I OSK 2465/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz Sędziowie: Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski Sędzia NSA Mariola Kowalska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 2901/22 w sprawie ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 18 października 2022 r., nr KOC/3756/Go/18 w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z 9 maja 2018 r. nr 110/SD/2018; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kwotę 1120 (tysiąc sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 5 kwietnia 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 2901/22, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 18 października 2022 r. nr KOC/3756/Go/18 w przedmiocie umorzenia postępowania oddalił skargę. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Prezydent m.st. Warszawy (dalej jako "Prezydent/organ I instancji") decyzją z 9 maja 2018 r., nr 110/SD/2018, umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem z 21 stycznia 1948 r., złożonym 29 stycznia 1948 r. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie, działającym w charakterze ustawowego zarządcy Funduszu Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników, o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie prawa użytkowania wieczystego) do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. R. i W., ozn. hip. nr [...], w części dotyczącej stanowiących własność m.st. Warszawy aktualnych działek ewidencyjnych z obrębu [...] (położonej aktualnie przy ul. W. [...]) i [...] (położonej aktualnie przy ul. W. [...]). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej jako "Kolegium/organ"), po rozpatrzeniu odwołania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako "Skarżący/ZUS"), decyzją z 22 października 2022 r., nr KOC/3756/Go/18, , utrzymało w mocy powyższą decyzję. Przedmiotem sprawy była nieruchomość warszawska ozn. hip. nr [...] znajdująca się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279, dalej jako "dekret warszawski"). W piśmie z 13 czerwca 2001 r. Skarżący wniósł o rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego, który 29 stycznia 1948 r. złożył Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie, podnosząc, że stanowiła ona własność Funduszu Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników. Fundusz ten natomiast został powołany do życia rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. o zmianie ustawy z dnia 28 marca 1933 r. o ubezpieczeniu społecznym (Dz. U. Nr 95, poz. 855), wprowadzającym jeden Zakład Ubezpieczeń Społecznych i równocześnie powołującym do życia pięć funduszy ubezpieczeniowych, w tym Fundusz Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników. Skarżący podniósł, że na podstawie art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest następcą prawnym działających do 1950 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczalni społecznych i funduszy ubezpieczeniowych w zakresie ubezpieczeń społecznych i jest uprawniony, jeżeli nie narusza to ujawnionego w księdze wieczystej prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego osób trzecich, do występowania o zwrot nieruchomości stanowiących w podanym okresie własność tych osób prawnych. W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium wyjaśniło, że Fundusz Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników został powołany rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. o zmianie ustawy z dnia 28 marca 1933 r. o ubezpieczeniu społecznym (Dz. U. Nr 95, poz. 855), zniesiony natomiast na mocy art. 11 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. o Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 36, poz. 333). Art. 11 ust. 2 ww. ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. stanowił, iż prawa i obowiązki wymienionych w ust. 1 funduszów i instytucji przechodzą na Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Pracownicy instytucji, wymienionych w ust. 1 pkt 2) i 3), stają się pracownikami Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Ww. ustawa z dnia 20 lipca 1950 r. o Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych została uchylona przez przepisy dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o przekazaniu wykonywania ubezpieczeń społecznych związkom zawodowym (Dz. U. Nr 6, poz. 31), obowiązujące od 1 marca 1955 r. Dekret zniósł Zakład Ubezpieczeń Społecznych (art. 4 ust. 1), a wykonywanie państwowych ubezpieczeń społecznych przekazał związkom zawodowym (art. 1), z wyjątkiem spraw dotyczących zaopatrzeń i rent (w tym zakresie organem właściwym stał się Minister Pracy i Opieki Społecznej - art. 4 ust. 2). W dalszej części dekret uregulował kwestie związane ze stosunkiem pracy pracowników Ministerstwa Pracy