I OSK 2726/15

Dnia 22 czerwca 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 4 grudnia 2014 r. o sygn. akt II SA/Bd 1169/14 odrzucającego skargę J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 5 sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu postanawia: odrzucić skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 4 grudnia 2014 r. odrzucił skargę J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 5 sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu, z uwagi na nieuiszczenie należnego wpisu w terminie. Skargę kasacyjną od całości powyższego postanowienia wywiódł J.K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika z urzędu - adw. K. P. Wskazał on w petitum skargi kasacyjnej, że "jako pełnomocnik skarżącego Pana J.K., pełnomocnictwo z opłatą załączam, na podstawie przepisu art. 173 § 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej ppsa) wnoszę skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Wydziału II z dnia 4 grudnia 2014 r. o sygn. akt II SA/Bd 1169/14, doręczonego mi w dniu 23 kwietnia 2015 r. i zaskarżam to postanowienie w całości." W skardze kasacyjnej nie postawiono zarzutów naruszenia określonych przepisów prawa przez skarżone postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Zgodnie z art. 176 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać: 1) oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; 3) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Zgodnie z art. 177a p.p.s.a., jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. W myśl art. 178 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Stosownie do art. 180 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym odrzuci skargę kasacyjną, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny, albo zwróci ją temu sądowi w celu usunięcia dostrzeżonych braków. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że elementem materialnym skargi kasacyjnej jest przytoczenie w niej podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Brak ten nie stanowi braku formalnego, zatem nie wzywa się do jego uzupełnienia. Skoro granice rozpoznania sprawy wyznaczają granice skargi kasacyjnej (podstawy kasacyjne), to brak powołania w niej podstaw kasacyjnych uniemożliwia rozpoznanie sprawy. Wniesione pismo jest wówczas jedynie formalnie skargą kasacyjną, a nie materialnie. W orzecznictwie akcentuje się, że przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną (wyrok NSA z dnia 7 października 2016 r., I OSK 3092/14). Godzi się odnotować, że brak jest wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej (przez wskazanie przepisów, naruszenie których zarzuca się sądowi pierwszej instancji) w jej petitum. Mogą być one powołane także w uzasadnieniu skargi kasacyjnej (zob. wyrok NSA z dnia 6 października 2016 r., II GSK 481/15). Wszelako warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis prawa autor kasacji miał na uwadze, podnosząc zarzut nieokreślonego naruszenia prawa (zob. postanowienie NSA z dnia 15 października 2015 r., I OSK 329/14). Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśniał, że niespełnienie wymagań szczególnych, przewidzianych tylko dla skargi kasacyjnej, wymienionych w art. 176 p.p.s.a., nie podlega sanacji. W szczególności brak precyzyjnie oznaczonej jednostki redakcyjnej przepisu, który został naruszony powoduje, że skarga kasacyjna, jako pozbawiona jednego z koniecznych elementów materialnych, jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu (zob. postanowienie NSA z dnia 9 maja 2014 r., I OSK 991/14). W istocie, brak określenia podstawy skargi kasacyjnej stanowi wadę dyskwalifikującą pismo jako skargę kasacyjną oraz wykluczającą możliwość jej uzupełnienia (zob. postanowienie NSA z dnia 20 kwietnia 2011 r., II FSK 235/11). Stąd NSA zaznaczał, że wśród warunków materialnych (konstrukcyjnych) skargi kasacyjnej najważniejsze znaczenie ma przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego uzupełniania skargi kasacyjnej (zob. postanowienie NSA z dnia 5 czerwca 2008 r., I OSK 612/08). W niniejszej sprawie w piśmie zatytułowanym jako "skarga kasacyjna" nie przytoczono podstaw kasacyjnych. Nie zostało to uczynione w petitum skargi kasacyjnej. Również w uzasadnieniu skargi kasacyjnej brak jest wskazania jednoznacznie przepisu prawa i tego, w jaki sposób został on naruszony. Co prawda skarżący kasacyjnie odnotowuje, że Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu powołał się na art. 73 p.p.s.a. Nie formułuje jednak wyrażenia, w jaki sposób doszło w sprawie do naruszenia tego czy innego przepisu, którego to twierdzenia prawidłowość mogłaby podlegać weryfikacji w toku kontroli kasacyjnej. Jak zaś wyżej wskazano, Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony, ani zobowiązany, do rekonstruowania intencji skarżącego kasacyjnie z całokształtu jego skargi kasacyjnej i przedstawionej w nim oceny stanu faktycznego sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie może, samodzielnie stawiać zarzutów w zastępstwie skarżącej kasacyjnie bazując jedynie na uzasadnieniu jej skargi kasacyjnej, gdyż godziłoby to w kontradyktoryjność postępowania sądowoadministracyjnego i równość wobec prawa jego uczestników - i zapatrywanie to nie zostało podważone w uchwale NSA z dnia 29 października 2009 r., I OPS 10/09. Mając na uwadze powyższe, skoro wniesiony w sprawie środek zaskarżenia od postanowienia Sądu pierwszej instancji obarczony jest brakiem materialnym w postaci braku wymaganego przytoczenia podstaw kasacyjnych, to podlegał odrzuceniu przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 178 w zw. z art. 180 w związki z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co Sąd ten uczynił w sentencji niniejszego postanowienia.