I OSK 2510/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mariola Kowalska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Przybysz Sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w dniu 16 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W.G. i A.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2024 r. sygn. akt IV SA/Wa 477/24 w sprawie ze skargi W.G. i A.G. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 8 grudnia 2023 r., nr DLI-VII.7618.4.2023.ASw w przedmiocie ustalenia odszkodowania z tytułu poniesionych szkód oraz zmniejszenia wartości nieruchomości 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od W.G. i A.G. solidarnie na rzecz Ministra Finansów i Gospodarki kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 18 czerwca 2024 r. sygn. akt IV SA/Wa 477/24, po rozpoznaniu sprawy ze skargi W.G. i A.G. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z 8 grudnia 2023 r. nr DLI-VII.7618.4.2023.ASw w przedmiocie ustalenia odszkodowania z tytułu poniesionych szkód oraz zmniejszenia wartości nieruchomości oddalił skargę. Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Wojewoda Wielkopolski decyzją z 28 września 2023 r., znak: SN-VI 1.7534.34.2012.10, orzekł w pkt 1 decyzji o ustaleniu odszkodowania na rzecz A. i W.G. z tytułu szkód powstałych na nieruchomości oraz zmniejszenia jej wartości w wyniku realizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie napowietrznej linii dwutorowej 400 kV relacji [...] od słupa nr [...] (z wyłączeniem tego słupa) do słupa nr [...], na terenie gmin [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], województwo [...], na nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako: działka nr A o powierzchni [...] ha, działka nr B o powierzchni [...] ha, arkusz mapy 1, obręb [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...], zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] jako własność Państwa A. i W. G. we wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, w kwocie wynoszącej [...] zł oraz w pkt 2 o zobowiązał do wypłaty odszkodowania, o którym mowa w punkcie pierwszym decyzji [...] Spółkę Akcyjną, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Decyzję powyższą poprzedziła decyzja Wojewody Wielkopolskiego z 10 czerwca 2009 r. ustalająca lokalizację przedsięwzięcia Euro 2012 polegającego na budowie napowietrznej linii dwutorowej 400 kV relacji [...] od słupa nr [...] (z wyłączeniem tego słupa) do słupa nr [...], na terenie gmin: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], województwo [...] oraz decyzja Starosty [...] ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości położonej w obrębie [...], gminie [...], oznaczonej jako działka nr A o pow. [...] ha i nr B o pow. [...] ha, w obrębie pasa technologicznego o powierzchni [...] ha, poprzez zezwolenie wnioskodawcy na założenie i przeprowadzenie napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 400 kV [...], w tym na podwieszenie przewodów po trasie istniejącej linii 220 kV [...] przeznaczonej do rozbiórki, a także na funkcjonowanie linii po wybudowaniu. Zgodnie z treścią księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] właścicielami przedmiotowej nieruchomości byli Skarżący na zasadach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej. W wyniku rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody Wielkopolskiego z 28 września 2023 r., Minister Rozwoju i Technologii zaskarżoną decyzją z 8 grudnia 2023r., utrzymał ją w mocy. Organ odwoławczy wskazał, że podstawę dla ustalenia odszkodowania z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości oraz szkód powstałych na nieruchomości położonej w obrębie [...], gmina [...], oznaczonej jako działka nr A o pow. [...] ha i nr B, o pow. [...] ha, stanowił operat szacunkowy sporządzony na zlecenie Wojewody Wielkopolskiego z 31 lipca 2023 r., przez rzeczoznawcę majątkowego P.M. (uprawnienia nr [...]). Przybliżając treść operatu organ wywodził, że rzeczoznawca majątkowy uwzględnił stan nieruchomości na dzień 15 marca 2010 r., tj. datę wydania decyzji Starosty [...] o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oraz 29 sierpnia 2011 r., tj. dzień zakończenia działań uzasadniających wydanie decyzji ograniczającej - zakończenia robót budowlanych - przyjęta zgodnie z zawiadomieniem Inwestora. Na potrzeby wyceny biegły ustalił, iż przedmiotowa nieruchomość położona była w południowo-zachodniej części wsi, bezpośrednio przy drodze krajowej nr [...] oraz nieurządzonej, śródpolnej drodze gruntowej. Najbliższe sąsiedztwo stanowią cieki wodne, tereny uprawiane rolniczo, w odległości ok. 700 m - zurbanizowana część wsi [...] oraz kilkadziesiąt metrów do rozproszonych zabudowań miejscowości [...]. Według stanu na dzień wydania decyzji Starosty [...] z 15 marca 2010 r. o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, działka nr B stanowiła grunt uprawiany rolniczo, obsiany pszenicą, natomiast działka numer A stanowiła również grunt uprawiany rolniczo ale obsiany gorczycą. Na działce numer B znajdował się system drenarski, w części północnej widoczne były podtopienia spowodowane wylewem cieku wodnego w związku z działalnością bobrów. Biegły stwierdził że 15 marca 2010 r. nad przedmiotowymi działkami w ich północnej części przebiegała napowietrzna linia elektroenergetyczna 220 kV [...]