I OSK 2757/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Marian Wolanin (spr.) Sędzia del. WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu 10 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ś. Sp. z o.o. W. Spółki Komandytowej z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 8 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 236/23 w sprawie ze skargi Ś. Sp. z o.o. W. Spółki Komandytowej z siedzibą w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z 13 lutego 2023 r., nr SKO 4116/52/22/23 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z 8 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 236/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej: Sąd I instancji, WSA) oddalił skargę Ś. Sp. z o.o. W. Spółki Komandytowej z siedzibą w P. (dalej: skarżąca, skarżąca kasacyjnie, skarżąca Spółka, strona) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (dalej: SKO) z 13 lutego 2023 r. nr SKO 4116/52/22/23 (dalej: zaskarżone postanowienie), w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości. W skardze kasacyjnej od przywołanego postanowienia pełnomocnik skarżącej Spółki zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: (1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego z pominięciem okoliczności podnoszonych przez skarżącą skutkującym stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia odwołania podczas, gdy skarżąca w odwołaniu od decyzji Wójta Gminy K. nr 147.2022 z dnia 23.112022 r. oraz w dalszym postępowaniu wykazała, że w przedmiotowym postępowaniu podziałowym, jako pełnomocnik spółki miał działać S. M., który przekroczył swoje umocowanie i podjął działania bez wiedzy i woli skarżącej w konsekwencji czego skarżąca (strona) bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu a ponadto z okoliczności sprawy wynika, że decyzja została w wyniku przestępstwa, albowiem komandytariusz skarżącej S. Ś. nie złożył podpisu pod wnioskiem o podział nieruchomości z dnia 9 sierpnia 2022 r. będącym podstawą wydania decyzji nr 147/2022, a jego podpis został podrobiony; (2) art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i dokonanie przez Sąd ustaleń sprzecznych z materiałem dowodowym znajdującym się w aktach sprawy, tj. wydanie rozstrzygnięcia z pominięciem dokumentów załączonych do skargi oraz złożonych na późniejszym etapie postępowania (tj. opinii prywatnej eksperta z zakresu kryminalistycznych badań dokumentów z dnia 7.04.23 r. oraz pisma z dnia 29.04.23 r. w przedmiocie wszczęcia dochodzenia w sprawie podrobienia podpisu S. Ś.), podczas gdy dokumenty te wykazują, że skarżąca uprawdopodobniła, że nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy oraz, że w przedmiotowym postępowaniu podziałowym, jako pełnomocnik spółki miał działać S. M., który przekroczył swoje umocowanie i podjął działania bez wiedzy i woli skarżącej, a nadto, że decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, albowiem komandytariusz skarżącej S. Ś. nie złożył podpisu pod wnioskiem o podział nieruchomości z dnia 9 sierpnia 2022 r. będącym podstawą wydania decyzji nr 147/2022, a jego podpis został podrobiony; (3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 k.p.a. w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie że w niniejszej sprawie doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania, podczas gdy skarżąca (strona) wykazała, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, albowiem S. M. w sprawie działał bez wiedzy i wbrew woli strony, podając się za jej pełnomocnika, przekraczając swoje umocowanie; (4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 k.p.a. w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie że w niniejszej sprawie doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, albowiem komandytariusz skarżącej S. Ś. nie złożył podpisu pod wnioskiem o podział nieruchomości z dnia 9 sierpnia 2022 r. będącym podstawą wydania decyzji nr 147/2022, a jego podpis został podrobiony. Skarżąca kasacyjnie wniosła o zawieszenie postępowania: (1) na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - do czasu rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi Ś. sp. z o.o. W. sp.k. z siedzibą w P. z dnia 9 października 2023 roku na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 sierpnia 2023 r. (II SA/Wr 172/23) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania; oraz (2) na podstawie art. 125 § 1 pkt 2 p.p.s.a. - do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego z zawiadomienia skarżącej i S. Ś. co do czynów S. M., w szczególności w zakresie podrobienia podpisu pod wnioskiem o podział nieruchomości z dnia 9.08.2022 r. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację mającą przemawiać za uchyleniem zaskarżonego wyroku, rozpoznaniem skargi i uchyleniem zaskarżonego postanowienia oraz przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania SKO, ewentualnie za uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, zatem podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 t.j.; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to związanie tego Sądu przytoczonymi w skardze podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Wobec niestwierdzenia ziszczenia się przesłanek nieważności postępowania, poddano ocenie wyrok Sądu I instancji, pod kątem zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej. Niniejsza sprawa dotyczy prawidłowości stwierdzenia przez SKO uchybienia przez skarżącą Spółkę terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy K. Nr 147/022 z 23 listopada 2022 r. (dalej: decyzja podziałowa), którą zatwierdzono projekt podziału nieruchomości położonej w gminie K., oznaczonej geodezyjnie jako działka gruntu nr [...], [...], obręb K.1. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. W myśl art. 40 § 2 k.p.a. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika. Według art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z adnotacji umieszonej na decyzji podziałowej wynika, że odebrał ją 23 listopada 2022 r. S. M. W aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo notarialne z 19 października 2021 r., na mocy którego skarżąca Spółka udzieliła S. M. umocowania m.in. do odbioru wszelkiej korespondencji, przesyłek, w tym przesyłek poleconych za potwierdzeniem odbioru i bez, a także listów zwykłych oraz paczek, a także przekazów pieniężnych, bezpośrednio od listonosza a także we wszystkich placówkach pocztowych, w tym przesyłek awizowanych, oraz od innych doręczycieli (§ 1 ust. 2 lit. j) oraz do podejmowania czynności faktycznych i prawnych związanych z prowadzonym przedsiębiorstwem w zakresie odbioru wszelkiej adresowanej do Spółki korespondencji, wszelkich przesyłek, w tym listów poleconych (§ 1 ust. 3 lit. a). Na dzień 23 listopada 2022 r. pełnomocnictwo to nie zostało odwołane. Decyzja podziałowa została zatem skutecznie doręczona ww. pełnomocnikowi. Czternastodniowy termin na wniesienie odwołania od tej decyzji upłynął bezskutecznie 7 grudnia 2022 r. (środa). Skarżąca kasacyjnie wniosła odwołanie 15 grudnia 2022 r. (data stempla pocztowego), a więc po upływie ustawowego terminu. Wobec tego Sąd I instancji prawidłowo przyjął za SKO, że w rozpatrywanym przypadku doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Należy podkreślić, że upływ terminu jest okolicznością obiektywną, a czynność procesowa dokonana z uchybieniem ustawowego terminu jest bezskuteczna. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy kluczowe znaczenie miało ustalenie następujących okoliczności faktycznych: daty doręczenia decyzji podziałowej i prawidłowości jej doręczenia S. M.; daty, do której możliwe było wniesienie odwołania od decyzji podziałowej; daty wniesienia odwołania od tej decyzji; ustalenie, czy odwołanie wniesiono w terminie. Wszystkie te fakty zostały prawidłowo ustalone i ocenione przez SKO, co następnie trafnie zaaprobował Sąd I instancji. Natomiast irrelewantne w tej sprawie były podnoszone przez skarżącą kasacyjnie okoliczności dotyczące ewentualnego przekroczenia przez pełnomocnika w postępowaniu podziałowym zakresu udzielonego mu umocowania, co miałoby się przejawiać w działaniu w sprawie bez wiedzy i wbrew woli skarżącej oraz okoliczność ewentualnego wydania decyzji podziałowej w wyniku przestępstwa, wobec sugerowanego przez stronę podrobienia podpisu złożonego pod wnioskiem z 9 sierpnia 2022 r. o podział nieruchomości. W konsekwencji zarzuty kasacyjne nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Wskazywane przez stronę okoliczności, jak wydanie decyzji w wyniku przestępstwa, czy pozbawienie strony bez jej winy możliwości udziału w postępowaniu, stanowią bowiem przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 4 k.p.a.). Wobec powyższego brak było podstaw do zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego z zawiadomienia skarżącej i S. Ś. co do czynów S. M., w szczególności w zakresie podrobienia podpisu pod wnioskiem o podział nieruchomości. Brak było też podstaw do zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej Spółki od wyroku WSA we Wrocławiu z 8 sierpnia 2023 r. (II SA/Wr 172/23) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, ponieważ obie sprawy zostały skierowane do rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym na ten sam dzień. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Uzasadnienie wyroku zostało sporządzone zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a.