I OSK 2495/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku D. C. o uchylenie lub zmianę postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 2495/13 wstrzymującego wykonanie decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania postanawia: oddalić wniosek.

Wyrokiem z dnia 9 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 463/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Gminy Miejskiej L. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...]w przedmiocie odszkodowania. W dniu [...] sierpnia 2013 r. Gmina Miejska L. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, natomiast [...] września 2013 r. wpłynął wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2012 r. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że odszkodowanie, które na mocy zaskarżonej decyzji Gmina została zobowiązana zapłacić uczestnikowi postępowania ustalono w sposób rażąco zawyżony. Podmiot publicznoprawny, którym była wnioskodawczyni, może zapłacić odszkodowanie słuszne, nie zaś zawyżone. Zdaniem skarżącej Gminy istnieje zatem niebezpieczeństwo wypłaty zawyżonego odszkodowania, które może świadczyć o zaistnieniu przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody majątkowej. W ocenie Gminy, wypłata odszkodowania w ustalonej w decyzji wysokości może stanowić naruszenie dyscypliny finansów publicznych, a także spowodować trudności w odzyskaniu pieniędzy, gdyby Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję. Wykonanie decyzji (wypłata odszkodowania) przed merytorycznym rozstrzygnięciem skargi kasacyjnej może zatem prowadzić do wyrządzenia znacznej szkody majątkowej. Konieczność wypłaty ustalonego odszkodowania w wysokości [...] zł wiąże się z utratą środków finansowych przeznaczonych na inne cele, co w konsekwencji może doprowadzić do ich niezrealizowania. Wnioskująca Gmina podkreśliła także, że interes publiczny przemawia za wstrzymaniem wykonania decyzji. Interes prywatny właścicieli nie ucierpi, ponieważ spór toczy się jedynie o wysokość przyznanego odszkodowania, a nie o uprawnienie do jego otrzymania. Właściciele nie poniosą straty z tego tytułu, gdyż po zakończeniu postępowania zostanie im wypłacone odszkodowanie w prawidłowej (i zwaloryzowanej na dzień zapłaty) wysokości. Wypłata odszkodowania może spowodować trudne do odwrócenia skutki np. trwałe rozdysponowanie kwotą odszkodowania i niemożność uzyskania zwrotu uiszczonej kwoty. W następstwie zaś wypłaty zawyżonego odszkodowania powrót do stanu poprzedniego mógłby nastąpić ewentualnie po dłuższym czasie i przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (ewentualne postępowania sądowe, wysokie koszty postępowań sądowych), co oznacza trudne do odwrócenia skutki. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 2495/13 wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Skarżąca D. C. złożyła wniosek do NSA o zmianę postanowienia NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 2495/13. W uzasadnieniu wskazała, że gmina nie wykazała przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, które służyć ma przedłużaniu postępowania. Za okres wstrzymania wykonania decyzji nie są naliczane odsetki. Wniosła o wyjaśnienie, czy wstrzymanie wykonania odrębnej decyzji o odszkodowaniu wyłącza stosowanie art. 132 ust. 2 w zw. z art. 132 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności, wydane na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Przepis ten, na mocy art. 193 p.p.s.a., stosuje się odpowiednio również do postanowień wydanych przez NSA. Warunkiem zmiany postanowienia jest zmiana takich okoliczności, które warunkowały jego podjęcie, tj. były analizowane przy wydawaniu postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu. W doktrynie podnosi się, iż uchylenie postanowienia wstrzymującego wykonanie aktu będzie spowodowane okolicznościami wskazującymi na ustanie bytu przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., albo ujawnienia, że od początku nie istniało zagrożenie wystąpienia negatywnych zjawisk wymienionych w tym przepisie. Podstawę zmiany będą stanowić okoliczności wskazujące na wzrost lub osłabienie zagrożenia tymi zjawiskami albo tylko na potrzebę zmiany zakresu wstrzymania wykonania aktu lub czynności (tak: J. Borkowski, Monitor Prawny 2005.14.675, Lex 48620/4). Postępowanie wpadkowe dotyczące złożonego przez skarżącą (kolejnego już) wniosku o zmianę postanowienia NSA w sprawie wstrzymania wykonania decyzji (poprzednie wnioski rozpoznano odmownie postanowieniami NSA z 13 XII 2013 r. oraz z 28 III 2014 r.) powinno zatem mieć na celu ocenę, czy zmieniły się okoliczności, które były podstawą zastosowania ochrony tymczasowej w poprzednim, prawomocnie zakończonym postępowaniu wpadkowym dotyczącym tej kwestii. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawczyni nie wskazała żadnych nowych okoliczności, które miały miejsce po wydaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Przesłankami wstrzymania wykonania decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazywane okoliczności powinny kwestionować ziszczenie się tych przesłanek. Skarżąca nie odnosi się natomiast do nich w żaden sposób. Swoje uwagi koncentruje na przedmiocie sprawy głównej, dotyczącej odszkodowania. W niniejszej sprawie brak jest zatem podstaw do przyjęcia, iż nastąpiła zmiana okoliczności, o których mowa w powołanym przepisie. Wskazać również należy, że sąd nie jest uprawniony do udzielania odpowiedzi na pytania dotyczące kwestii prawnych nie związanych ściśle ze sprawą, ani do rozstrzygania kwestii odszkodowania przy rozpoznawaniu wniosku o zmianę postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji. Przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu jest ocena, czy od wydania ww. postanowienia NSA zmianie uległy okoliczności leżące u jego podstaw. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 4 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.