Sygnatura
I OSK 248/23
I OSK 248/23 - Wyrok NSA z 2026-01-14
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 14 stycznia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Marian Wolanin Sędzia del. WSA Jakub Zieliński (sprawozdawca) Protokolant starszy asystent sędziego Jakub Rozenfeld po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Województwa Mazowieckiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 2215/21 w sprawie ze skargi Województwa Mazowieckiego na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. nr DO.1.7614.201.2021.KW w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r. prawa własności nieruchomości oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 maja 2022 r. o sygn. akt I SA/Wa 2215/21 oddalił skargę Województwa Mazowieckiego na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. nr DO.1.7614.201.2021.KW w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości. Województwo Mazowieckie (dalej w skrócie "Województwo") wniosło skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości i, na podstawie art. 176 § 1 pkt 2 oraz art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej : "p.p.s.a."), zarzucając naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną w związku z art. 2 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż nie zaistniały przesłanki wskazane w przedmiotowym przepisie do nabycia przez Województwo Mazowieckie prawa własności nieruchomości, położonej w obrębie [...], w jednostce ewidencyjnej [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o pow. 0,1263 ha.; 2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ administracji przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy - art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 Kodeks Postępowania Administracyjnego (dalej: k.p.a.) poprzez rażące i stronnicze pominięcie w ocenie prawnej dokumentów urzędowych dotyczących przedmiotowej działki, niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonanie dowolnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego, wskutek czego rozstrzygnięcie zostało oparte na błędnych ustaleniach faktycznych. Mając powyższe zarzuty na uwadze Województwo wniosło o uchylenie wyroku w całości i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. znak DO-1.7614.201.2021.KW, utrzymującej w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego nr 121/P/2021 z dnia 31 marca 2021 r. znak SPNP.7533.261.2020. Ponadto na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. wniesiono o rozpoznanie skargi na rozprawie, a także, na podstawie art. 203 p.p.s.a., wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego od organu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zauważono, że działka nr [...] leżała w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...] i stanowiła pas drogowy wg stanu na dzień 31 grudnia 1998 r., co potwierdzają dokumenty przedłożone w sprawie, w tym oświadczenie [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w A. z dnia 13 lipca 2020 r., znak:l-3.4751.2.2020.28.WM. Zajęcie przedmiotowej nieruchomości pod drogę wojewódzką nr [...] potwierdza również Protokół ustalenia granicy zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną wg stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. - załączony do niniejszej skargi. W dniu 31 grudnia 1998 r. droga nr [...] relacji [...] – [...] – [...] – [...] – [...] – [...] – [...], stanowiła drogę publiczną, co ustalono na podstawie: - uchwały Nr 192 Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych (M.P. z dnia 14 lutego 1986 r.), - rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. Nr 160, poz. 1071) - przedmiotowa droga od dnia 1 stycznia 1999 r. stała się drogą wojewódzką. O tym, że działka [...] była w dniu 31 grudnia 1998 r. zajęta pod drogę wojewódzką nr [...], świadczy również wyrys z mapy zaewidencjonowanej pod nr P.1427.2017.205 i przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Powiatowego w S. Należy podkreślić, iż powyższe opracowanie geodezyjne sporządzone przez geodetę uprawnionego w oparciu o dokumentację geodezyjną przyjętą do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, a zatem stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone przez uprawnionego geodetę. Zaznaczono też, że władztwo publicznoprawne dotyczy całego odcinka drogi, a nie poszczególnych działek gruntu, trudno bowiem uznać, że istnieje możliwość wykazania czynności związanych z utrzymaniem danej drogi publicznej tylko w stosunku do konkretnych działek bądź ich części. Zarzucono, że organ nie uzasadnił dlaczego za wiarygodny uznał opis zamieszczony w operacie szacunkowym wykonanym przez rzeczoznawcę majątkowego I. C. dla potrzeb prowadzenia innego postępowania administracyjnego, a nie uznał dokumentacji sporządzonej, opracowanej i zgromadzonej dla potrzeb przedmiotowego postępowania. Nie wskazał również na jakiej podstawie uznał kompetencje rzeczoznawcy majątkowego dla określenia charakteru/kategorii drogi. