Sygnatura
I OSK 2329/23
I OSK 2329/23 - Wyrok NSA z 2024-01-12
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 12 stycznia 2024
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Mariola Kowalska Sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant: Starszy asystent sędziego Marta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.L. i M.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 607/23 w sprawie ze skargi J.L. i M.P. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia 4 kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 23 maja 2023 r. (sygn. akt VII SA/Wa 607/23), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – orzekając na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – oddalił skargę J. L. i M.P. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia 4 kwietnia 2019 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 25 listopada 2016 r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 30 sierpnia 2016 r. nr [...] w sprawie aktualizacji z urzędu danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków prowadzonym dla obrębu [...] gmina [...] , a dotyczących zmiany powierzchni działki nr [...] o powierzchni [...] ha, objętej księgą wieczystą nr [...], stanowiącej własność J. L. i M.P., na działkę nr [...] o powierzchni [...] ha. W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, J. L. i M.P. zarzucili Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie (cyt.): " na mocy art. 174 pkt 1 p.p.s.a. (...) naruszenie przepisów postępowania, mogących mieć istotnych wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi i akceptację przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie naruszenia przez organ art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. polegającej na uznaniu, że brak jest przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności tej decyzji, w sytuacji gdy mamy zaś do czynienia z rażącym naruszeniem: (a) art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity z dnia 4 kwietnia 2019 roku Dz.U. z 2019 r. poz. 725 ze zm.) - dalej "gupik", poprzez jego błędne zastosowania polegające na przeprowadzeniu aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków w oparciu o ustalenia obarczonego licznymi wadami opracowania geodezyjnego (operatu technicznego) zawierającego wykaz zmian danych ewidencyjnych sporządzone przez Biuro Geodezji i Obrotu Nieruchomościami "[...]; (b) art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c upgik poprzez jego błędne zastosowania polegające na przeprowadzeniu aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków pomimo sporu co do przebiegu granic; (c) art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c upgik poprzez jego błędne zastosowania polegające na przeprowadzeniu aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków w oparciu o wyniki postępowania w przedmiocie wznowienia znaków granicznych, które prowadzone było bez wniosku uprawnionych podmiotów; (d) art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c upgik poprzez jego błędne zastosowania polegające na przeprowadzeniu aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków bez odniesienia się do istotnych faktów zgłaszanych przez skarżących, tj. w szczególności sporu co do przebiegu granic oraz licznych zastrzeżeń w zakresie przebiegu prac geodety oraz ich efektu. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucam również naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: (1) art. 2 pkt 8 upgik przez jego niezastosowanie (względnie jego błędne zastosowanie) i dopuszczenie możliwości aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków, która zmienia stan prawny (zasięg prawa własnościowy) nieruchomości; (2) art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c upgik § 36 oraz 45 rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t. jedn., Dz. U. z 2016 r. poz. 1034, z późn. zm.) - zwanego dalej "rozporządzeniem w sprawie ewidencji gruntów i budynków", przez akceptację stanowiska, zgodnie z którym: - dokumentacja geodezyjna przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pozwalała na dokonanie aktualizacji danych ewidencyjnych w zakresie skorygowania przebiegu granic nieruchomości; - w ramach aktualizacji ewidencji gruntów dopuszczalne jest ustalenie nowych granic nieruchomości, w sytuacji sporu co do przebiegu tych granic; (3) art. 20 ust 1 i 2 upgik poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu za prawidłową decyzji Starosty [...] decyzja z dnia 30 sierpnia 2016 roku oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 25 listopada 2016 roku, w sytuacji, gdy decyzje ta dokonują aktualizacji danych ewidencyjnych w sposób zmierzający do zmiany stanu prawnego (zasięgu prawa własnościowy) nieruchomości oraz prowadzący do wystąpienia stanu niezgodnego z rzeczywistym stanem prawnym i faktycznym". Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący wnosili o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, ewentualnie jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania – wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania. Ponadto skarżący wnosili o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. W dniu poprzedzającym rozprawę, to jest w dniu 11 stycznia 2024 r. wpłynęło do akt sprawy pismo skarżących z dnia 9 stycznia 2023 r. zawierające wniosek (cyt.): "o przeprowadzenie dowodu z dokumentu - subsydiarnego aktu oskarżenia z dnia 14 kwietnia 2023 roku, na okoliczność sporu (i jego możliwego karnego podłoża) o wielkość nieruchomości należącej do Skarżących (a zatem także zakresu prawa własności Skarżących) i w efekcie także na fakt, iż działanie organu zakwalifikować można jako "rażące naruszenie prawa" gdyż prowadzi ono do konsekwencji trudnych do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności zarzutów kasacyjnych, przytoczonych w w/w skardze. Skarga ta okazała się nieskuteczną. Na wstępie już bowiem zauważyć należy, że wspomniana skarga kasacyjna została sporządzona w sposób nie tylko niestaranny pod względem językowym (czego dowodem jest przytoczony wyżej fragment petitum tej skargi), ale przede wszystkim nie wynikało z niej, na jakich podstawach kasacyjnych, wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., została ona oparta. Na początku bowiem autor skargi kasacyjnej stwierdził, że zarzuca wyrokowi Sądu I instancji (cyt.): "na mocy art. 174 pkt 1 p.p.s.a. (...) naruszenie przepisów postępowania", mogących mieć istotnych wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi i akceptację przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie naruszenia przez organ art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (...)" podczas, gdy art. 174 pkt 1 p.p.s.a. dotyczy naruszenia prawa materialnego. Jedynie też przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. jest przepisem procesowym, gdyż przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. – zgodnie z utrwalonym orzecznictwem - ma charakter materialnoprawny. Dodać też trzeba, że w tej części skargi kasacyjnej jako zarzut kasacyjny został czterokrotnie wymieniony tylko art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne , po czym autor skargi kasacyjnej stwierdził: (cyt.): "zaskarżonemu wyrokowi zarzucam również naruszenie przepisów prawa materialnego", a co wydaje się świadczyć o tym, że wspomniany wyżej, czterokrotnie podniesiony zarzut naruszenia art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne miał być – zdaniem autora skargi – zarzutem procesowym. Pomimo tego, zwrócić również w tym miejscu należy uwagę, że w/w przepis został następnie wymieniony w skardze kasacyjnej tym razem jako jeden z zarzutów materialnoprawnych. W takiej więc sytuacji trudno ustalić, jaki charakter w istocie rzeczy autor skargi kasacyjnej przypisywał zarzutowi opartemu na art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne, tymczasem po to - w przypadku sporządzania skargi kasacyjnej – ustawodawca ustanowił przymus adwokacko-radcowski ( art. 175 § 1 p.p.s.a.), aby zapewnić m. in. formalną poprawność konstrukcji tego rodzaju pisma procesowego. Skarga kasacyjna jest bowiem środkiem odwoławczym, który cechuje wysoki stopień sformalizowania (vide: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" pod red. Prof. Romana Hausera i prof. Marka Wierzbowskiego, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2011 r. str. 595). Z uwagi zaś na zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego, określony w przytoczonym wyżej przepisie art. 183 § 1 p.p.s.a., Sąd ten nie ma możliwości rozpoznawania sprawy w jej całokształcie a jedynie w granicach zawartych w zarzutach skargi kasacyjnej. To zaś oznacza, że zarzuty kasacyjne muszą być określone w sposób dokładny. W rozpoznawanej natomiast sprawie, wprawdzie skargę kasacyjną