I OSK 2393/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędzia NSA Marian Wolanin (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. S., R. S., K. A., L. K. i J. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 1482/18 w sprawie ze skargi T. S., R. S., K. A., L. K. i J. A. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 czerwca 2018 r., nr DAP-WN-727-231/2017/WWP w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.

Zaskarżonym wyrokiem z 28 lutego 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1482/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. S., R. S., K. A., L. K. i J. A. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 18 czerwca 2018 r., nr DAP-WN-727-231/2017/WWP, w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W skardze kasacyjnej od powołanego wyroku pełnomocnik skarżących zarzucił naruszenie przepisów: - prawa materialnego, tj. a) art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece przez jego błędne zastosowanie i błędne oparcie się na założeniu, że obalenie domniemania wynikającego z tego przepisu możliwe jest jedynie przed sądem powszechnym w trybie powództwa określonego w art. 10 tej ustawy, b) art. 365 k.p.c. przez jego błędne zastosowanie i pominięcie prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w N. z [...] kwietnia 2005 r., sygn. akt [...], którego to wyroku załącznikiem jest opinia mgr. inż. J. P. z miesięcy luty-kwiecień 2004 r., - przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) w zw. z art. 151 i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.) – dalej ppsa, przez zaniechanie przez Sąd I instancji poprawnej kontroli zastosowania przez organ nadzorczy przepisów postępowania administracyjnego, tj.: a) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa przez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie zaskarżonego postanowienia w całości pomimo tego, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy, w konsekwencji czego Sąd I instancji błędnie uznał, że w postępowaniu administracyjnym nie zachodził brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy z uwagi na niedostateczne ustalenie faktów i ich znaczenia według obowiązujących przepisów prawa oraz w zakresie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, a to brak ustalenia losów prawnych działki gruntu posiadającego w dacie 27 maja 1990 r., oznaczenie geodezyjne nr [...], obręb [...] od chwili jej przejęcia przez Skarb Państwa oraz jej rzeczywistego stanu pranego i podstaw nabycia prawa własności przez Skarb Państwa, tj.: - pominięcia prawomocnego wyroku ustalającego Sądu Okręgowego w N. z [...] kwietnia 2005 r., sygn. akt [...], którego to wyroku załącznikiem jest opinia mgr inż. J. P. z luty-kwiecień 2004 r., - błędnej oceny opinii mgr inż. J. P. z luty-kwiecień 2004 r.; orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z 30 stycznia 1959 r., U.Ś.W.WP.8/3/59, orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z 18 lipca 1960 r., U.Ś.W.WP.8/15/60, decyzji Ministerstwa z 13 kwietnia 1959 r., zawiadomienia z 28 grudnia 1978 r., z których wynika jakie były podstawy ujawnienia prawa własności do działki ew. [...] obręb [...] na rzecz Skarb Państwa, - oparcie ustaleń będących podstawą wydania zaskarżonego postanowienia wyłącznie na bezkrytycznie ocenionym dokumencie - piśmie z Sądu Rejonowego w N. z [...] lutego 2012 r. i pominięcie pozostałych dowodów w sprawie, - pominięcie treści zapisów w wykazach hipotecznych: Iwh [...] gm Kat. N. oraz wpisów w księgach wieczystych KW nr [...], Kw nr [...] i Kw nr [...] oraz zaniechanie dokonania ich analizy, b) art. 16 § 1 w zw. z art. 110 kpa przez nieuzasadnione uznanie, iż do rozpoznania niniejszej sprawy konieczna jest zmiana okoliczności faktycznych, gdy tymczasem rozpoznaniu niniejszej sprawy nie stoi na przeszkodzie decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr 202 z 12 kwietnia 2016 r. z uwagi na odmienny status skarżących, którzy wykazali swój tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości w szczegółowy sposób uzasadnili swój wniosek, odwołując się do prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w N. z [...] kwietnia 2005 r., sygn. akt [...] oraz stanowiącej jego załącznik opinii mgr inż. J. P. z luty-kwiecień 2004 r. wraz ze szczegółowym opisem dokonanych przekształceń geodezyjnych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono szczegółową argumentację mającą przemawiać za uchyleniem zaskarżonego wyroku. Również w piśmie z 15 czerwca 2022 r. pełnomocnik skarżących kasacyjnie zawarł dodatkowe uzasadnienie zarzutów kasacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ppsa), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu I instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, prawidłowo organ administracji i Sąd I instancji uznały tożsamość sprawy administracyjnej objętej zaskarżonym postanowieniem ze sprawą zakończoną decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 12 kwietnia 2016 r. W obu bowiem sprawach przedmiotem wniosku skarżących jest żądanie stwierdzenia nieważności tej samej decyzji komunalizacyjnej Wojewody Nowosądeckiego z 7 września 1991 r. Powołany przez skarżących kasacyjnie wyrok Sądu Okręgowego w N. z [...] kwietnia 2005 r., sygn. akt [...], nie zmienia ich statusu w postępowaniu zakończonym zaskarżonym do Sądu I instancji postanowieniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 18 czerwca 2018 r., skoro wyrok ten istniał już w obiegu prawnym w chwili wydania decyzji przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 12 kwietnia 2016 r., którą organ umorzył postępowanie z wniosku skarżących. Status skarżących był zatem determinowany powołanym wyrokiem z [...] kwietnia 2005 r. już w chwili wydania decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 12 kwietnia 2016 r., niezależnie od tego, czy wyrok ten został przez organ uwzględniony i czy wyrok ten został organowi przedłożony. Pozostawanie tej decyzji w obiegu prawnym wyklucza zatem ponowne rozpatrywanie sprawy z wniosku skarżących w tym samym przedmiocie, który został rozstrzygnięty powołaną decyzją. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 193 zdanie drugie ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.