. Szerokość strefy ochronnej dla tej linii określono jako 2 x 35 m. Odległości między skrajnymi przewodami wynosiły 17 m, a wysokość zawieszenia około 8,60 m. Na działkach zostały posadowione 2 słupy energetyczne - na działce nr B słup typu "P" o wymiarach przy podstawie 6,0 m x 6,0 m oraz na działce nr A słup typu "O"- o wymiarach przy podstawie 5,2 m x 5,2 m. Linia ta została przeznaczona do rozbiórki, a po jej trasie podwyższono przewody linii elektroenergetycznej 400 kV - [...]. Według stanu na datę zakończenia inwestycji szerokość pasa technologicznego określono jako 2 x 27 m, Odległość między zewnętrznymi przewodami wynosiła 13 m, a wysokość zawieszenia około 16 m. Dla linii 400 kV zostały posadowione 2 nowe słupy energetyczne kratowe. Na działce numer B - słup nr [...] o wymiarach przy podstawie fundamentów 6, 35 m x 10,20 m oraz na działce nr A - słup numer [...] o wymiarach przy podstawie fundamentów 9,10 m x 9,10 m. Jak stwierdził biegły nowo wybudowana linia elektroenergetyczna 400kV biegnąca po torze uprzednio usytuowanej linii 220V posiada korzystniejszą - mniejszą szerokość pasa technologicznego, mniejszą szerokość rozstawu skrajnych przewodów roboczych oraz wyższą wysokość zawieszenia tych przewodów. W wyniku wydania decyzji ograniczającej Starosty [...] nastąpiła poprawa stanu technicznego użytkowego części nieruchomości. Rzeczoznawca majątkowy wskazał, że właściciel linii nie posiadał prawa do współkorzystania z przedmiotowej części nieruchomości w celu wykonywania czynności związanych z konserwacją, eksploatacją, remontami, modernizacją i usuwaniem awarii linii 220kV. W związku z powyższym, na skutek wydania decyzji Starosty [...] o ograniczeniu sposobu korzystania z ww. nieruchomości, która to decyzja ma skutek trwały, właściciel nieruchomości ma obowiązek udostępnienia części gruntu w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii linii. Badając przeznaczenie planistyczne rzeczoznawca wskazał, że na dzień wydania decyzji ograniczającej korzystanie z nieruchomości, zgodnie z zaświadczeniem Wójta Gminy [...] o przeznaczeniu nieruchomości z 14 czerwca 2011 r. oraz uchwałą Rady Gminy [...] z [...] grudnia 2003 r. Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] wraz ze zmianami wprowadzonymi następującymi Uchwałami: Nr [...] z [...] lutego 2005 r. Nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r. oraz Nr [...] z [...] listopada 2008 r., działki ewidencyjne numer B i A obręb [...] miały następujące przeznaczenie: - R - uprawy połowę i ogrodnicze z prawem zabudowy - dozwolona lokalizacja zabudowy rolniczej i urządzeń infrastruktury technicznej; - RZ - użytki zielone, tereny łąk i pastwisk. Przez wyżej wymienione działki przechodziła linia elektroenergetyczna o napięciu 220 kV relacji [...]. Biegły wyjaśnił, że zmniejszenie wartości nieruchomości na skutek budowy napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 400 kV zależy od poniższych czynników tj.: zmiany warunków korzystania z nieruchomości; zmiany przydatności użytkowej nieruchomości oraz trwałego ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości, skutki spowodowane obowiązkiem udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń. Biegły podał, że w przypadku przedmiotowych działek występuje trzeci czynnik jedynie w zakresie budowy nowych słupów kratowych. W przypadku czwartego czynnika biegły uznał, że jest on niewymierny, jednakże należy go uwzględnić poprzez zwiększenie wielkości współczynnika SZP. Dalej wskazano, że ponieważ miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obejmujący przedmiotowe działki przewidywał lokalizację linii elektroenergetycznej 220 kV, dla pasa oddziaływania linii ustalono współczynnik obniżenia wartości nieruchomości z tytułu lokalizacji linii w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na podstawie danych rynkowych w wysokości SL = 0,20. Wartość szkody trwałej z tytułu lokalizacji słupa kratowego nr [...] wyniosła 9.889, 00 zł. Natomiast wartość szkody trwałej z tytułu lokalizacji słupa kratowego nr [...] wyniosła 10.063,00 zł. Szkoda z tytułu zmniejszenia wartości części nieruchomości - działki nr B, została określona na kwotę [...] zł. Natomiast określenie zmniejszenia wartości części nieruchomości - działki nr A określono na kwotę [...] zł. Szacując wartość szkód w pożytkach z części nieruchomości, biegły określił stopę kapitalizacji na poziomie 9,0%. Na stronie 28 operatu szacunkowego biegły wyjaśnił, że utrata pożytków z nieruchomości w okresie od dnia wydania decyzji starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości do dnia zakończenia działań uzasadniających jej wydanie, dotyczy pożytków naturalnych i cywilnych w pasie budowy urządzenia. W operacie szacunkowym określono koszty rekultywacji gruntu rolnego. Biegły wskazał, że grunt rolny oprócz wyrównania i zastosowania pługa głębosza wymaga dodatkowych nakładów w postaci rekultywacji biologiczno-chemicznej, które ponosi właściciel (dzierżawca) gruntu. Wielkość kosztów wykonania rekultywacji zależy od rodzaju gleb (lekkie, średnie, ciężkie, organiczne). Kalkulację kosztów wykonano w oparciu o znajomość: technologii prac rekultywacyjnych, normatywów i cen pracy sprzętu mechanicznego, cen składników potrzebnych do wykonania prawidłowej rekultywacji gruntów. Koszt rekultywacji gruntu rolnego przyjęto w zaokrągleniu na kwotę [...] zł. W operacie określono także wartość pożytków utraconych na skutek braku możliwości uprawy użytku w okresie prowadzenia robót budowlanych. Wartość plonu głównego została określona na podstawie kalkulacji Wielkopolskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Poznaniu - pozycja "produkt główny". Biegły wskazał, że wielkość nakładów koniecznych uzależniona jest od okresu, w którym powstała szkoda. W początkowej fazie wegetacji roślin nakłady konieczne są większe niż w końcowej fazie rozwoju roślin. W przypadku zaistnienia szkody we wczesnej fazie rozwoju roślin koszt zabiegów agrotechnicznych podwyższa koszty zbioru i przygotowania płodów do sprzedaży. W przypadku zaistnienia szkody w późnej fazie rozwoju wartość nakładów koniecznych jest równa kosztowi pozyskania plonów. Informacje o kosztach przyjęto na podstawie danych z Wielkopolskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Poznaniu. Wartość jednostkowa szkód powstałych na skutek braku możliwości prowadzenia upraw w okresie prowadzenia robót budowlanych została określona w oparciu o średni dochód z upraw polowych oraz łąkowych, tj. średnią nadwyżkę bezpośrednią na podstawie danych WODR, która została określona na poziomie [...] zł. Wartość utraconych plonów na działce nr B określono na poziomie [...] zł. Wartość utraconych pożytków w skutek braku możliwości uprawy gruntu w okresie prowadzenia robót budowlanych wyniosła [...] zł. Koszt przeprowadzenia rekultywacji określono na kwotę [...] zł. Odszkodowanie z tytułu obniżenia plonowania w okresie porekultywacyjnym wyniosło [...] zł. Wartość utraconych plonów na działce nr A wyniosła [...] zł. Wartość utraconych pożytków w skutek braku możliwości uprawy gruntu w okresie prowadzenia robót budowlanych wyniosła [...] zł. Koszt rekultywacji określono na kwotę [...] zł. Odszkodowanie z tytułu obniżenia plonowania w okresie porekultywacyjnym wyniosło [...] zł. Zwrot podatku biegły ustalił zgodnie ze stawkami za poszczególne lata proporcjonalnie do zajętej powierzchni, w okresie wskazanym w protokole. Hektary fizyczne zostały przeliczone na hektary przeliczeniowe zgodnie z wskaźnikami dla drugiego okręgu podatkowego. Biegły wyjaśnił przy tym, że w przypadku braku możliwości identyfikacji rodzaju użytku, przez który przebiega linia energetyczna przyjęto najkorzystniejszą bonitację występującą na działce i według tej klasy ustalono współczynnik hektara przeliczeniowego. Podatek rolny na terenie gminy [...] wynosił w 2010 r. - 85,25 zł/ha przel.; w 2011 r. - 87,50 zł/ha przel. Autor operatu szacunkowego wyjaśnił także, że w latach 2007 - 2013 były realizowane Programy Rozwoju Obszarów Wiejskich, w ramach których rolnicy mieli możliwość otrzymania dopłat unijnych. Jednolita płatność obszarowa (JPO) jest płatnością bezpośrednią, przyznawaną rolnikom w ramach przejściowego uproszczonego systemu wsparcia dochodów. Rolnikom, którzy otrzymywali dopłaty unijne, na okres budowy linii energetycznej którzy zgłosili do ARiMR powierzchnię gruntu jaka została zajęta (pow. pasa montażowego) pod budowę infrastruktury i nie pobierali za powierzchnię wytrąconą dopłat, należy się rekompensata. Wysokość rekompensaty odpowiada łącznej kwocie dopłat za powierzchnię wytrąconą w zgłoszonych latach. Kwota JPO w 2010 roku wynosiła: 562,09 zł/ha, zaś kwota JPO w 2011 roku wynosiła: 710,57 zł/ha. Biegły zaznaczył, że powierzchnie włączeń z uprawy przyjęto zgodnie z informacją ARiMR w sprawie zadeklarowanych powierzchni upraw w latach 2010 – 2011. Zmniejszenie wartości części nieruchomości na skutek ograniczenia sposobu korzystania zostało określone na łączną kwotę [...] zł, natomiast wartość szkód w pożytkach oszacowano na łączną kwotę [...] zł. W niniejszej wycenie biegły uwzględnił szkody, których zakres był możliwy do ustalenia i które to szkody bezpośrednio związane były z procesem inwestycyjnym polegającym a budowie dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV relacji [...]. Do szkód wskazanych przez właścicieli, których nie wyceniono, gdyż nie ustalono ich szczegółowego zakresu ani charakteryzujących te szkody danych biegły zaliczył szkody z tytułu uszkodzenia systemu melioracji i powierzchni na jakiej została uszkodzona; szkody z tytułu zalania części gruntu w związku z zanieczyszczeniem cieku wodnego p.n. [...] przez maszyny budowlane, a więc danych co do powierzchni zalanego gruntu oraz rodzaju zniszczonych upraw; szkody z tytułu zajęcia pod budowę większej powierzchni aniżeli powierzchnia pasa technologicznego, brak danych co do powierzchni przekroczenia oraz szkody z tytułu zwiększonych nakładów na dojazd, brak danych co do odległości i częstotliwości zwiększonego dojazdu w okresie budowy, rodzaju pojazdów którymi był realizowany dojazd. Autor operatu szacunkowego wskazał, że powyższą kwestię rozwiązał Minister Rozwoju w decyzji z 20 marca 2020 r., która to kwestia została podtrzymana w kolejnej decyzji Ministra Rozwoju i Technologii z 10 lutego 2023 r. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy uznał, że sporządzony operat nie zawiera nieprawidłowości. Dalej wskazano, że w operacie szacunkowym będącym przedmiotem analizy, biegły poprawnie ustalił na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...], że nieruchomość położona jest na terenach rolniczej przestrzeni produkcyjnej, a także uwzględnił istnienie na przedmiotowych działkach linii elektroenergetycznej 220 kV. Poprawnie również określono stan nieruchomości przed rozpoczęciem prac i po ich zakończeniu. W oparciu o zakres wykonanych robót oraz stan nieruchomości, biegły poprawnie określił powierzchnię ograniczonego sposobu korzystania oraz szkody jakie wystąpiły na nieruchomości wskutek budowy linii elektroenergetycznej. W sposób wyczerpujący wyjaśnił również wartości przyjętych współczynników, które następnie zostały uwzględnione w końcowych obliczeniach oraz sposób wyceny i dobór danych koniecznych do oszacowania szkód tymczasowych na gruncie. Zdaniem organu odwoławczego, autor operatu szacunkowego, zastosował dopuszczalne prawem podejście oraz metodę wyceny, jak również w sposób jasny scharakteryzował nieruchomości będące przedmiotem porównań z nieruchomością wycenianą i na podstawie wyniku ustalonej wartości 1 m2 dokonał stosownych wyliczeń szkód trwałych, a następnie po szerokiej analizie wpływu na rolę i uprawy, szkód tymczasowych. Ponadto biegł szczegółowo uzasadnił sposób określenia wartości szkód powstałych na nieruchomości, co umożliwiło organowi odszkodowawczemu dokonanie weryfikacji procedury obliczeniowej. Odnosząc się natomiast do kwestii podniesionej przez Skarżących, zdaniem których odszkodowanie winno obejmować szkody związane z utratą korzyści poza pasem ograniczenia organ odwoławczy wyjaśnił, że odszkodowanie z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości obejmuje jedynie szkody powstałe w strefie kontrolowanej i strefie pasa montażowego infrastruktury technicznej, gdyż jedynie szkody w tych granicach związane są z wydaniem decyzji o lokalizacji inwestycji liniowej. Tym samym to decyzja administracyjna lub stosowna dokumentacja projektowa wskazuje obszar, w stosunku do którego organ będzie ustalał wystąpienie szkód. Ponadto Minister wskazał, że odszkodowanie powinno rekompensować jedynie te szkody, które pozostają w związku przyczynowym ze zdarzeniem je wywołującym. Tym samym rekompensata za szkody nie pozostające w związku ze zrealizowaną inwestycją winna być dochodzona jedynie przed sądami powszechnymi. Powierzchnia ograniczenia, a co za tym idzie obszar szkody wytyczony jest decyzją o pozwoleniu na realizację inwestycji, a zatem brak jest podstaw do wykraczania przy ustalaniu szkody poza granice nieruchomości objętej ograniczeniem. Organ odwoławczy doszedł więc do przekonania, że dane zawarte w sporządzonym operacie szacunkowym nie budzą wątpliwości interpretacyjnych, co w konsekwencji sprowadza się do uznania, że wartość nieruchomości została wyceniona w sposób prawidłowy. Odnosząc się natomiast do zarzutu nieprzeprowadzenia rozprawy administracyjnej Minister wyjaśnił, że przepisy ustawy będące podstawą wydania zaskarżonej decyzji, nie nakładają na organ prowadzący postępowanie odszkodowawcze obowiązku przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Należy przyjąć, iż w postępowaniu mającym na celu wyłącznie ustalenie odszkodowania, to organ pierwszej instancji powinien zdecydować, czy w konkretnym przypadku należy przeprowadzić rozprawę administracyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi W.G. i A.G. uznał ją za niezasadną. Sąd I instancji wyjaśnił, że przedmiotem kontroli była decyzja Ministra Rozwoju i Technologii z 8 grudnia 2023 r., utrzymująca w mocy decyzję Wojewody Wielkopolskiego z 28 września 2023 r., w której to orzeczono o ustaleniu odszkodowania na rzecz Skarżących z tytułu szkód powstałych na nieruchomości oraz zmniejszenia jej wartości w wyniku realizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie napowietrznej linii dwutorowej 400 kV relacji [...] od słupa nr [...] (z wyłączeniem tego słupa) do słupa nr [...], na terenie gmin [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], województwo [...], na nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako: działka nr A o powierzchni [...] ha, działka nr B o powierzchni [...] ha, arkusz mapy [...], obręb [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...], jako własność skarżących we wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, w kwocie wynoszącej [...] zł. Sąd I instancji wyjaśnił, że stosownie do art. 25a ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 (Dz.U. z 2020 r., poz. 2008), jeżeli z decyzji o pozwoleniu na budowę przedsięwzięcia Euro 2012 wynika obowiązek dokonania przebudowy istniejących urządzeń infrastruktury technicznej wojewoda, na wniosek spółki celowej lub innego właściwego podmiotu, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Przepisy art. 124 ust. 2-7 oraz art. 124a ustawy o gospodarce nieruchomościami stosuje się odpowiednio. Jak stanowi art. 124 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2023 r., poz. 344; dalej: u.g.n.), na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4. W myśl art. 128 ust. 4 u.g.n. odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Stosownie do § 43 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. z 2021 r. poz. 555 ze zm.) dalej rozporządzenie, przy określaniu wartości poniesionych szkód na nieruchomości, o których mowa w art. 128 ust. 4 ustawy, uwzględnia się w szczególności stan zagospodarowania nieruchomości na dzień wydania decyzji odpowiednio o wywłaszczeniu, ograniczeniu sposobu korzystania albo zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości oraz