I OSK 2411/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 czerwca 2024 r. sygn. akt III SA/Kr 223/24 w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 29 grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 5 czerwca 2024 r. sygn. akt III SA/Kr 223/24 oddalił skargę W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 29 grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zarzucając naruszenie: I) przepisów prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1) art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, skutkujące uznaniem, iż zakres sprawowanej przez skarżącego opieki nie uniemożliwia mu podjęcia zatrudnienia oraz że między rezygnacją lub niepodejmowaniem przez skarżącego zatrudnienia nie występuje zawiązek przyczynowy; 2) art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem, iż dla istnienia związku przyczynowego konieczne jest wykazanie, iż rezygnacja z zatrudnienia nastąpiła w związku z pogorszeniem się stanu zdrowia niepełnosprawnego i że zdarzenia te pozostawały w związku czasowym ze sobą, co z kolei doprowadziło do błędnego uznania, iż w przedmiotowej spawie nie występuje związek przyczynowy między rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym, podczas gdy poprawna wykładnia tego przepisu nakazuje ustalić, czy na dzień złożenia wniosku zakres opieki sprawowanej przez skarżącego był na tyle szeroki, iż obiektywnie uniemożliwiał mu podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia; II) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie tj.: 1) art. 6, art. 8. art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. faktycznego zakresu opieki skarżącego nad bratem, braku takiej opieki ze strony synów A. P. oraz ze strony pozostałego rodzeństwa poza skarżącym, co skutkuje uznaniem braku prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony; 2) art. 151 P.p.s.a., poprzez niesłuszne oddalenie skargi podczas gdy zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 i 80 K.p.a., bowiem organ odwoławczy orzekł jednoznacznie sprzecznie z zebranym materiałem dowodowym oceniając go zupełnie dowolnie, czym naruszyły zasadę swobodnej oceny dowodów zdecydowanie wykraczając poza granice tej swobody; 3) art. 151 P.p.s.a., poprzez oddalenie skargi przy nieuwzględnieniu całości materiału dowodowego zebranego w sprawie, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy Wobec powyższego, skarżący kasacyjnie wniósł o : 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz rozpoznanie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji; 2) rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym; 3) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej. Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej należy jednakże zwrócić uwagę na następujące okoliczności. Decyzją z dnia 24 listopada 2023 r. Burmistrz Miasta i Gminy Wieliczka odmówił skarżącemu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad bratem A. P., wskazując że w sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 390 ze zm.), dalej powoływanej jako "u.ś.r.", bowiem organ nie miał możliwości dowieść, że niepełnosprawność brata skarżącego powstała do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 29 grudnia 2023 r., utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Jak wyjaśniono, w sprawie ustalono m.in., że skarżący mieszka wraz z żoną w W., natomiast jego brat mieszka sam w Krakowie, ma 4 synów, z którymi od prawie 30 lat nie utrzymuje żadnego kontaktu, co więcej nie wykonywał w stosunku do nich świadczeń alimentacyjnych, które pokrywane były z funduszu alimentacyjnego. Wobec powyższego organ odwoławczy podtrzymał stanowisko wyrażone w swojej poprzedniej decyzji z dnia 18 kwietnia 2023 r. W decyzji tej, w oparciu o tezę uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2022 r. sygn. akt I OPS 2/22 Kolegium stwierdziło, że wobec braku legitymowania się przez synów A. P. orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności następuje wykluczenie jego rodzeństwa (a więc i skarżącego) z kręgu osób uprawnionych do świadczenia. Ponadto, w ocenie organu odwoławczego, ustalone w toku postępowania czynności wykonywane przez skarżącego w związku ze sprawowaniem opieki nad bratem były czynnościami wykonywanymi standardowo w gospodarstwach domowych, w których nie ma osób niepełnosprawnych i nie świadczyły o konieczności rezygnacji z zatrudnienia czy też nie uzasadniały niepodejmowania pracy. Czynności te wynikały z obowiązków jakie z racji więzi rodzinnych obciążają członków rodziny, co wynika również z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. W sprawie nie występuje zatem związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy brakiem możliwości podjęcia zatrudnienia przez skarżącego, a koniecznością opieki nad osobą wymagającą opieki, albowiem zakres opieki nie wyklucza podjęcia zatrudnienia. Posiadanie orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności nie stanowi wyłącznej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, zwłaszcza że opieka - zgodne z oświadczeniami skarżącego - sprawowana była przez część doby (10-12 godzin) - a więc nie całodobowo, a dodatkowo jej zakres nie wymagał rezygnacji z zatrudnienia/ niepodejmowania pracy. Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu niewłaściwej wykładni art. 17 ust. 1b u.