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku WSA w Warszawie wskazał, iż "przede wszystkim, już charakter użytku tworzącego działkę, opisanego symbolem Bi nie pozwala na uznanie, że mamy w tym przypadku do czynienia z drogą". Taką interpretację należy uznać za błędną i niezgodną z intencją ustawodawcy, który uchwalił art. 73 przepisów wprowadzających właśnie po to, aby uregulować tzw. faktyczne zajętości gruntów pod drogi publiczne, które wcześniej nie zostały wydzielone. Pojęcie "nieruchomości zajętej pod drogę publiczną" w rozumieniu art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną należy rozumieć szeroko. Wystarczającą przesłanką jest, aby dana nieruchomość pozostawała funkcjonalnie powiązana z drogą publiczną. W niniejszej sprawie doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi przez WSA w Warszawie pomimo naruszenia przez organ administracji przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy - art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez rażące i stronnicze pominięcie w ocenie prawnej dokumentów urzędowych dotyczących przedmiotowej działki, niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonanie dowolnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego, wskutek czego rozstrzygnięcie zostało oparte na błędnych ustaleniach faktycznych. Zauważono, iż zakres przestrzennego zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną nie musi zostać wykazany przy pomocy dokumentów geodezyjnych precyzujących jej granice. Można to uczynić korzystając także z innych źródeł dowodowych, czego organy obu instancji nie uczyniły. Skutkiem wadliwie przeprowadzonego postępowania administracyjnego było naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną w związku z art. 2 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych poprzez uznanie, iż nie zaistniały przesłanki wskazane w przedmiotowym przepisie do nabycia przez Województwo Mazowieckie prawa własności nieruchomości, położonej w obrębie [...], w jednostce ewidencyjnej [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o pow. 0,1263 ha. Na koniec podkreślono, że brak przyznania Województwu Mazowieckiemu prawa własności działki nr [...], która na dzień 31 grudnia 1998 r. leżała w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...], skutkować może koniecznością wypłaty odszkodowania w trybie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Zdaniem Województwa, grunt stanowiący działkę nr [...] winien stanowić własność Województwa Mazowieckiego na podstawie ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), a nie na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tj. Dz. U.2020, poz. 1363), gdyż regulacja stanu prawnego w trybie przepisów wprowadzających ma charakter pierwotny i nie może być pominięta tylko dlatego, że nabycie nastąpiło w innym trybie z datą późniejszą. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Tytułem wstępu zauważyć należy, że przepis art. 193 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U. 2024, poz. 935 - "p.p.s.a.") wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ze skargi kasacyjnej wynika, że autor oparł postawione w niej zarzuty na obu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a. Gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, to w pierwszej kolejności należy rozpoznać ten drugi z zarzutów, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego. Mając jednak na uwadze ścisły związek podniesionych skardze kasacyjnych zarzutów zasadnym jest ich łączne rozpoznanie. Zaskarżonym wyrokiem utrzymano w mocy decyzję organu administracji o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo Mazowieckie, prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działki [...] o pow. 01263 ha, położonej w obrębie [...], jedn. ewid. [...]. Rozstrzygnięcie to zapadło na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. z 1998 r. nr 133, poz. 872). Zgodne z art. 73 ust. 1 i 3 tej ustawy nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem (ust. 1). Podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, o których mowa w ust. 1, jest ostateczna decyzja wojewody (ust. 3). Przepis art. 73 ust. 1 ww ustawy określa przesłanki nabycia prawa własności nieruchomości z mocy prawa. Przy czym do skutecznego nabycia niezbędne jest łączne spełnienie tych przesłanek. Dla zastosowania tego przepisu konieczne jest, aby określona nieruchomość lub jej część pozostawała we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiąc jednak ich własności. Ponadto, na nieruchomości lub na jej części musi być urządzona droga publiczna. Przy czym, o tym jaka część nieruchomości zajęta była pod drogę publiczną rozstrzyga stan urządzenia tej drogi na dzień 31 grudnia 1998 r. bądź sposób korzystania z niej. W sprawie nie jest kwestionowane, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła własności Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego – miała nieuregulowany stan prawny. Sporne natomiast jest to, czy Sąd I instancji prawidłowo przyjął za organami, że nieruchomość oznaczona jako działka [...] o pow. 01263 ha, położona w obrębie [...], jedn. ewid. [...], we wspomnianej dacie nie była zajęta była pod drogę publiczną i w związku z tym nie znajdowała się we władaniu podmiotu prawa publicznego, na którego rzecz ma nastąpić przejęcie własności. Przepis 73 ust. 1 ww ustawy z dnia 13 października 1998 r. daje podstawę do przejęcia jedynie nieruchomości faktycznie zajętych pod drogi