stan zagospodarowania nieruchomości na dzień zakończenia działań uzasadniających wydanie tej decyzji utratę pożytków w okresie od dnia wydania decyzji do dnia zakończenia działań uzasadniających jej wydanie. Zgodnie z § 43 ust. 3 ww. rozporządzenia, przy określaniu zmniejszenia wartości nieruchomości, o którym mowa w art. 128 ust. 4 ustawy, uwzględnia się: 1) zmianę warunków korzystania z nieruchomości; 2) zmianę przydatności użytkowej nieruchomości; 3) trwałe ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości; 4) skutki spowodowane obowiązkiem udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w art. 124 ust. 1 ustawy. Istotnym w sprawie jest, że ustalenie odszkodowania następuje, zgodnie z art. 130 ust. 2 u.g.n., po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość powstałych szkód, którą zgodnie z art. 156 ust. 1 u.g.n. stanowi operat szacunkowy. W niniejszej sprawie podstawę dla ustalenia odszkodowania z tytułu zmniejszenia wartość nieruchomości oraz szkód powstałych na przedmiotowej nieruchomości stanowi operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego P.M. (uprawnienia nr [...]). Powszechnie przyjmuje się, że operat szacunkowy, jako opinia biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. stanowi sformalizowaną prawnie opinię rzeczoznawcy majątkowego wydawaną w zakresie posiadanych przez niego wiadomości specjalnych. Ocena operatu szacunkowego przez organ administracji nie jest więc możliwa w takim zakresie, w jakim miałaby dotyczyć wiadomości specjalnych. O wyborze podejścia i metody szacowania nieruchomości decyduje wyłącznie rzeczoznawca. Podobnie zdefiniowanie rynku, jego obszaru i przeprowadzenie analizy stanowi wiedzę specjalną o charakterze ekonomicznym, a nie prawnym. Zaprezentowaną w powyższym zakresie przez Skarżących argumentację należało zatem uznać jedynie za polemikę z ustaleniami rzeczoznawcy, która w realiach niniejszej sprawy nie mogła doprowadzić do skutecznego podważenia operatu szacunkowego sporządzonego na użytek niniejszej sprawy. Skarżący zarzucili, że w operacie szacunkowym uwzględniono tylko szkody, których zakres był możliwy do ustalenia oraz tych ustalonych przez Wojewodę, a w ogóle nie wzięto pod uwagę szkód na które Skarżący zwracali wielokrotnie uwagę tj. szkody z tytułu urządzenia melioracji i powierzchni na jakiej została uszkodzona, szkody z tytułu zajęcia pod budowę większej powierzchni niż powierzchnia pasa technologicznego; wyjeżdżony grunt poza pas technologiczny; słupki graniczne czy brak usunięcia drzew o ponad 40 metrowej wysokości, których gałęzie znajdują się w odległości około 4 metrów od przewodów, a w czasie wiatru nawet 2,5 metra. Skarżący zwrócili uwagę, że powyższe wynika z protokołu z 12 maja 2010 r. oraz map z zaznaczonymi do usunięcia drzew z pasa technologicznego. Co do dnia dzisiejszego nie zostało usunięte, a co stanowi, zdaniem Skarżących, nawet zagrożenie dla bezpieczeństwa prac. Powyższa argumentacja w ocenie Sądu I instancji była nieuzasadniona. Odszkodowanie z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości obejmuje jedynie szkody powstałe w strefie kontrolowanej i strefie pasa montażowego infrastruktury technicznej, gdyż jedynie szkody w tych granicach związane są z wydaniem decyzji o lokalizacji inwestycji liniowej. Tym samym to decyzja administracyjna lub stosowna dokumentacja projektowa wskazuje obszar, w stosunku do którego organ będzie ustalał wystąpienie szkód. Istotnym jest, że odszkodowanie powinno rekompensować jedynie te szkody, które pozostają w związku przyczynowym ze zdarzeniem je wywołującym (por. wyrok NSA z 21 lutego 2003 r., I SA 1774/01). Rekompensata za szkody do której nawiązują Skarżący, nie pozostaje w związku ze zrealizowaną inwestycją i może zostać dochodzona jedynie przed sądami powszechnymi. Powierzchnia ograniczenia, a co za tym idzie obszar szkody wytyczony jest decyzją o pozwoleniu na budowę, a zatem brak jest podstaw do wykraczania przy ustalaniu szkody poza granice nieruchomości objętej ograniczeniem. Wobec powyższego biegły nie miał podstawy do uwzględnienia okoliczności podnoszących przez Skarżących. Biegły zastosował dopuszczalne prawem podejście oraz metodę wyceny, jak również w sposób jasny scharakteryzował nieruchomości będące przedmiotem porównań z nieruchomością wycenianą i na podstawie wyniku ustalonej wartości 1 m2 dokonał stosownych wyliczeń szkód trwałych, a następnie na skutek bardzo szerokiej analizy wpływu na rolę i uprawy, szkód tymczasowych. Biegły również bardzo szczegółowo uzasadnił sposób określenia wartości szkód powstałych na nieruchomości, co umożliwiło organom możliwość weryfikacji procedury obliczeniowej. Reasumując Sąd I instancji stwierdził, że przeprowadzona analiza oraz wynik końcowy nie budzą zastrzeżeń w kwestii wartości wycenianej nieruchomości. Przedłożona opinia rzeczoznawcy jest spójna i logiczna, zaś sam operat szacunkowy sporządzony jest w sposób jasny, czytelny, odpowiadający regułom prawidłowego zastosowania danej metody szacowania wartości nieruchomości. Operat sporządzony został w sposób prawidłowy, w oparciu o obowiązującą w omawianej materii regulację prawną, przejrzysty, zawiera jednoznacznie wnioski nie budzące żadnych wątpliwości, umożliwiające jego zrozumienie. Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że operat został sporządzony prawidłowo, a ustalone odszkodowanie odpowiada przepisom prawa, co czyni zarzuty postawione w akapicie pierwszym skargi, niezasadnymi. Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego braku przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, Sąd wyjaśnił, że z art. 89 k.p.a. wynika, iż organ administracji publicznej przeprowadzi, z urzędu lub na wniosek strony, w toku postępowania rozprawę, w każdym przypadku, gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania lub gdy wymaga tego przepis prawa, organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. Kwestia przeprowadzenia rozprawy należy zatem do oceny organu, przed którym toczy się postępowanie. Rozprawa administracyjna jest zatem instytucją postępowania dowodowego. Postępowanie dowodowe może toczyć się w dwojaki sposób: bądź w formie tzw. postępowania gabinetowego, bądź w formie rozprawy administracyjnej. [...]. Nie należy sprowadzać rozprawy do czynności procesowej służącej wyjaśnianiu okoliczności faktycznych sprawy, w ramach której mają być przeprowadzane dowody oraz omawiane wyniki postępowania dowodowego. Również, co istotne, sam wniosek strony o przeprowadzenie rozprawy nie jest wiążący dla organu. Nieprzeprowadzenie rozprawy pomimo wniosku strony powinno być oceniane przez pryzmat sprawności postępowania (P. M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. XII, Warszawa 2017, art. 89). W orzecznictwie sądowym podnosi się, że rozprawa winna zostać przeprowadzona tylko w sytuacji, gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy. Nie jest ona natomiast formą realizacji wskazanej w art. 11 k.p.a. zasady objaśniania stronom przesłanek załatwienia sprawy. Jej celem nie jest więc wyjaśnianie stronom postępowania przesłanek, którymi kieruje się organ, ani polemika z jego stanowiskiem wyrok WSA w Lublinie z 1 lipca 2021 r., II SA/Lu 86/21). Zdaniem Sądu I instancji w przedmiotowym stanie faktycznym brak było podstaw do uwzględnienia wniosku Skarżących o przeprowadzenie rozprawy, którą należy traktować jako szczególnego rodzaju instrumentarium procesowe, wykorzystywane szczególnie wówczas, gdy w sprawie biorą udział strony o sprzecznych interesach i występują trudności w ich uzgodnieniu lub wyjaśnieniu elementów stanu faktycznego. W rozpatrywanej sprawie wielości stron nie ma, bowiem biegłego nie można uznać za W rozpatrywanej sprawie wątpliwości stron można było rozstrzygnąć bez tego środka, wyjaśniając np. korespondencyjnie. Przede wszystkim należy zauważyć, że Skarżący nie wskazali na żadne okoliczności czy dowody, które mogły zostać przeprowadzone wyłącznie na rozprawie. Przez cały okres toczącego się postępowania przed organami Skarżący mieli zagwarantowane wszystkie prawa procesowe, w tym możliwość wypowiedzenia się odnośnie do zgromadzonych w sprawie dowodów oraz możliwość przedkładania własnych twierdzeń i dowodów do sprawy. Organy działały w tym zakresie zgodnie z przepisami procesowymi. W ocenie Sądu I instancji opinia biegłego to podstawowy środek dowodowy w rozpoznawanej sprawie, którego wartość dowodowa w pełni odpowiada prawu. Zatem sam fakt subiektywnego przekonania Skarżących o jego niepełnej wartości dowodowej nie może oznaczać, że należało przeprowadzić rozprawę, w celu koniecznego uzupełnienia materiału dowodowego. Wobec powyższego zarzut w postaci naruszenia art. 89 k.p.a. był nieuzasadniony. Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli W.G. i A.G., skarżąc wyrok w całości. Skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący kasacyjnie zarzucili na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a.: a) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 3 p.p.s.a. i art. 145 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i nierozpatrzenie we właściwy sposób materiału dowodowego, w tym w szczególności operatu szacunkowego, który nie obejmował wszystkich czynników wpływających na wysokość odszkodowania w szczególności wyrządzonych szkód, m.in. faktu, iż z pasa technologicznego nie usunięto drzew w wysokości ponad 40 m, które powinny być wycięte i tym samym zwolnienie organu rozstrzygającego w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, co w konsekwencji doprowadziło o zaniżenia odszkodowania, a Sąd I instancji poprzez zaakceptowanie ustaleń organów wydających wcześniejsze decyzji doprowadził do utrzymania w mocy rozstrzygnięć niezgodnych z prawem albowiem opartych na błędnych ustaleniach faktycznych. b) naruszenie przepisu postępowania art. 89 k.p.a. w zw. z art. 3 p.p.s.a. i art. 145 p.p.s.a. poprzez uznanie, że nieprzeprowadzenie rozprawy administracyjnej nie miało znaczenia dla niniejszej sprawy, w sytuacji gdy nieprzeprowadzenie rozprawy administracyjnej w sprawie doprowadziło do niewyjaśnienia sprawy w całości, a co z kolei zmierza do przedłużania postępowania w sytuacji gdy charakter sprawy wymagał jej przeprowadzenia, a dodatkowo przeprowadzenie rozprawy administracyjnej wyjaśniałoby kwestie sporne i było przez skarżących wielokrotnie wnioskowane a Sąd I instancji poprzez oddalenie skargi w przedmiotowej sprawie doprowadził do utrzymania w mocy rozstrzygnięć niezgodnych z prawem albowiem opartych na błędnych ustaleniach faktycznych, co było wynikiem m.in. nie przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Skarżący kasacyjnie wnieśli o rozpoznanie przedmiotowej sprawy na posiedzeniu niejawnym. W