I OSK 2537/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: Sędzia NSA Karol Kiczka Sędzia NSA Mariola Kowalska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.B. i W.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 1107/22 w sprawie ze skargi K.B. i W.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 25 lipca 2022 r., znak SKO.GN/4160/72/2022 w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty adiacenckiej postanawia: odrzucić skargę kasacyjną.

Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie decyzją z dnia 25 lipca 2022 r., znak SKO.GN/4160/72/2022 utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Z. z dnia 31 maja 2022 r. odmawiającą K.B. i W.B. (dalej "skarżący") - umorzenia w całości zwaloryzowanej opłaty adiacenckiej ustalonej decyzją administracyjną znak GR.3134.5.44.2017 z dnia 10 września 2018 r., należnej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w obrębie Z., składającej się z działki ewidencyjnej nr [...] (po podziale dz. nr: [...], [...]), wskutek stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi w wysokości 12 863,07 zł wraz z należnymi odsetkami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 1107/22 oddalił skargę skarżących na powyższą decyzję. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli skarżący reprezentowani przez pełnomocnika z urzędu – r.pr. W.N. W skardze kasacyjnej podniesiono, że "podstawy skargi kasacyjnej to naruszenie przez WSA prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; z art. 174 PrPostAdm." Wskazano również "Zaskarżam wyrok WSA z dnia 21.04.2023r. do sygn.akt jw. w całości i wnoszę jak na wstępie". Wniesiono o "uchylenie zaskarżanego orzeczenia i przysądzenie pełn. z urzędu kosztów zastępstwa procesowego przed tamt. NSA nie opłaconych ani w części ani w calości". W wykonaniu zarządzenia starszego referendarza sądowego z dnia 14 lipca 2023 r. zwrócono się do pełnomocnika skarżących o usunięcie braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy oraz przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pełnomocnik skarżących oświadczył, że zrzeka się rozprawy oraz "Jednocześnie podtrZymuje tresc podstaw przedm. Kasacji – jak w treści uzasadnienia". Wskazał również, że "Błędnie i nadmiernie rozszerzona wykładnia prawa materialnego przez WSA polega na nieprawidłowym odczytaniu treści norm prawnych wynikających z przepisów wobec sytuacji skarżących się". Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została złożona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 176 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej "P.p.s.a.") skarga kasacyjna powinna zawierać: 1. oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; 2. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; 3. wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Przepis art. 176 § 2 P.p.s.a. stanowi, że poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. Zaznaczenia wymaga, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przewidzianym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także właściwym dla niej wymaganiom konstrukcyjnym. W szczególności formalizm ów wiąże się z powinnością prawidłowego skonstruowania podstaw kasacyjnych, co obejmuje zarówno obowiązek ich przytoczenia, jak i uzasadnienia. Aby skarga kasacyjna mogła być przedmiotem merytorycznego rozpoznania, musi wskazywać konkretny przepis naruszonego prawa materialnego ze wskazaniem, na czym, zdaniem strony skarżącej, polegała niewłaściwa wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie tego przepisu przez sąd, jaka powinna być wykładnia właściwa lub jaki inny przepis powinien być zastosowany, a także na czym polegało naruszenie przepisów postępowania sądowego i jaki istotny wpływ na wynik sprawy (treść orzeczenia) mogło ono mieć (art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a.). W myśl natomiast art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny nie analizuje sprawy po raz kolejny w jej całokształcie, związany jest natomiast wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, gdyż to one nadają kierunek kontroli i badania zgodności z prawem kwestionowanego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego. Wymaga to zatem prawidłowego i precyzyjnego określenia podstaw kasacyjnych, wyraźnego wskazania na przepisy, których naruszenia strona upatruje w kwestionowanym orzeczeniu sądu I instancji, z uwzględnieniem konkretnych jednostek redakcyjnych (artykułu, paragrafu, ustępu itd.) przepisów prawa (zob. wyroki NSA z dnia: 29 marca 2018 r., sygn. akt I FSK 13/18, 19 września 2017 r., sygn. akt I FSK 126/16; 19 października 2017 r., sygn. akt II GSK 1701/17). W rozpoznawanej sprawie, złożona w dniu 13 lipca 2023 r. skarga kasacyjna obarczona jest nieusuwalną wadą konstrukcyjną w postaci braku wskazania podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, co skutkować musiało odrzuceniem tego środka zaskarżenia. Nadesłana jedna strona skargi kasacyjnej wskazywała jedynie: "podstawy skargi kasacyjnej to naruszenie przez WSA prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; z art. 174 PrPostAdm.". "Zaskarżam wyrok WSA z dnia 21.04.2023r. do sygn.akt jw. w całości i wnoszę jak na wstępie". Wniesiono o "uchylenie zaskarżanego orzeczenia i przysądzenie pełn. z urzędu kosztów zastępstwa procesowego przed tamt. NSA nie opłaconych ani w części ani w calości". Niewskazanie podstaw kasacyjnych, przez co należy rozumieć przytoczenie konkretnych, naruszonych zaskarżonym orzeczeniem przepisów ze wskazaniem sposobu ich naruszenia powoduje odrzucenie skargi kasacyjnej (zob. postanowienie NSA z dnia 8 marca 2004 r., sygn. akt I FSK 41/04). Zaznaczenia wymaga, że w art. 177a P.p.s.a. ustawodawca przewidział tryb usunięcia braków skargi kasacyjnej w przypadku, gdy skarga taka nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176. W myśl przywołanej regulacji tryb ten dotyczy wymogów innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie są zatem elementami konstrukcyjnymi skargi kasacyjnej, których brak skutkuje jej odrzuceniem, bez uprzedniego wzywania do usunięcia któregoś z tych braków. W ocenie składu orzekającego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, z niezrozumiałych przyczyn wezwał pełnomocnika skarżących do przytoczenia podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienia. Z treści art. art. 177a P.p.s.a. bezsprzecznie bowiem wynika, że brak wskazania podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia są wadami nieusuwalnymi, tym samym brak jest podstaw do wezwania pełnomocnika w tym zakresie. Okoliczność ta nie miała jednak wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Na marginesie zaznaczenia wymaga, że pełnomocnik skarżących, nawet w odpowiedzi na wezwanie Sądu I instancji nie uczynił zadość temu wymogowi. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 w związku z art. 178 i art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia. W sprawie wniosku o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej Sąd nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania pomiędzy stronami. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 P.p.s.a.