publiczne. Przestrzenny zasięg działania art. 73 ust. 1 ustawy w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z 31 grudnia 1998 r. do definicji pasa drogowego, jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych. O przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga zatem stan jej urządzenia w dniu 31 grudnia 1998 r., bądź sposób korzystania z niej. Ponadto zajęcie nieruchomości pod drogę oznacza, iż Skarb Państwa lub gmina przez swoje jednostki organizacyjne wykonywały względem tego gruntu czynności właścicielskie, takie jak np. utrzymywanie nawierzchni, naprawa, remont, odśnieżanie itp. związane z szeroko rozumianym zarządzaniem drogą publiczną (por. wyroki NSA 15 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 2749/15 oraz z 30 kwietnia 2020 r. o sygn. akt I OSK 1255/19 wszystkie powołane orzeczenia dostępne są na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Trzeba też zaznaczyć, że przepis art. 73 ust. 1 ww. ustawy stanowi podstawę wywłaszczenia nieruchomości objętej jego działaniem i jako taki, w związku z ochroną prawa własności wynikającą z art. 21 i art. 64 Konstytucji RP, musi podlegać wykładni ścisłej, również w takim zakresie, że niedopuszczalne jest jego zastosowanie w przypadku gdy przesłanki przejęcia własności nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego nie zostały udowodnione, a jedynie uprawdopodobnione. Uprawdopodobnienie jedynie wystąpienia przesłanek zastosowania tego przepisu godziłoby bowiem w zasady ochrony prawa własności określone w Konstytucji RP (patrz. wyrok NSA z 22 lutego 2021 r. o sygn. I OSK 2818/20 i z 28 października 2024 r. o sygn. akt I OSK 1431/23). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo uznał, iż zebrana w toku postępowania dowodowego dokumentacja nie potwierdza aby działka nr [...] mieściła się w dniu 31 grudnia 1998 r. w granicach pasa drogowego drogi krajowej nr [...], a tym samym podnoszone w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania są chybione. Takim dowodem nie może być wyrys z mapy ewidencyjnej sporządzony w dniu 24 czerwca 2020r . obrazujący przebieg granic działki [...] na którym znajduje się adnotacja geodety E. G. "Stwierdza się zgodność granic faktycznego zajęcia gruntów pod drogę wojewódzką nr [...] wg stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. z granicami działki oznaczonej w ewidencji gruntów jako nr [...] (...)". Powołany wyrys mapy wprawdzie stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., to jednak przede wszystkim ma na celu wyłącznie terytorialne zobrazowanie stanu faktycznego, który miał zaistnieć w przeszłości, ale nie wykazanie zaistnienia tego stanu. Nie można zatem przyjąć, że wyrys mapy z 24 czerwca 2023 r. stanowi wystarczający dowód na wykazanie drogowego charakteru działki nr [...] ( oznaczanej zresztą na tym wyrysie symbolem "Bi" – inne tereny zabudowane, a nie symbolem "dr" – tereny komunikacyjne). Takiej kwalifikacji winien dokonać organ uprawniony do stwierdzenia nabycia prawa własności nieruchomości zajętych pod drogę przez województwo, przy czym musi ona wynikać z takich dowodów i dokumentów, zarówno geodezyjnych, jak i innego rodzaju, które w niewątpliwy sposób opisują zdarzenia i czynności podejmowane na przedmiotowym fragmencie nieruchomości skarżącego kasacyjnie przed 31 grudnia 1998 r., a które wyczerpują przesłanki wymienione w art. 73 ust. 1 ustawy (zob. wyroki NSA z: 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OSK 797/19; 20 stycznia 2023 r., sygn. akt I OSK 2777/19, z dnia 28 października 2024 o sygn. akt I OSK 1431/23). Z przedłożonego wyrysu mapy ewidencyjnej nie wynika co było źródłem stanowiska w znajdującym się na niej adnotacji geodety. Takie same zastrzeżenia można podnieść do powołanego w skardze kasacyjnej protokołu ustalenia granic zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną z 23 października 2018r. Z dokumentu również nie wynika na podstawie jakich źródeł ustalono, iż działka [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. była zajęta od drogę publiczną i pozostawała we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Także oświadczenie zawarte w piśmie p.o. Zastępcy Dyrektora ds. Inwentaryzacji [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w A. z 13 lipca 2020 r. nie może stanowić jednoznacznego dowodu świadczącego o zajęciu przedmiotowego gruntu pod drogę publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r. Oświadczenie to pochodzi od podmiotu będącego bezpośrednim beneficjentem wywłaszczenia, zainteresowanym rozstrzygnięciem w sprawie na korzyść podmiotu publicznego. Nie może zatem stanowić wyłącznego dowodu na zajęcie spornej nieruchomości pod drogę (por. wyrok NSA z 10 marca 2023 r. o sygn. akt I OSK 384/22). O ile nie budzi wątpliwości, że droga wojewódzka nr [...], sąsiadująca aktualnie bezpośrednio z działką [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła drogę publiczną (droga krajowa nr [...]) to także z uchwały Nr 192 Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych (M.P. z dnia 14 lutego 1986 r.), oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. Nr 160, poz. 1071) nie wynika w żaden sposób, iż droga ta w tej dacie obejmowała również teren dzisiejszej działki [...]