uzupełnieniu złożonej skargi kasacyjnej skarżący kasacyjnie wskazali, że operat szacunkowy nie obejmował wszystkich czynników wpływających na wysokość odszkodowania w szczególności wyrządzonych szkód, m.in. faktu, iż z pasa technologicznego nie usunięto drzew w wysokości ponad 40 m, które powinny być wycięte itp., tj. nie uwzględniono stojącego słupa na zwieraczu melioracyjnym — uszkodzenie przez wykop pod fundament słupa (wykop pod fundament słupa o wymiarach 11 m x 11 m, głębokość, co daje 605 m3 gliny trwale rozgarniętej na 3 klasie ziemi, co trwale zdegradowało użytkowany grunt. Operat ustalający odszkodowanie tego nie uwzględnia, pomimo, że jest to centrum pasa technologicznego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Rozwoju i Technologii wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania [...] wniosły o oddalenie skargi w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego wskazania i uzasadnienia podstawy skargi kasacyjnej, a w ramach danej podstawy wskazania konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego, albowiem one wyznaczają zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten nie rozpoznaje ponownie sprawy, a uprawniony jest jedynie do zbadania, czy podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty w rzeczywistości istniały. Zakres kontroli wyznacza zatem autor skargi kasacyjnej, a z uwagi na sformalizowany charakter skargi kasacyjnej prawidłowe określenie podstaw, sformułowanie zarzutów, a także adekwatne do sformułowanych podstaw i zarzutów ich uzasadnienie ma fundamentalne znaczenie. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dla poprawności zarzutu sformułowanego w ramach drugiej podstawy kasacyjnej (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj. naruszeniu przepisów postępowania konieczne jest wskazanie przepisów procedury sądowoadministracyjnej naruszonych przez sąd w powiązaniu z właściwymi przepisami regulującymi postępowanie przed organami, a także wykazanie, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie każde bowiem naruszenie przepisów postępowania stanowi podstawę do uwzględnienia skargi kasacyjnej. To odwołanie się do podstawowych zasad dotyczących skargi kasacyjnej jako sformalizowanego środka odwoławczego jest konieczne z uwagi, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać granic skargi kasacyjnej, jej podstaw, nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej czy też poprawianie jej niedokładności. Dlatego też sporządzanie skarg kasacyjnych zostało powierzone profesjonalnym podmiotom, których fachowość powinna gwarantować prawidłowe skonstruowanie zarzutów, zgodnie z wymogami p.p.s.a. Przypomnienie powyższych uwag było w realiach niniejszej sprawy konieczne ze względu na konstrukcję wniesionej w tej sprawie skargi kasacyjnej. Zarzuty skargi kasacyjnej obejmowały wyłącznie naruszenie przepisów postępowania, zatem prawidłowość zastosowania przepisów prawa materialnego oraz weryfikacja materialnoprawnej podstawy zaskarżonego aktu pozostawały poza zakresem kontroli sprawy zawisłej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Sposób sformułowania zarzutów oraz argumentacja zawarta w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zostały tak przedstawione, że wszystkie zarzuty naruszenia przepisów postępowania są ze sobą ściśle powiązane, co uzasadnia ich łączne rozpoznanie. Powołany jako podstawa zarzutu art. 7 k.p.a. statuuje zasadę prawdy obiektywnej, zgodnie z którą w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z zasady tej wynika obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisów prawa. Dopełniający tę regulację art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązek wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy i przeprowadzenia w tym celu wszelkich niezbędnych dowodów. Tylko fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu (art. 77 § 4 k.p.a.). Zgodnie natomiast z art. 80 k.p.a. ocena, czy dana okoliczność została udowodniona, dokonywana ma być na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Istotną przesłanką prawidłowości swobodnej oceny dowodów jest to, aby organ administracji publicznej ocenił nie tylko każdy dowód z osobna, ale wszystkie dowody łącznie. Obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada prawdy obiektywnej nakłada na organ administracyjny ciężar przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, czyli wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych. Nie oznacza to, że strona postępowania, zainteresowana korzystnym dla siebie rozstrzygnięciem może przerzucić ciężar dowodu na organ postępowania również w tej sytuacji gdy dowody potwierdzające daną okoliczność faktyczną znajdują się wyłącznie w jej posiadaniu lub tylko ona, znając stan faktyczny sprawy, może ją udowodnić. Obowiązkiem organu w takiej sytuacji jest poinformowanie strony o możliwości złożenia koniecznych dowodów w sprawie. Brak działania strony w takiej sytuacji oznacza jednocześnie, że nie można organowi postawić skutecznie zarzutu naruszenia art. 7, 77 i 80 K.p.a. Jak wynika z wniesionej skargi kasacyjnej skarżący kasacyjnie nie zgadza się z dokonaną wyceną odszkodowania wynikającego z ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Wskazuje jednocześnie, że w operacie szacunkowym zostały pominięte szkody z tytułu uszkodzenia melioracji, szkody z tytułu zajęcia pod budowę większej powierzchni niż powierzchnia pasa technologicznego, wyjeżdżony grunt poza pas technologiczny, słupki graniczne oraz brak usunięcia drzew o ponad 40 metrowej wysokości. