I OSK 2684/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marian Wolanin (spr.) sędzia NSA Wiesław Morys sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz Protokolant sekretarz sądowy Olga Grzelak po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 czerwca 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 342/17 w sprawie ze skargi A.B na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia[...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 342/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę A.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2017 r., Nr [...], w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. W skardze kasacyjnej od powołanego wyroku pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255, ze zm.), przez jego niezastosowanie, pomimo istnienia podstaw do dokonania subsumpcji, tj. do przyznania lub odmowy przyznania (nieprzyznania) skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej osobie, na której zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny, - art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przez pominięcie zmiany normatywnej wynikającej z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 oraz z dnia 5 grudnia 2013 r., sygn. akt K 27/13, przez błędne ustalenie zakresu i treści obowiązywania podstawy materialnoprawnej podjętych w sprawie rozstrzygnięć, - art. 155 kpa, przez jego niezastosowanie, pomimo spełnienia przesłanek w nim wymienionych. W skardze kasacyjnej zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – dalej ppsa, w zw. z art. 6 i art. 7 kpa w zw. z 63 § 2 kpa, polegające na tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, pomimo że organ administracyjny niezasadnie przyjął, że jest związany treścią wniosku skarżącego, co skutkowało tym, że prowadził postępowanie wyłącznie pod kątem wystąpienia przesłanek przywrócenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w konsekwencji uznał, że brak było podstawy prawnej uczynienia zadość żądaniu skarżącego, tj. "przywrócenia" względnie "kontynuacji" prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, tymczasem w przedmiotowej sprawie treścią żądania strony, którą związane były organy administracyjne, było otrzymanie przez nią (stronę) świadczenia pielęgnacyjnego, - art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 9 i art. 64 § 2 kpa, polegające na tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, pomimo że organ administracyjny jest obowiązany do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, powinien również czuwać nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udziela im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, co w niniejszej sprawie zostało zaniechane, a w konsekwencji organ administracyjny prowadził postępowanie wyłącznie pod kątem wystąpienia przesłanek przywrócenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, zamiast pod kątem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego lub poinformowania strony o konieczności sprecyzowania wniosku i udzielenia stronie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, - art. 134 § 1 ppsa, przez niedopełnienie przez Sąd obowiązku rozpoznania skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. w granicach skargi, przez nierozpoznanie wszystkich zarzutów objętych skargą, a mianowicie naruszenia przez organ administracji przepisów postępowania, tj. art. 6 i art. 7 kpa w zw. z art. 63 § 2 kpa oraz art. 9 i art. 64 § 2 kpa, znajdujących oparcie w stanie faktycznym, błędnie ocenionym przez organ administracji, co skutkowało niesłusznym oddaleniem skargi w trybie 151 ppsa, - art. 134 § 1 ppsa, przez pominięcie przez Sąd rozpatrzenia zarzutu zawartego w skardze, w przedmiocie naruszenia przez organ administracyjny przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przez jego niezastosowanie do niniejszego stanu faktycznego, czego następstwem było wydanie przez organ zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa materialnego, - art. 141 § 4 w zw. z art. 134 § 1 ppsa, przez nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów podniesionych w skardze, w szczególności zarzutu naruszenia przez organ administracyjny przepisów postępowania, tj. art. 6 i art. 7 kpa w zw. z art. 63 § 2 kpa oraz art. 9 i art. 64 § 2 kpa, w sytuacji, gdy z treści uzasadnienia powinno wynikać, że Sąd przeanalizował wszystkie zarzuty zamieszczone w skardze, a wszelkie wątpliwości ujawnione na etapie postępowania powinny zostać właściwie i jednoznacznie zinterpretowane w uzasadnieniu wyroku z powołaniem się na konkretne przepisy prawa, co zostało zaniechane, - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, przez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, że postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano argumentację mającą przemawiać za jej uwzględnieniem i uchyleniem w całości zaskarżonego wyroku oraz przekazaniem sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ppsa), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne. Przedmiotem oceny Sądu pierwszej instancji są postanowienia organów administracji obu instancji wydane na podstawie art. 61a § 1 kpa o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, dlatego nie mógł Sąd naruszyć art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, skoro nie stosował tego przepisu. Również zarzuty kasacyjne naruszenia art. 155 kpa oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w powiązaniu z innymi przepisami nie zasługiwały na uwzględnienie, ponieważ Sąd pierwszej instancji nie zastosował tych przepisów i dlatego nie mógł ich naruszyć. Oddalenie skargi przez Sąd na podstawie art. 151 ppsa było natomiast wynikiem oceny prawidłowości zastosowania przez organy administracji art. 61a § 1 kpa. W skardze kasacyjnej nie zarzucono jednak naruszenia tego przepisu, przez co nie podważono skuteczności jego zastosowania przez organy administracji, dlatego zakres oceny Sądu pierwszej instancji i uzasadnienie zaskarżonego wyroku są adekwatne i wystarczające do przedmiotu rozstrzygnięcia. Z tego powodu zarzuty kasacyjne naruszenia art. 3 § 1 ppsa i powołanych w powiązaniu z nim przepisów procedury administracyjnej oraz art. 134 § 1 i art. 141 § 4 ppsa nie mogły być uwzględnione. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 193 zdanie drugie ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.