I OSK 2539/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku E. Z. o wstrzymanie wykonania postanowienia w sprawie ze skargi kasacyjnej E. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 maja 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 21/20 w sprawie ze skargi E. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia [...] października 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: wstrzymać wykonanie postanowienia Wójta Gminy Bojanów z [...] września 2019 r., nr [...].

Wyrokiem z 22 maja 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę E. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z [...] października 2019 r., w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wójta Gminy Bojanów z [...] września 2019 r., nr [...], ustalającego koszty postępowania rozgraniczeniowego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zawierając we wniesionym środku zaskarżenia wniosek o wstrzymanie wykonania ww. postanowienia Wójta Gminy Bojanów z [...] września 2019 r. W uzasadnieniu wskazał, że w przypadku nieuwzględnienia niniejszego wniosku skarżący poniesie znaczną stratę, a to w postaci obowiązku uiszczenia kwoty 1 500 zł. Skarżący nie pracuje, prowadzi gospodarstwo rolne, sprawuje opiekę nad swoimi rodzicami. Kwota ta znacznie przekracza jego możliwości finansowe i majątkowe, a odmowa wstrzymania wykonania ww. postanowienia może spowodować niemożliwość zaspakajania podstawowych potrzeb życiowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia Wójta Gminy Bojanów z [...] września 2019 r., nr [...], ustalającego koszty postępowania rozgraniczeniowego jest zasadny. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; "p.p.s.a."), wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności możliwe jest wówczas, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Jak wynika z art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymaniu wykonania mogą podlegać akty wydane w toku innych postępowań prowadzonych w granicach sprawy, w tym także decyzja organu pierwszej instancji, która na skutek wydanego przez organ odwoławczy postanowienia procesowego (m.in. postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, czy postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania, czy jak w niniejszej sprawie – o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia) uzyskała walor wykonalności (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 8 września 2020 r., sygn. akt II OSK 1642/20; z 25 września 2019 r. sygn. akt II OZ 773/19, z 4 września 2019 r. sygn. akt I OSK 1849/19 i sygn. akt I OSK 1850/19, z 15 listopada 2007 r. sygn. akt II OZ 1150/07, z 14 grudnia 2005 r. sygn. akt II OZ 1256/05; dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanki, jakimi powinien kierować się sąd przy rozstrzyganiu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, w sposób wyczerpujący zostały określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., w myśl którego są nimi: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki te należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Wykazanie istnienia tych przesłanek spoczywa na stronie. W niniejszej sprawie skarżący w skardze kasacyjnej wniósł o wstrzymanie wykonania ww. postanowienia Wójta, wskazując w uzasadnieniu, że wykonanie obowiązku zapłaty kwoty 1 500 zł wynikającej z tego postanowienia będzie skutkowało niemożnością zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych skarżącego i jego rodziny, bowiem skarżący nie pracuje, prowadzi gospodarstwo rolne, sprawuje opiekę nad swoimi rodzicami. Sytuacja materialnofinansowa skarżącego jest udokumentowana w aktach w sprawie przyznania skarżącemu prawa pomocy. Wprawdzie prawo pomocy zostało skarżącemu przyznane w zakresie częściowym - ustanowienia pełnomocnika z urzędu, a odmówiono skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych, jednak z uzasadnienia postanowień zapadłych w tych sprawach wynika, że w istocie sytuacja finansowa skarżącego jest bardzo trudna. Zatem ewentualna egzekucja kwoty 1500 zł nie tylko może, ale i z pewnością spowoduje dla skarżącego i jego rodziny trudne do odwrócenia skutki majątkowe. Zauważyć należy, iż skutki zapłaty (egzekucji) świadczenia pieniężnego są co do zasady odwracalne, niemniej, biorąc pod uwagę sytuację skarżącego, stwierdzić należy, że ewentualna egzekucja przedmiotowego świadczenia może w istocie spowodować skutki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze należało uznać, że skarżący uprawdopodobnił, że w sprawie zachodzą przesłanki wstrzymania wykonania ww. postanowienia Wójta Gminy Bojanów z [...] września 2019 r. ustalającego koszty postępowania rozgraniczeniowego. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca jednak uwagę, że skarżący powinien przewidzieć, że niniejsza sprawa może się dla niego zakończyć negatywnym rozstrzygnięciem, w związku z czym rozsądnym byłoby poczynienie już w tym momencie oszczędności w celu ewentualnego wykonania obowiązku zapłaty kwoty 1 500 zł. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.