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego podniesione zarzuty są niezasadne. Po pierwsze należy zauważyć, że tożsame zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania były podnoszone w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i do zarzutów tych prawidłowo odniósł się Sąd. Po drugie z poprzednich decyzji administracyjnych, które zapadły w sprawie oraz samego operatu szacunkowego , który stanowił w tej sprawie podstawę wyceny, wynika, że wymienione przez skarżącego szkody były brane pod uwagę przy wycenie, jednakże brak ze strony skarżących kasacyjnie jakiegokolwiek udokumentowania powyższych szkód uniemożliwił odniesienie się do szkody zarówno przez organ, jak i rzeczoznawcę majątkowego. Rzeczoznawca majątkowy w sporządzonym operacie na stronie 28 wymienił szkody pominięte przez niego w operacie. Powołał się przy tym na wcześniejszą decyzję Ministra Rozwoju z 20 marca 2020 r. oraz decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z 10 lutego 2023 r., w których organy te wskazywały na to, że podtopienia gruntów skarżącego kasacyjnie mogło być związane z wcześniejszym uszkodzeniem melioracji przez bobry, a spór w tej sprawie sięga roku 1993 r. Ponadto organy administracji wezwały skarżących kasacyjnie (pismo z 23 listopada 2020 r.) do udokumentowania wskazywanych szkód oraz wykazania, że szkody te miały związek z budową linii elektroenergetycznej. Skarżący kasacyjnie, jak wskazują akta sprawy, nie zastosowali się do wezwania. Wobec powyższego nie są skuteczne zarzuty naruszenia art. 145 i art. 3 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Wyjaśnić przy tym należy, że prawidłowości operatu szacunkowego nie da się podważać wyłącznie zarzutami naruszenia przepisów postępowania, regulujących postępowanie dowodowe, bez uprzedniego skutecznego podważenia zastosowanych przepisów prawa materialnego. Sąd I instancji prawidłowo uznał, że ocena operatu szacunkowego sporządzonego w sprawie jest prawidłowa, albowiem nie narusza on przepisów regulujących szacowanie nieruchomości gruntowych zajętych pod sieci przesyłowe naziemne. Skoro nie podważono zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego, ocena materiału dowodowego sprawy przez Sąd I instancji, w szczególności sporządzonego operatu również nie została skutecznie zakwestionowana. Argumenty uzasadnienia skargi kasacyjnej są w tym zakresie ogólnikowe i pozbawione koniecznej konkretności, umożliwiającej ich merytoryczne rozważenie. W toku postępowania organy administracji obu instancji informowały stronę skarżącą o toczącym się postępowaniu oraz zgromadzonym materiale dowodowym, Skarżący kasacyjnie mieli zatem możliwość przedstawienia swojego stanowiska i zwalczania stanowiska przyjętego przez organy, w tym możliwość kwestionowania operatu szacunkowego, w szczególności przez poddanie go weryfikacji organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 89 § 1 k.p.a., należy wskazać, że organ administracji jest obowiązany przeprowadzić rozprawę, gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania. Ocena czy przeprowadzenie rozprawy przyczyni się do przyspieszenia lub uproszczenia postępowania, należy do prowadzącego je organu. Skarżący kasacyjnie podnosząc ten zarzut wskazali, że nieprzeprowadzenie rozprawy administracyjnej doprowadziło do niewyjaśnienia sprawy w całości, podczas gdy skomplikowany charakter sprawy wymagał jej przeprowadzenia, a dodatkowo przeprowadzenie rozprawy wyjaśniłoby kwestie sporne. Z akt sprawy wynika, że organ przeprowadził wyczerpujące postępowanie dowodowe, opierając się na wymaganym prawem operacie szacunkowym jako podstawowym dowodzie w sprawie. Nadto organ wzywał stronę do składania wyjaśnień wskazując jednocześnie skutki braku działania strony w tym zakresie. W toku postępowania skarżący nie byli pozbawieni prawa do składania stosownych wniosków dowodowych, jak również byli informowani o każdym etapie postępowania przed organem I i II instancji. Koncentracja materiału dowodowego w jednym miejscu i czasie jest z reguły czynnikiem upraszczającym i przyspieszającym postępowanie administracyjne, jednakże w niniejszej sprawie strona nie wykazała skutecznie, iż brak przeprowadzenia rozprawy mógł mieć jakikolwiek wpływ na treść rozstrzygnięcia. Oceniając naruszenie przez organ administracyjny art. 89 § 1 k.p.a., nie można również tracić z pola widzenia bierności strony skarżącej kasacyjnie w dokumentowaniu zgłaszanych wniosków. W tej sytuacji, gdy korzystne dla strony rozstrzygnięcie zależało głównie od aktywności strony postępowania administracyjnego, nie może ona skutecznie zarzucić organowi naruszenia art. 89 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie rozprawy skoro stanowisko strony było znane organowi, a "uzgodnienie stanowisk" o którym była mowa w zarzucie nie było możliwe bez stosownych dowodów, których przedłożenia organowi skarżący kasacyjnie zaniedbali. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne i dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. skarga kasacyjna została oddalona. O kosztach orzeczono na podstawie 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).