i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (art. 5 ust. 1). Kolegium podniosło, że ww. dekret z 1955 r. nie precyzował jednak co stanie się z majątkiem nieruchomym zniesionego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i ubezpieczalni społecznych. Stanowił jedynie, że majątek ten ma być podzielony pomiędzy Centralną Radę Związków Zawodowych oraz Ministerstwo Pracy i Opieki Społecznej i jego organy terenowe, a podział ten zatwierdzi Prezes Rady Ministrów. Zgodnie z art. 5 ust. 2 dekretu Prezes Rady Ministrów miał zatwierdzić podział majątku ruchomego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz nieruchomości użytkowanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych pomiędzy Centralną Radę Związków Zawodowych oraz Ministerstwo Pracy i Opieki Społecznej i jego organy terenowe, odpowiednio do zakresu działania ustalonego w dekrecie. Prezes Rady Ministrów nie wydał żadnego aktu wykonawczego do art. 5 ust. 2 dekretu. Natomiast z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 42, poz. 202), tj. z dniem 1 stycznia 1987 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych zyskał status centralnego organu administracyjnego państwa. Ponownie osobowość prawną przyznano Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych w 1998 r. Kolegium wskazało następnie, że przepis art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, stanowi podstawę do wystąpienia przez ZUS ze stosownym roszczeniem o odzyskanie własności nieruchomości podmiotowi legitymującemu się tytułem prawnorzeczowym do nieruchomości w postaci własności lub prawa użytkowania wieczystego, ujawnionego w księdze wieczystej. Kolegium podniosło zatem, że ZUS nie wystąpił w trybie w określonym ww. art. 115 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o stwierdzenie, że jest następcą prawnym Funduszu Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników, co wynika z pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 13 kwietnia 2018 r., jak również z odwołania, oraz nie przedstawił jakiegokolwiek dokumentu, z którego wynikałoby, że jest następcą prawnym poprzedniego właściciela nieruchomości, to oznacza że postępowanie w sprawie winno być umorzone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi, podzielił stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, tym samym uznał skargę za niezasadną. Sąd I instancji wyjaśnił, że zaskarżona decyzja Kolegium została wydana w postępowaniu z wniosku złożonego 29 stycznia 1948 r. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie, działający w charakterze ustawowego zarządcy Funduszu Ubezpieczenia Społecznego Robotników o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. R. i W., ozn. hip. nr [...]. na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego. Zgodnie z art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego, dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawne jego reprezentujące, a jeżeli chodzi o grunty oddane na podstawie obowiązujących przepisów w zarząd i użytkowanie - użytkownicy gruntu mogą w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Z powyższego, zdaniem Sądu I instancji, wynika, że przymiot strony w postępowaniu dekretowym przysługuje właścicielom nieruchomości, lub ich następcom prawnym. Jak wskazał Sąd I instancji, nie budzi wątpliwości, że przedmiotowa nieruchomość warszawska oznaczona numerem hip. [...] położona przy ulicach R. oraz W. uregulowana była wpisem jawnym na rzecz Funduszu Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników, co potwierdza świadectwo Wydziału Hipotecznego Sądu Okręgowego w [...] z 31 maja 1946 r. nr [...]. Przedmiotem rozstrzygnięcia Prezydenta o umorzeniu postępowania zostały natomiast objęte dwie działki ewidencyjnej wchodzące w skład dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...], tj. działki ewidencyjne nr [...] i [...] z obrębu [...], które są obecnie własnością komunalną. Sporny grunt przed wejściem w życie dekretu warszawskiego stanowił własność Funduszu Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników, który zgodnie z art. 17a ust. 2 ustawy z dnia 28 marca 1933 r. o ubezpieczeniu społecznem (Dz. U. z 1933 r. Nr 51, poz. 396 ze zm.) był osobą prawa publicznego. W myśl zaś art. 17a ust. 3 tej ustawy, zarząd Funduszem należał do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Na podstawie przytoczonych przepisów Zakład Ubezpieczeń Społecznych był więc uprawniony do wystąpienia w 1949 r. z wnioskiem w trybie art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego. Sąd I instancji zgodził się z organami obu instancji, że Skarżący nie jest następcą prawnym Funduszu Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników. Na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. o Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych zniesiono Fundusz Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników, zaś prawa i obowiązki tego funduszu przeszły na Zakład Ubezpieczeń Społecznych (art. 11 ust. 2). Następnie art. 4 dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o przekazaniu wykonywania ubezpieczeń społecznych związkom zawodowym zniósł Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 2 dekretu z dnia 2 lutego 1955 r., Prezes Rady Ministrów zatwierdzi podział majątku ruchomego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz nieruchomości użytkowanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych pomiędzy Centralną Radę Związków Zawodowych oraz Ministerstwo Pracy i Opieki Społecznej i jego organy terenowe, odpowiednio do zakresu działania ustalonego w niniejszym dekrecie. Powyższe oznaczało, zdaniem Sądu I instancji, że z dniem wejścia w życie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. (tj. 1 marca 1955 r.), wobec likwidacji zarówno Funduszu Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a w konsekwencji przejścia własności nieruchomości tych podmiotów na rzecz Państwa, złożony w dniu 29 stycznia 1948 r. wniosek o przyznanie własności czasowej stał się bezprzedmiotowy. Podmiot będący dotychczasowym właścicielem nieruchomości utracił bowiem byt prawny, a jego następcą prawnym stało się Państwo. Zasadniczą przyczyną bezprzedmiotowości postępowania w tej sprawie było więc ustanie bytu prawnego Funduszu Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników. Wobec powyższego, jak słusznie uznały organy, brak było podstaw do dalszego prowadzenia postępowania w trybie art. 7 dekretu warszawskiego, skoro następcą prawnym wnioskodawcy, który złożył wniosek dekretowy w 1948 r. był Skarb Państwa, który ostatecznie uzyskał własność spornej nieruchomości. Sąd I instancji zauważył, że na podstawie art. 32 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130 ze zm.) nastąpiła likwidacja gmin, a majątek dotychczasowych związków, w tym gminy m.st. Warszawy, stał się własnością państwa. Z tej przyczyny, w ocenie Sądu I instancji, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy pozostają powoływane w skardze przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. W myśl art. 115 ust. 1 tej ustawy, Zakład jest następcą prawnym działających do 1950 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczalni społecznych i funduszy ubezpieczeniowych w zakresie ubezpieczeń społecznych i jest uprawniony, jeżeli nie narusza to ujawnionego w księdze wieczystej prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego osób trzecich, do występowania o zwrot nieruchomości stanowiących w podanym okresie własność tych podmiotów. Zdaniem Sądu, tryb zwrotu nieruchomości uregulowany w przywołanym przepisie, pozostaje bez związku funkcjonalnego z postępowaniem o przyznanie użytkowania wieczystego, toczącym się na podstawie art. 7 dekretu warszawskiego. Niniejsze postępowanie dotyczy bowiem uprawnień byłego właściciela nieruchomości do domagania się ustanowienia ograniczonego prawa rzeczowego na gruncie, nie zaś przywrócenia własności utraconej wskutek likwidacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wykazanie przez wnioskodawcę, czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych wystąpił o stwierdzenie, że jest następcą prawnym Funduszu Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników, nie miało zatem wpływu na bezprzedmiotowość postępowania w sprawie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, skoro – jak już wspomniano – własność nieruchomości przeszła uprzednio z mocy prawa na własność Państwa. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaskarżając wyrok w całości i zarzucając Sądowi I instancji na podstawie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.": 1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 115 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (zwanej dalej ustawa u.s.u.s.) przez błędną jego wykładnię polegającą niezastosowaniu tego przepisu i na uznaniu, że złożony w dniu 29 stycznia 1948 r. