I OSK 2563/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 5 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku M. S. o zawieszenie postępowania sądowego w sprawie ze skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 2204/17 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić wniosek.

Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 2204/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. S. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie wniosła M. S., zarzucając: I) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 27 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej z dnia 29 grudnia 1951 r. zmieniającej dekret (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 25) na skutek całkowitego pominięcia przy rozstrzygania skargi, że nie doszło do wywłaszczenia nieruchomości, a zatem nie było podstaw do wydania decyzji o odszkodowaniu w związku z czym Minister powinien był stwierdzić nieważność decyzji odszkodowawczej, tym bardziej że Minister podobnie jak skarżąca kasacyjnie ustalił, że orzeczenia o wywłaszczeniu i wykonaniu orzeczenia zostały zaskarżone i nie są ostateczne, lecz uznał, że nie miało to znaczenia dla wydania decyzji o odszkodowaniu; 2) art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 39 dekretu w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej na skutek pominięcia przy rozstrzyganiu skargi, że nie doszło do wywłaszczenia nieruchomości, a zatem nie było podstaw do wydania decyzji o odszkodowaniu, w związku z czym Minister powinien był stwierdzić nieważność decyzji odszkodowawczej, gdyż podobnie jak skarżąca kasacyjnie ustalił, że orzeczenia o wywłaszczeniu i wykonaniu orzeczenia zostały zaskarżone i nie są ostateczne, lecz uznał, że nie miało to znaczenia dla wydania decyzji o odszkodowaniu; 3) art. 141 § 4 P.p.s.a. na skutek wskazanego w pkt 1 i 2 nie odniesienia się przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do istotnej części zarzutów skargi i dotyczących faktu, że nie doszło do wywłaszczenia nieruchomości oraz wykonania wywłaszczenia, gdyż obie decyzje w tym zakresie zostały zaskarżone przez poprzedniego właściciela nieruchomości, a odwołania do dnia dzisiejszego nie zostały rozpatrzone przez organy administracji; II) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 39 dekretu poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość ustalone w kwocie ponad 11% wyższej, aniżeli wynikająca z przepisów nie spełnia przesłanki rażącego naruszenia prawa i oparta na takim wadliwym odszkodowaniu decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz, że jest to stan prawny do zaakceptowania w praworządnym państwie prawa. W piśmie z dnia 15 lipca 2019 r. skarżąca kasacyjnie wniosła o zawieszenie postępowania, wskazując że postępowanie w sprawie wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, prowadzone przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy pod sygn. akt [...], mające na celu przejęcie tej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa wciąż trwa. Okoliczności te zostały potwierdzone przez Ministra rozpatrującego wniosek skarżącej kasacyjnie. Potwierdził on konieczność rozpatrzenia odwołania w decyzjach z dnia 26 lipca 2017 r. oraz z dnia 10 lutego 2017 r. Tym samym, jak wskazano w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, decyzja ustalająca wysokość odszkodowania nigdy nie stała się decyzją ostateczną (pomimo nadania jej klauzuli ostateczności). Mając powyższe na uwadze, skarżąca kasacyjnie poinformowała, że w dniu 12 lipca 2019 r. skierowała do Wojewody Kujawsko-Pomorskiego wniosek o kontynuowanie postępowania odwoławczego wraz z wezwaniem do usunięcia stanu bezczynności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania, jeżeli orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowić podstawę rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu sądowoadministracyjnym. W takim przypadku występuje tzw. zagadnienie wstępne (kwestia prejudycjalna), przez które w postępowaniu sądowoadministracyjnym należy rozumieć przeszkodę powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania sądowego, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego i ma bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania (zob. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, wydanie 2, s. 457). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego na obecnym etapie wniosek o zawieszenie postępowania, na podstawie art. 125 §1 pkt 1 P.p.s.a., nie zasługuje na uwzględnienie. Należy bowiem zwrócić uwagę, że zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. Minister Infrastruktury i Budownictwa odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia [...] grudnia 1952 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia [...] maja 1952 r. w części dotyczącej przyznania odszkodowania na rzecz C. B. za nieruchomość położoną w Inowrocławiu przy ul. [...], o pow. [...]m2, obj. ks. wiecz. tom [...], karta [...], stanowiącą własność B. B., wywłaszczoną orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia [...] listopada 1950 r. W uzasadnieniu ww. decyzji z dnia [...] lipca 2017 r. Minister Infrastruktury i Budownictwa stwierdził m.in., że wskazana nieruchomość objęta była nieostatecznym orzeczeniem o wywłaszczeniu, jednakże, w ocenie organu, wywłaszczenie niewątpliwie doszło do skutku, albowiem w stosunku do ww. nieruchomości wydano orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia [...] lipca 1951 r. o wykonaniu wywłaszczenia. Zwrócono przy tym uwagę, że od przedmiotowego orzeczenia z dnia [...] lipca 1951 r. B. B. również wniósł odwołanie, jednakże w myśl przepisów rozporządzenia z dnia 24 września 1934 r. Prawo o postępowaniu wywłaszczeniowem orzeczenie o wykonaniu wywłaszczenia było natychmiast wykonalne. W konsekwencji organ uznał, że doszło do wywłaszczenia doszło, a zatem istniała podstawa do przyznania odszkodowania. Na powyższe okoliczności M. S. zwracała uwagę w skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, formułując zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 27 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej z dnia 29 grudnia 1951 r. zmieniającej dekret oraz art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 39 dekretu w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej poprzez m.in. pominięcie przy rozstrzyganiu skargi, że nie doszło do wywłaszczenia nieruchomości, a zatem nie było podstaw do wydania decyzji o odszkodowaniu. Strona w uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreśliła, że jej zdaniem, decyzja o wywłaszczeniu nie stała się ostateczna, a zatem na jej podstawie nie mogło dojść do skutecznego przejścia prawa własności na rzecz Skarbu Państwa. W związku z powyższym organ powinien był stwierdzić nieważność decyzji odszkodowawczej. Zasadność tego zarzutu zostanie wobec powyższego poddana ocenie przy rozpoznaniu wniesionej skargi kasacyjnej. Będące w toku postępowanie w sprawie dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości nie może natomiast stanowić prejudykatu w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji o odszkodowaniu, i to na etapie postępowania kasacyjnego. Należy również wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje prawidłowość wyroku Sądu I instancji wydanego w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Zmiana okoliczności sprawy po wydaniu zaskarżonego wyroku poprzez wystąpienie z wnioskiem o kontynuowanie postępowania odwoławczego w postępowaniu wywłaszczeniowym wszczętym przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy pod nr [...] nie może mieć zatem wpływu na jego prawidłowość. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.