ś.r. Kolegium nie podzieliło stanowiska organu I instancji w tym zakresie i zwróciło uwagę na skutki prawne wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13. Tym samym, w ocenie Kolegium, przesłanka, na której oparto odmowę nie powinna być uwzględniona w niniejszej sprawie, bowiem w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności i w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonać z pominięciem tego kryterium. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalając skargę W. P. na ww. decyzję z dnia 29 grudnia 2023 r. stwierdził, że skarżący nie wykazał, aby rozmiar sprawowanej opieki nad bratem uzasadniał konieczność zrezygnowania z dotychczas prowadzonej działalności gospodarczej i rezygnację z podjęcia innego zatrudnienia. Z tych względów za prawidłowe uznano stanowisko organu odnośnie braku związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy sprawowaną przez skarżącego opieką nad niepełnosprawnym bratem, a niepodejmowaniem przez niego zatrudnienia. Jednocześnie Sąd I instancji nie podzielił poglądu Kolegium o bezpośredniości zastosowania w sprawie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2022 r. sygn. akt I OPS 2/22, gdyż uchwała ta dotyczy sytuacji gdy osoby zobowiązane w pierwszym rzędzie do alimentacji "z przyczyn obiektywnych nie mogą sprawować realnie i efektywnie opieki nad osobą wymagającą wsparcia". Zdaniem Sądu, uchwała ta dotyczyłaby sytuacji gdyby skarżący powoływał się na niedołężność synów swojego brata i faktyczną, obiektywną niemożność świadczenia przez nich opieki wobec niepełnosprawnego ojca. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku zarzucił naruszenie zarówno prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. jak i przepisów postępowania (art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 8. art. 9, art. 77 § 1, art. 7 oraz art. 80 K.p.a.), mając jednak na uwadze, że istota sprawy dotyczy wykładni przepisów materialnoprawnych dokonanych zarówno przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie jak i Sąd I instancji do tego zagadnienia należy odnieść się w pierwszej kolejności. Skarga kasacyjna jest niezasadna. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności; - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Stosownie natomiast do treści art. 17 ust. 1a u.ś.r., osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4 ww. przepisu, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku, gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wykładnia przytoczonych przepisów w orzecznictwie sądów administracyjnych nie była jednolita. Ukształtowały się bowiem dwa stanowiska, w odmienny sposób odnoszące się do tego, pod jakim warunkiem osoby wymienione w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. oraz opiekunowie osób pozostających w związku małżeńskim mogą nabyć prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, gdy istnieją rodzice osoby wymagającej opieki, osoby spokrewnione z nią w pierwszym stopniu lub małżonek osoby wymagającej opieki. Według pierwszego stanowiska, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób innych niż: matka, ojciec, opiekun faktyczny dziecka, osoba będąca rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, osoby na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny względem podopiecznego w dalszej kolejności, powstaje nie tylko w sytuacji, gdy osoby zobowiązane do alimentacji w bliższym stopniu oraz współmałżonek osoby wymagającej wsparcia legitymują się orzeczeniami o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale także wówczas, gdy osoby te z przyczyn obiektywnych nie są w stanie realnie sprawować opieki. Natomiast według drugiego poglądu warunkiem koniecznym dla uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przez wyżej wymienione osoby jest legitymowanie się przez rodziców osoby wymagającej opieki, osoby spokrewnione w pierwszym stopniu lub małżonka orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności – zgodnie z literalnym brzmieniem art. 17 ust. 1a oraz art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Przyjęcie jednego z ww. przeciwstawnych sposobów wykładni przepisów ma kluczowe znaczenie. Z akt wynika bowiem, że o świadczenie pielęgnacyjne wystąpił brat A. P., tj. osoby wymagającej opieki, w sytuacji, gdy ma on czterech synów, którzy nie utrzymują z ojcem kontaktu od ponad 30 lat. W sprawie nie było przy tym kwestionowane, że dzieci A. P. nie legitymują się orzeczeniami o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z uwagi na istniejącą rozbieżność wykładni wskazanych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpił o podjęcie uchwały przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego. W dniu 14 listopada 2022 r., na co również zwrócił uwagę Sąd I instancji, w sprawie o sygn. akt I OPS 2/22 Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę w składzie siedmiu sędziów następującej treści: "1. Warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615 ze zm.) osobom wskazanym w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, jest legitymowanie się przez rodziców osoby wymagającej opieki, osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 1a u.ś.r.); 2. Warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., z tytułu sprawowania opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim osobie wskazanej w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innej niż współmałżonek, jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.)". Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny, punktem wyjścia wszelkich działań interpretacyjnych jest wykładnia językowa, która powinna rozpoczynać proces wykładni zmierzającej do odkodowania z przepisów normy prawnej. Z punktu widzenia języka, kryterium legitymowania się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jakim ustawodawca posłużył się w art. 17 ust. 1a oraz w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. nie jest wyrażeniem nieostrym, czy wieloznacznym. Nie wymaga także czynienia ustaleń pojęciowych z odwołaniem się do zasad języka "powszechnego", nie jest bowiem określeniem należącym do tego języka. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że ustawodawca zasadniczo (choć nie wyłącznie) wyznaczył krąg osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o przesłankę obowiązku alimentacyjnego. Ustawodawca odsyła w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. do przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wyłącznie w zakresie dotyczącym kręgu osób obciążonych obowiązkiem alimentacyjnym. W ten sposób ustawodawca wyznaczył po części zakres podmiotowy ustawy, tj. osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny są uprawnione do ubiegania się o świadczenie. Z uwzględnieniem przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ustawodawca dokonał także podziału tych osób na spokrewnione w pierwszym stopniu i stopniu dalszym (zobowiązanych do alimentacji w pierwszej i dalszej kolejności), jak też uwzględnił pierwszeństwo obowiązku alimentacyjnego małżonków względem siebie. Kolejność dostępu do świadczenia określona w art. 17 ust. 1a pkt 2 i art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. jest zatem co do zasady zgodna z kolejnością realizowania się obowiązku alimentacyjnego i pod względem systemowym regulacja ta nie prowadzi do sprzeczności i nie narusza spójności systemowej. W tym wymiarze regulacja ustawy o świadczeniach rodzinnych nie jest w pełni koherentna z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, i zawiera pewne własne rozwiązania, istotne ze względu na przedmiot jej regulacji. W art. 17 ust. 1a u.ś.r. prawo do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego osób, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innych niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, jest wyprzedzane przez uprawnienie opiekuna faktycznego oraz osób będących rodziną zastępczą spokrewnioną, co w okolicznościach konkretnego przypadku może oznaczać, że pierwszeństwo w uzyskaniu świadczenia uzyskuje osoba, która nie jest na gruncie Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego zobowiązana do alimentacji w pierwszej kolejności. Zgodnie z art. 129 § 1 K.r.o., obowiązek alimentacyjny obciąża bowiem zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych - obciąża bliższych stopniem przed dalszymi. Te regulacje świadczą o tym, że odesłanie zawarte w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. do przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ma ograniczony charakter w tym znaczeniu, że nie daje podstaw w procesie wykładni do odwoływania się do przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w zakresie szerszym, niż to wynika z odesłania. Kontekst systemowy jest w tym zakresie ograniczony i brak jest w szczególności podstaw do przyjmowania, że stanowi go też art. 132 K.r.o., i przyjęte w nim przesłanki wyznaczające kolejność powstawania obowiązku alimentacyjnego. W kwestii kolejności dostępu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego ustawodawca nie odsyła do przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a ustawa zawiera własną regulację, która nie jest aktualnie w pełni koherentna z modelem przyjętym w przepisach Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, co bynajmniej nie świadczy o braku spójności systemowej. W kwestii kryteriów i przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego ustawa o świadczeniach rodzinnych ma charakter autonomiczny i brak podstaw do przyjmowania, że art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a czy art. 17 ust. 1a u.ś.r. powinny być interpretowane z uwzględnieniem art. 132 K.r.o. i wskazanych w nim przesłanek odnoszących się do braku możliwości lub nadmiernych trudności w zadośćuczynieniu obowiązkom alimentacyjnym. Ponadto, wprowadzenie przez ustawodawcę określonej kolejności dla członków rodziny do ubiegania się przez nich o przyznanie świadczenia socjalnego nie oznacza, że państwo nie wywiązuje się z obowiązku ochrony rodziny i nie uwzględnia jej dobra, jak też nie udziela wsparcia rodzinom znajdującym się w trudnym położeniu ze względu na niepełnosprawność. To właśnie sytuacja rodziny jako całości, związana ze stanem zdrowia poszczególnych jej członków, uzasadnia udzielanie pomocy. Uwzględnienie kontekstu systemowego i celu ustawy oznacza wzięcie pod uwagę również katalogu pozostałych świadczeń opiekuńczych. Ustawodawca świadomy zadań administracji publicznej w zakresie ochrony i opieki nad rodziną, które wynikają z Konstytucji RP, określił bowiem katalog rodzinnych świadczeń opiekuńczych, do których zaliczył: zasiłek pielęgnacyjny, specjalny zasiłek opiekuńczy oraz świadczenie pielęgnacyjne (art. 2 pkt 2 u.