. Także przedłożona kopia umowy nr [...] z 12 listopada 1998 r. o odśnieżanie dróg "Obwodu Drogowego nr [...] w S." nie wskazuje jednoznacznie, iż obejmowała ona grunty położone na przedmiotowej działce. Z kolei przedłożony do akt sprawy projekt stałej organizacji ruchu na drogę [...] i odc. od 100+700 do 101+000 został sporządzony w 2003 r., więc również nie może potwierdzać władania tą nieruchomością przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego zaniechania przez organy pozyskania innych źródeł dowodowych zauważyć trzeba, że obowiązywanie w postępowaniu administracyjnym zasady dochodzenia prawdy obiektywnej, w świetle której to na organie administracji prowadzącym postępowanie spoczywa, co do zasady, obowiązek wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy (art. 7 i nast. k.p.a.), nie oznacza, że organ w każdym postępowaniu ma obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony, w sytuacji jej pasywnej postawy w tym zakresie. Z treści przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego normujących postępowanie dowodowe nie można bowiem wyprowadzić konkluzji, że organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ona środków takich nie przedstawia. Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia bowiem strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonych okoliczności faktycznych może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Szczególne znaczenie ma to w postępowaniach administracyjnych, które wszczynane są na wniosek strony. To bowiem na wnioskodawcy, jako podmiocie bezpośrednio zainteresowanym pozytywnym rozstrzygnięciem sprawy, spoczywa obowiązek wykazania spełniania przesłanek wynikających z prawa materialnego. Organ w takiej sytuacji może jedynie wskazać wnioskodawcy na braki w materiale dowodowym, których nieuzupełnienie może prowadzić do wydania negatywnego dla strony rozstrzygnięcia. Skoro ustawodawca nie zdecydował się w żaden sposób uregulować kwestii postępowania dowodowego, zmierzającego do wykazania spełniania przesłanek wynikających z art. 73 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, to oznacza, że każdorazowo znajdują zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, w tym normy ogólne oraz dotyczące postępowania dowodowego. Charakter tego postępowania administracyjnego jasno wskazuje, że to wnioskodawca ma pełną inicjatywę dowodową i zasadniczo jedynie on może wykazać spełnianie przesłanek wynikających z art. 73 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, gdyż to on jest inicjatorem postępowania administracyjnego. Z reguły podmiot inicjujący to postępowanie ma najszerszą wiedzę o tym w jaki sposób władał nieruchomością poprzez wykonywanie czynności faktycznych, a więc tylko ten podmiot jest w stanie wskazać na dowody mogące potwierdzić ten fakt tym bardziej, iż spełnienie przesłanek wynikających z art. 73 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną może zostać wykazane jakimikolwiek wiarygodnymi środkami dowodowymi. Podmiot inicjujący to postępowanie może zatem przedkładać dowody jak też kierować do organu wnioski o przeprowadzenie konkretnych czynności dowodowych (np. przesłuchanie świadków) - por. wyrok NSA z 28 października 2024 r. o sygn. akt I OSK 927/23. W rozpoznawanej sprawie Województwo przedłożyło dowody w postaci dokumentów mające potwierdzić, iż działka [...] leżała w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...] i stanowiła pas drogowy wg stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. Ze wskazanych wyżej przyczyn stwierdzić należy, iż Sąd I instancji, dokonując kontroli decyzji organu zasadnie uznał, że zrzuty naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. są bezzasadne, gdyż ocena przedłożonego materiału dowodowego dokonana przez Ministra Rozwoju Pracy i Technologii była w pełni prawidłowa, a uzasadnienie tej decyzji, w świetle dyrektyw zawartych w art. 107 § 3 k.p.a. było wystarczające. Jeszcze raz należy zaznaczyć, że z uwagi na wywłaszczeniowy charakter decyzji wydawanej w oparciu o przepis art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, zajęcie nieruchomości pod drogę publiczna musi być jednoznacznie udowodnione, a nie jedynie uprawdopodobnione. W rozpoznawanej sprawie takich dowodów nie stwierdzono. W konsekwencji za chybiony trzeba również uznać zarzut obrazy przepisów prawa materialnego, gdyż zgodnie ze stanowiskiem strony skarżącej, naruszenie tych przepisów było wynikiem naruszenia przepisów prawa procesowego i błędów w ustaleniu stanu faktycznego, co jak wskazano wyżej nie miało miejsca. Wobec powyższego skarga kasacyjna, jako pozbawiona uzasadnionych podstaw, podległa oddaleniu stosownie do art. 184 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 8 lutego 2023
- Symbol z opisem
- 6189 Inne o symbolu podstawowym 618
- Hasła tematyczne
- Nieruchomości
- Skarżony organ
- Minister Rozwoju
- Sędziowie
- Jakub Zieliński /sprawozdawca/ Marek Stojanowski /przewodniczący/ Marian Wolanin
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
art. 73 ust. 1 i 3 · Dz.U. 1998 nr 133 poz. 872
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 · Dz.U. 2021 poz. 735
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny