I OSK 2718/19

Dnia 4 stycznia 2022 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: sędzia NSA Iwona Bogucka sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D[...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 października 2018 r., sygn. akt III SA/Wr 258/18 w sprawie ze skargi D[...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 28 marca 2018 r., nr SKO[...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji samochodu osobowego oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 17 października 2018 r., III SA/Wr 258/18 oddalił w całości skargę D[...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L[...] z dnia 28 marca 2018 r. nr SKO[...]w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji samochodu osobowego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł D[...], zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 156 § 1 pkt 2, art. 158 § 1 oraz art. 157 § 1 k.p.a. przez błędną wykładnię polegającą na stwierdzeniu, iż zaszły przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 25 sierpnia 2017 r. w przedmiocie rejestracji na rzecz D[...] pojazdu Skoda Roomster nr rej D[...] Mając na uwadze powyższy zarzut wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powyższy zarzut szerzej umotywowano. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna okazała się niezasadna. Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki, powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie stwierdzono takich przesłanek. Istota sporu w badanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy skarżący dokonując rejestracji pojazdu marki Skoda Roomster był jego właścicielem, oraz czy rejestracja pojazdu na rzecz osoby, która nie jest jego właścicielem, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W toku dotychczasowego postępowania uznano bowiem, że rejestracji pojazdu dokonuje się wyłącznie na wniosek jego właściciela, na podstawie dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu (art. 73 ust. 1 w związku z art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.2017.1260 ze zm.), dalej jako "p.r.d.". Z okoliczności sprawy wynika także, że skarżący dokonując rejestracji pojazdu nie legitymował się żadnym z dokumentów będących dowodem własności pojazdu lub jego pojedynczych zespołów, zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U.2016.1038), obowiązującego w dacie rejestracji pojazdu. Natomiast dokument, którym się posługiwał, tj. protokół sprzedaży pojazdu w trybie egzekucji komorniczej, nie stanowił dowodu własności, a tym samym nie mógł być podstawą przyjęcia, że osoba, która się nim legitymuje jest właścicielem pojazdu. W konsekwencji Prezydent Miasta L[...] dokonując decyzją z dnia 25 sierpnia 2017 r. rejestracji pojazdu na rzecz osoby nie będącej jego właścicielem w sposób rażący naruszył powyższe przepisy, co stanowiło podstawę stwierdzenia jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Konfrontując zarysowaną powyżej istotę dotychczasowego postępowania z zarzutem kasacyjnym naruszenia art. 156 § 1 pkt 2, art. 158 § 1 oraz art. 157 § 1 k.p.a. wypada dostrzec, iż zarzut kasacyjny naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. został sformułowany w sposób, który uniemożliwia efektywną kontrolę zaskarżonego wyroku w postępowaniu kasacyjnym. Przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. ma bowiem charakter blankietowy, przewidując skutek nieważności dla decyzji dotkniętej rażącym naruszeniem prawa. Przepis ten samodzielnie nie wywołuje skutku nieważności. Aby skutek ten mógł zastać stwierdzony konieczne jest wskazanie jaki przepis prawa został naruszony w sposób rażący (kwalifikowany). Zarzut kasacyjny kwestii tej nie podejmuje. Milczy także w tym zakresie uzasadnienie skargi kasacyjnej. Badany zarzut kasacyjny nie czyni zatem zadość wymaganiu wskazania konkretnej regulacji, którą autor kasacji uznaje za wadliwie ocenioną lub zastosowaną, a w konsekwencji prowadzącą do nieprawidłowego wniosku o wypełnieniu klauzuli generalnej "rażącego naruszenia prawa" zastosowanej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Nie ulega wątpliwości, iż stanowisko Kolegium i Sądu I instancji w przedmiocie nieważności decyzji Prezydenta Miasta L[...] z dnia 25 sierpnia 2017 r. miało swe źródło w ocenie prawnej tyczącej naruszenia art. 73 ust. 1 w związku z art. 72 ust. 1 pkt 1 p.r.d. i § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów. Niepodważenie powyższej oceny w toku postępowania kasacyjnego uniemożliwia zbadanie prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Określona w art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza m.in. związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia, które wyznaczają zakres kontroli kasacyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP). Ze względu na powyższe ograniczenia Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować. To do autora skargi kasacyjnej należy bowiem wskazanie konkretnych przepisów prawa, które w jego ocenie naruszone zostały zaskarżonym rozstrzygnięciem i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegała ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie, a w odniesieniu do naruszeń przepisów postępowania także wykazanie istotnego wpływu tegoż naruszenia prawa na rozstrzygnięcie sprawy. Skoro skarga kasacyjna nie wypełnia powyższych wymagań, to w konsekwencji nie jest możliwe przeprowadzenie kontroli kasacyjnej zaskarżonego wyroku w oparciu o zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Nie są natomiast trafnie podniesione zarzuty naruszenia art. 158 § 1 i art. 157 § 1 k.p.a. Jakkolwiek autor kasacji nie wskazał w czym upatruje naruszenia powyższych przepisów, to nie ulega wątpliwości, iż badana sprawa, tocząca się w postępowaniu nieważnościowym, została załatwiona decyzją administracyjną, wydaną przez organ wyższego stopnia nad organem ferującym ww. decyzję z dnia 25 sierpnia 2017 r. Z tych względów skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 p.p.s.a. Skargę kasacyjną rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., gdyż strona skarżąca zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna nie zażądała jej przeprowadzenia. Uzasadnienie wyroku sporządzono stosownie do art. 193 zdanie 2 p.p.s.a. z uwagi na oddalenie skargi kasacyjnej. W takiej sytuacji przepis ten wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie 1 p.p.s.a., zawężając je do oceny zarzutów skargi kasacyjnej.