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniosek w momencie wydania decyzji przez Prezydenta m.st. Warszawy z 9 maja 2018 r. Nr [...], był bezprzedmiotowy gdyż naruszony przepis nie stanowi o następstwie prawnym ZUS w kontekście wniosku złożonego w trybie art. 7 ust. 1 Dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy , gdy faktycznie Zakład Ubezpieczeń Społecznych na podstawie niezastosowanego przepisu wstąpił w prawa wnioskodawcy, 2. naruszenie przepisów postępowania mające istoty wpływ na wynik sprawy: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i art. 105 § 1 kpa poprzez wadliwe uznanie, że w sprawie zachodził przypadek bezprzedmiotowości, o jakim mowa w art. 105 § i k.p.a. skutkujący koniecznością umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego, warunkowany utratą bytu prawnego przez Fundusz Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników i Zakład Ubezpieczeń Społecznych bez jednoczesnego uwzględnienia faktu, że w momencie wydania decyzji Zakład Ubezpieczeń Społecznych funkcjonuje jako osoba prawna posiadająca majątek odrębny do Skarbu Państwa; - art. 151 p.p.s.a poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi w całości, w sytuacji gdy w sprawie zachodziły podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 §1 pkt lit. c p.p.s.a Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Złożył oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. Nie wniesiono odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podać, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", ponieważ skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a druga strona, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Skarga kasacyjna jest zasadna. Stanowisko w podobnej sprawie zostało wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 marca 2025 r. sygn. akt I OSK 1516/23, , które skład orzekający w niniejszej sprawie podziela. W związku z powyższym wyjaśnić należy, że ujawniony jako właściciel dawnej nieruchomości warszawskiej hip. Nr [...], położonej przy ul. R. i W. - Fundusz Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników został powołany do życia rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. o zmianie ustawy z dnia 28 marca 1933 r. o ubezpieczeniu społecznym (Dz. U. poz. 855). Rozporządzenie to, wprowadzając jeden Zakład Ubezpieczeń Społecznych, równocześnie powołało też do życia pięć funduszy ubezpieczeniowych, w tym ww. Fundusz, przy czym zarząd tym Funduszem został powierzony Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (art. 18 ust. 3 w/w rozporządzenia). Ustawą z dnia 20 lipca 1950 r. o Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. poz. 333), te instytucje zostały zniesione, a ich następcą prawnym stał się Zakład Ubezpieczeń Społecznych. W art. 11 ust. 1 w/w ustawy ustawodawca zniósł m.in. Fundusz Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników, wskazując w ust. 2 zd. 1 powołanego artykułu, że prawa i obowiązki, wymienionych w ust. 1, funduszów i instytucji przechodzą na Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Z kolei ustawa z dnia 20 lipca 1950 r. o Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych została uchylona przez przepisy dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o przekazaniu wykonywania ubezpieczeń społecznych związkom zawodowym. Dekret ten zniósł Zakład Ubezpieczeń Społecznych (art. 4 ust. 1), a wykonywanie państwowych ubezpieczeń społecznych przekazał związkom zawodowym (art. 1), z wyjątkiem spraw dotyczących zaopatrzeń i rent (w tym zakresie organem właściwym stał się Minister Pracy i Opieki Społecznej - art. 4 ust. 2). Ostatecznie kwestię następstwa prawnego po tych instytucjach uregulowano w art. 115 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 300 – wersja obowiązująca w dacie orzekania przez organy). Zgodnie zatem z brzmieniem art. 115 ust. 1 u.s.u.s., Zakład Ubezpieczeń Społecznych stał następcą prawnym działających do 1950 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczalni społecznych i funduszy ubezpieczeniowych w zakresie ubezpieczeń społecznych oraz stał się uprawnionym do występowania o zwrot nieruchomości stanowiących w podanym okresie własność tych podmiotów, ale jeżeli nie narusza to ujawnionego w księdze wieczystej prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego osób trzecich. Ponadto - stosownie do art. 115 ust. 3 wskazanej ustawy - stwierdzenie, że Zakład jest następcą prawnym właściciela nieruchomości, w rozumieniu ust. 1 - oraz orzeczenie o zwrocie na rzecz Zakładu nieruchomości winno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej wydanej przez wojewodę. Powyższa decyzja (ostateczna) – w myśl art. 115 ust. 4 cyt. ustawy - stanowi podstawę wpisu do księgi wieczystej. Decyzja ta nie jest wymagana, jeżeli jedynym ujawnionym w księdze wieczystej właścicielem jest działający do 1950 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczalnia społeczna lub fundusze ubezpieczeniowe, którego następcą prawnym jest Zakład, oraz nie jest ujawnione w księdze wieczystej prawo użytkowania wieczystego osób trzecich. Wpis prawa własności Zakładu do księgi wieczystej następuje na jego jednostronny wniosek (art. 115 ust. 5). Wnioski o wszczęcie postępowania zgłasza się do dnia 31 grudnia 2010 r. (art. 115 ust. 6). Jak z powyższego więc wynika, w przypadku, w którym Zakład jest następcą prawnym