmową przyznania waloru wiarygodności i mocy dowodowej temu dowodowi, a ponieważ dowód ten był podstawą określenia wysokości odszkodowania, naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano argumentację mającą przemawiać za uchyleniem zaskarżonego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ppsa), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne. Sąd I instancji nie zastosował - powołanego w zarzucie skargi kasacyjnej - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, lecz wydał wyrok na podstawie art. 151 ppsa. Nie mógł więc naruszyć przepisu postępowania, którego nie stosował, co w konsekwencji wyklucza dopuszczalność oceny naruszenia tego przepisu. W skardze tej nie wskazano i nie wykazano natomiast, aby doszło do naruszenia, zastosowanego przez Sąd I instancji, art. 151 ppsa w jakimkolwiek powiązaniu z innymi przepisami prawa. Nie podważono zatem prawidłowości zastosowania przez Sąd I instancji powołanego art. 151 ppsa. Biorąc zaś pod uwagę, że rozpoznanie skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny następuje wyłącznie w jej granicach, zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, Sąd ten nie jest uprawniony do zastępowania skarżącego kasacyjnie w formułowaniu podstaw kasacyjnych w sposób spełniający wymagania określone w art. 174 pkt 1 ppsa, ponieważ to skarżący jest zobowiązany określić te podstawy, co wynika z art. 176 § 1 pkt 2 ppsa. Dodatkowo należy wskazać, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa nie normuje problematyki sporządzania operatu szacunkowego, dlatego zarzut naruszenia tego przepisu - jak wskazano w skardze kasacyjnej - przez uznanie operatu szacunkowego za wykonany prawidłowo i zgodnie z przepisami, nie został właściwie uzasadniony. Sąd I instancji nie naruszył również art. 174 pkt 1 ppsa. Przepis ten określa bowiem jedną z podstaw skargi kasacyjnej, tj. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, dlatego nie stanowi jakiejkolwiek podstawy procedowania przez Sąd I instancji. W konsekwencji, przez niestosowanie w zaskarżonym wyroku powołanego 174 pkt 1 ppsa, również wskazane w zarzucie kasacyjnym przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie mają znaczenia dla oceny tego zarzutu, skoro zostały powołane jedynie jako mające pozostawać w związku z art. 174 pkt 1 ppsa. Ponadto, w omawianym zarzucie kasacyjnym podniesiono "błędną interpretację przepisu" nie precyzując, którego przepisu dotyczy to sformułowanie. Podniesiono również, że doszło do naruszenia prawa materialnego, ale też bez wskazania przepisu, którego to dotyczy. W niniejszej sprawie Sąd I instancji - działając w granicach wyznaczonych w art. 134 ppsa - nie dostrzegł, że art. 122a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r. poz. 1774, ze zm.) - dodany przez art. 1 pkt 11 ustawy z 24 września 2010 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 200, poz. 1323), która weszła w życie w dniu 27 listopada 2010 r., nie ma w niniejszej sprawie zastosowania. Według bowiem art. 2 powołanej ustawy z 24 września 2010 r., w sprawach wszczętych i niezakończonych, prowadzonych na podstawie przepisów działu III ustawy, o której mowa w art. 1 [tj. ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami], stosuje się przepisy dotychczasowe. W cytowanym art. 2 sam ustawodawca przesądził zatem, że w sprawach m.in. wywłaszczenia nieruchomości i ustalenia odszkodowania wszczętych i niezakończonych przed dniem 27 listopada 2010 r., nadal prowadzonych w tym dniu (sprawy te są uregulowane w dziale III ustawy o gospodarce nieruchomościami, art. 112 – art. 135), stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. obowiązujące przed dniem 27 listopada 2010 r., a więc z wykluczeniem art. 122a, który znajduje zastosowanie dopiero do tych postępowań, które zostały wszczęte od dnia 27 listopada 2010 r. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brak jakichkolwiek rozważań w tej kwestii. Jakkolwiek zaskarżony wyrok został wydany po uprzednim wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 3799/18, to w uzasadnieniu wyroku NSA wyraźnie wskazał na granice orzekania przez Sąd I instancji wyznaczone w art. 134 ppsa, a uchylając poprzedni wyrok Sądu I instancji wskazał na konieczność rozpoznania skargi J. G. i uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia w sposób zgodny z art. 141 § 4 ppsa. Naczelny Sąd Administracyjny nie ocenił przy tym wydanego uprzednio wyroku w kontekście art. 130 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przedstawiona okoliczność braku zastosowania w niniejszej sprawie art. 122a ustawy o gospodarce nieruchomościami nie spełnia jednak ustawowej przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określonej w art. 183 § 2 ppsa. Również w skardze kasacyjnej nie zgłoszono zarzutu naruszenia omawianego art. 122a, co w świetle ustawowego związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ppsa) wyklucza dopuszczalność uwzględnienia przedstawionej wyżej okoliczności z urzędu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 193 zdanie drugie ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.