ś.r.). Regulując kryteria przyznawania świadczenia pieniężnego ze środków publicznych w trybie administracyjnym ustawodawca był uprawniony do takiego skonstruowania przesłanek, które zapewniają ich konkretność i ograniczają sferę uznaniowości organu, co sprzyja zachowaniu równości i transparentności w udzielaniu świadczeń ze środków publicznych. Stopień orzeczonej niepełnosprawności osoby uprawnionej do świadczenia w pierwszej kolejności, jako kryterium "przesunięcia" uprawnienia do świadczenia na osoby uprawnione w dalszej kolejności, stanowi kryterium zobiektywizowane, a jednocześnie w sposób rzeczowy związane z możliwością sprawowania osobistej opieki nad osobą tego wymagającą. Taka regulacja nie jest – w ocenie powiększonego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego - sprzeczna z wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasadą równości wobec prawa, jak też z wyrażoną w art. 2 zasadą sprawiedliwości społecznej. Sprawiedliwość społeczna oznacza nakaz równego traktowania podmiotów należących do takiej samej kategorii istotnej. Wyróżnienie tej kategorii nastąpiło za pomocą kryterium sformalizowanego związanego z orzeczeniem o niepełnosprawności, które pozostaje w rzeczowym związku z celami świadczenia pielęgnacyjnego, nie jest kryterium przyjętym arbitralnie. Zastosowanie takiego zobiektywizowanego kryterium, a nie zależnego od ocen stanu faktycznego dokonywanych każdorazowo przez organ, nie narusza w oczywisty sposób wartości związanych z państwem prawnym, takich jak pewność prawa i przewidywalność rozstrzygnięć władzy publicznej w stosunku do obywatela. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko zawarte powołanej uchwale. Podkreślić trzeba, że ogólna moc wiążąca uchwał konkretnych i abstrakcyjnych nie pozwala na samodzielne rozstrzygnięcie przez jakikolwiek skład sądu administracyjnego sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjęcie wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego. W myśl bowiem art. 269 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a., jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Rozpatrujący sprawę skład orzekający nie dopatrzył się powodów do kwestionowania uchwały NSA z dnia 14 listopada 2022 r. sygn. akt I OPS 2/22. Z tych względów, w świetle powołanej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I OPS 2/22, brak było podstaw do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego W. P., nawet w sytuacji faktycznie sprawowanej – w miejsce synów A. P. – opieki nad osobą niepełnosprawną. Skarżący, będący bratem A. P., należy do osób, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., jednakże dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego konieczne byłoby spełnienie przez niego przesłanek, o których mowa w tym przepisie oraz legitymowanie się przez synów osoby wymagającej opieki orzeczeniami o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jak wskazano we wcześniejszych rozważaniach, w sprawie bezsporne jest, że synowie A. P. nie utrzymują kontaktów z ojcem, jak również nie podnoszono na żadnym etapie postępowania aby legitymowali się oni orzeczeniami o znacznym stopniu niepełnosprawności. Oznacza to, że w przypadku skarżącego nie można przyjąć, że spełnił on przesłanki, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowość działania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie wynika zatem nie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji, ale przede wszystkim z faktu nielegitymowania się przez synów osoby wymagającej opieki orzeczeniami o znacznym stopniu niepełnosprawności i ta okoliczność powinna stanowić zasadniczą podstawę oddalenia wniesionej skargi. W tej sytuacji niecelowe jest odnoszenie się do zarzutów naruszenia prawa procesowego, tj. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 8. art. 9, art. 77 § 1, art. 7 oraz art. 80 K.p.a., ponieważ przy zastosowaniu wykładni prawa materialnego zbędne stało się dokonywanie ustaleń faktycznych dotyczących zakresu sprawowanej opieki przez W. P. nad A. P. oraz ewentualnego zaistnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy sprawowaną przez skarżącego opieką nad niepełnosprawnym bratem, a niepodejmowaniem przez niego zatrudnienia. Pomimo zatem wyrażenia w zaskarżonym wyroku stanowiska odmiennego od przyjętego w uchwale podjętej w dniu 14 listopada 2022 r., skarga kasacyjna w zakresie sformułowanych w niej zarzutów nie mogła zostać uwzględniona. Trafne okazało się rozstrzygnięcie Sądu I instancji oddalające skargę, pomimo błędnego uzasadnienia. Stosownie do art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Z dyspozycji tej normy wynika, że oddalenie skargi kasacyjnej jest następstwem uznania jej przez sąd za bezzasadną. Skarga kasacyjna jest bezzasadna także wówczas gdy samo orzeczenie jest zgodne z prawem, a błędne jest jedynie jego uzasadnienie. Dotyczy to również przypadku, kiedy uzasadnienie prawidłowego orzeczenia jest błędne tylko w części (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2006 r. sygn. akt I OSK 344/05 i I OSK 345/05, z dnia 17 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 113/11 oraz z dnia 25 marca 2024 r. sygn. akt I OSK 2885/20). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Uzasadnienie zostało sporządzone stosownie do wymogów określonych w art. 193 zdanie 2 P.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 P.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, stąd też rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a.