działających do roku 1950 Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczalni społecznych i (co istotne w tej sprawie) funduszy ubezpieczeniowych w zakresie ubezpieczeń społecznych, może on występować o zwrot nieruchomości stanowiących w podanym okresie własność tych podmiotów. Ograniczenia, które wynikają z unormowania zawartego w art. 115 cyt. ustawy, to: po pierwsze, tego rodzaju postępowanie Zakładu nie może naruszać ujawnionego w księdze wieczystej prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego osób trzecich, a po drugie – generalnie legitymowanie się decyzją wojewody stwierdzającą, że Zakład jest następcą prawnym właściciela nieruchomości, z tym jednak zastrzeżeniem, że decyzja ta nie jest wymagana, jeżeli jedynym ujawnionym w księdze wieczystej właścicielem jest działający do 1950 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczalnia społeczna lub fundusze ubezpieczeniowe. Nie można zgodzić się z Sądem I instancji, że tryb zwrotu nieruchomości uregulowany art. 115 u.s.u.s., pozostaje bez związku funkcjonalnego z postępowaniem o przyznanie użytkowania wieczystego, toczącym się na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. Specyfika uregulowań prawnych dotyczących gruntów warszawskich nie wyklucza wykazywania przez wnioskodawcę następstwa prawnego po Funduszu Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników. Odnosząc powyższe do stanu rozpatrywanej sprawy, należy zatem stwierdzić, że skoro ze świadectwa Wydziału Hipotecznego Sądu Okręgowego w [...] z 31 maja 1946 r. nr [...] wynikało, że prawo własności do dawnej nieruchomości warszawskiej nr hip. [...] było uregulowane wyłącznie na rzecz Funduszu Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników, jednocześnie przy tym ani Sąd Wojewódzki, ani organ administracyjny nie ustaliły, że grunt będący przedmiotem orzekania w tej sprawie, był oddany w użytkowanie wieczyste, a strona skarżąca kasacyjnie utrzymuje, że brak jest również wpisów praw użytkowania wieczystego osób trzecich, to oba te fakty uzasadniały w analizowanej sprawie przyjęcie – jak wnioskowała o to strona skarżąca - że nie była ona w takim przypadku zobowiązana do uzyskania decyzji wojewody stwierdzającej jej następstwo prawne po Funduszu Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników. Z tych powodów należało więc uznać, że przy takim stanie faktycznym, jaki wynikał z treści zaskarżonego wyroku oraz z treści uzasadnień zaskarżonych decyzji, wykładnia art. 115 ust. 1, ust. 3 w związku z ust. 5 u.s.u.s., dokonana przez Sąd Wojewódzki i Kolegium nie była w tej sprawie prawidłowa. W związku z tym - jak nadmieniono to na wstępie – zarzuty kasacyjne oparte na art. 115 ust. 1 i 3 w związku z ust. 5 u.s.u.s oraz w związku z art. 138 § 1 pkt 1 i art. 105 § 1 K.p.a. były zasadne. Powyższe obliguje organ by w ponownie prowadzonym postępowaniu zastosował przedstawioną wyżej wykładnię prawa materialnego, oczywiście, o ile nie zostaną ujawnione nowe okoliczności sprawy, istotne - pod względem prawnym – dla jej rozstrzygnięcia. Powyższe zastrzeżenie jest konieczne, gdyż ustalenia, dokonane w postępowaniu administracyjnym, a następnie zaakceptowane przez Sąd Wojewódzki, były niewystarczające. Okoliczność ta więc nie pozwalała składowi orzekającemu na pełniejszą w tym zakresie wypowiedź, to jest odniesienie się do wszystkich kwestii, które w analizowanym stanie mogły mieć znaczenie. Natomiast zarzut art. 151 P.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi w całości, w sytuacji gdy w sprawie zachodziły podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. mógł być skuteczny jedynie w powiązaniu z wcześniej wskazanymi zarzutami naruszenia prawa materialnego i procesowego. Przy czym, konieczność uchylenia zaskarżonych decyzji wynikała z naruszenia przez organ prawa materialnego a nie procesowego, a to z kolei powinno skutkować wydaniem przez Sąd Wojewódzki wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., a nie wskazanego w skardze kasacyjnej – art.145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Ponadto, zarzut naruszenia art. 151 i art. 145 § 1 pkt lit. c P.p.s.a. postawiony samodzielnie nie mógłby być skuteczny. Przepisy te zawierają wskazanie, jakie rozstrzygnięcie podejmuje sąd administracyjny w przypadku uwzględnienia skargi ze względu na stwierdzone inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo oddalenie skargi. Zawierają one przeciwstawne normy wynikowe i nie mogą pozostawać ze sobą w związku, regulując sposób rozstrzygnięcia. Biorąc więc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny – z mocy art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 193 P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego oparto na art. 203 pkt 1 P.p.s.a.