należy uznać za dopuszczalną, ale nie została ona sporządzona – pod względem formalnym – w sposób prawidłowy. Zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. – skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) i na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Jak z powyższej zatem regulacji prawnej wynika, różna jest konstrukcja obu w/w podstaw kasacyjnych. Autor skargi kasacyjnej mimo zaś, że zarzut oparty na art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c cyt. ustawy z dnia 17 maja 1989 r. zaliczał jednocześnie do obu podstaw kasacyjnych, wskazywał, że jego naruszenie (w przypadku zarzutów wymienionych w części pierwszej petitum skargi kasacyjnej) polegało na błędnym zastosowaniu tego przepisu, zaś w przypadku zarzutów określonych jako materialnoprawne - w ogóle nie wskazał na czym naruszenie tej regulacji prawnej miało polegać. Podkreślić także trzeba, że w skardze kasacyjnej należy wskazać konkretny przepis prawa który – zdaniem autora skargi – został przez Sąd I instancji naruszony. W przypadku więc, gdy zaskarżony przepis wchodzi w skład złożonej regulacji prawne, to obowiązkiem skarżącego jest skonkretyzowanie tego lub tych przepisów w poprzez wskazanie określonej, właściwej jednostki redakcyjnej. Tych wymogów nie spełnia zatem określenie zarzutów kasacyjnych jako: art. 20 ust. 1 i 2 ustawy Prawo Geodezyjne i Kartograficzne (regulującego zawartość ewidencji gruntów) oraz § 36 i § 45 rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t. jedn., Dz. U. z 2016 r. poz. 1034, z późn. zm.), gdyż w/w regulacje prawne, mając charakter rozbudowany i złożony, dzielą się na szereg mniejszych jednostek. W takiej więc sytuacji obowiązkiem autora skargi kasacyjnej było wskazanie konkretnego przepisu, który czynił przedmiotem zaskarżenia, to jest właściwej jednostki redakcyjnej art. 20 ust. 1 i 2 ustawy Prawo Geodezyjne i Kartograficzne i oraz § 36 a także § 45 w/w rozporządzenia wykonawczego Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. a co nie zostało uczynione. Ponadto stwierdzić również trzeba, że opisany wyżej, swego rodzaju "chaos prawny", jaki wynikał z treści przedmiotowej skargi kasacyjnej potęgowała dodatkowo okoliczność, że oprócz zarzutu opartego na istotnym naruszeniu art. 145 § 1pkt 1 lit. c. p.p.s.a., skarga kasacyjna, w odróżnieniu od skargi kasacyjnej, która była w tej sprawie wnoszona poprzednio, nie zawierała innych zarzutów procesowych. Tymczasem zaskarżony obecnie wyrok został wydany w ramach związania wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2023 r. (sygn. akt I OSK 3303/19), a w którym Sąd Kasacyjny uchylił poprzedni wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazując temuż Sądowi sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd II instancji stwierdził bowiem, że uzasadnienie poprzedniego wyroku Sądu Wojewódzkiego nie spełniało wymogów z art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż w szczególności brak było w nim odniesienia się przez Sąd I instancji do szeregu istotnych w tej sprawie kwestii. Uzasadnienie wówczas wydanego przez Sąd I instancji wyroku nie zawierało także – zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - prawidłowego odniesienia się do zarzutów samej skargi oraz do pisma skarżących z dnia 7 sierpnia 2019 r. stanowiącego odpowiedź na odpowiedź organu na skargę. W związku z powyższym, zdaniem składu aktualnie orzekającego, brak w obecnie rozpoznawanej skardze kasacyjnej zarzutów procesowych, czyli zarzutów opartych na przepisach proceduralnych (przepis art. 145 § 1pkt 1 lit. c. p.p.s.a. ma jedynie charakter wynikowy), skutkuje tym, że skład orzekający jest zobligowany przyjąć za prawidłowe wszystkie ustalenia faktyczne, które wynikają z zaskarżonego wyroku a także uznać, że obecnie zaskarżony wyrok realizuje w pełni zalecenia zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2023 r. (sygn. akt I OSK 3303/19). Z tych więc powodów argumentacja zawarta w skardze kasacyjnej (w tym także w jej uzasadnieniu) a w której skarżący m. in. np. podnosili, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku było lakoniczne (część uzasadnienia zatytułowana "Przebieg postępowania w niniejszej sprawie") oraz, że Sąd Wojewódzki zaniechał właściwej kontroli postępowania administracyjnego a także, iż konstatacja Sądu Wojewódzkiego, że w niniejszej sprawie stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia 30 sierpnia 2016 r. oznaczało weryfikację postępowania dowodowego przeprowadzonego w ramach postępowania dotyczącego weryfikacji prawidłowości wykonania prac geodezyjnych, nie była prawidłowa ( część uzasadnienia skargi kasacyjnej zatytułowana: "Stanowisko Skarżących") nie mogła mieć – w realiach niniejszego przypadku - żadnej skuteczności prawnej. W rezultacie ocena zarzutów kasacyjnych, w tym oczywiście również odnoszenie się do argumentacji im towarzyszącej, mogła być zatem dokonywana, ale tylko przy uwzględnieniu powyższych ograniczeń procesowych. Dodać także w tym miejscu trzeba, że z tych samych względów zbędne było przeprowadzanie zawnioskowanego przez skarżących dowodu z treści subsydiarnego aktu oskarżenia. Jak wyżej bowiem wspomniano, chociaż skarżący twierdzili, iż w dacie wykonywania przez geodetę czynności geodezyjnych, związanych ze wznawianiem znaków granicznych, to jednak nie sformułowali w tym zakresie odpowiednich zarzutów kasacyjnych. Jak wspomniano na wstępie, przedmiotowa sprawa dotyczyła skargi J.L. i M.P. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia 4 kwietnia 2019 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 25 listopada 2016 r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 30 sierpnia 2016 r. w sprawie aktualizacji z urzędu danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków prowadzonym dla obrębu [...] gmina [...], a dotyczących zmiany powierzchni działki nr [...]o powierzchni [...] ha, objętej księgą wieczystą nr [...], stanowiącej własność J. L. i M.P., na działkę nr [...] o powierzchni [...] ha. Kontrolowana w trybie nadzorczym decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c i art. 24 ust. 2b pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (dalej: u.p.g.i k.). Okolicznością natomiast stanowiącą podstawę do odmowy stwierdzenia nieważności w/w decyzji organu wojewódzkiego i powiatowego było ustalenie przez organ nadzoru, że decyzje te nie naruszały rażąco przepisów, stanowiących podstawę ich wydania a także przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r., poz. 1034). Pogląd ten podzielił następnie w pełni Sąd Wojewódzki, który w zaskarżonym wyroku wskazał, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji nie polega na kolejnym, merytorycznym rozpoznaniu sprawy lecz służy eliminacji z obrotu prawnego takich rozstrzygnięć wydawanych w toku postępowania administracyjnego, które ze względu na ich kwalifikowane wady pozostają w oczywistej sprzeczności z podstawowymi zasadami państwa prawnego i obowiązującego systemu prawnego. Rażące naruszenie prawa - w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - ma bowiem miejsce wówczas, gdy kumulatywnie wystąpią przesłanki: 1) oczywistości naruszenia prawa; 2) charakteru naruszonego przepisu; 3) skutków, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo. Przy czym skutki te, należy rozumieć jako niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Są to więc takie gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie rozstrzygnięcia jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Oczywistość naruszenia prawa polega natomiast na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa, stanowiącym jego podstawę prawną. O rażącym naruszenia prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności. Z uzasadnienia treści skargi kasacyjnej wynika, że powyższe stanowisko Sądu Wojewódzkiego, dotyczące sposobu rozumienia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nie było przez skarżących kwestionowane. Ich zdaniem, rażąco wadliwie został natomiast (w sprawie, którą kończyła decyzja aktualizacyjna) zastosowany art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c p.g.i.k., gdyż – jak podnoszono w skardze kasacyjnej - operat techniczny, będący podstawą dla dokonanej aktualizacji, zawierał liczne błędy (wady), został wydany pomimo sporu co do przebiegu granic i sporządzono go bez wniosku uprawnionych podmiotów. Ponadto naruszenie rażące omawianego przepisu skarżący upatrywali także w tym, że - ich zdaniem - organ dokonujący aktualizacji nie odniósł się (cyt.): "do istotnych faktów zgłaszanych przez skarżących (...)". W związku z powyższym, skład orzekający pragnie wyjaśnić, iż zgodnie z art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c p.g.i.k., informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z materiałów zasobu. Taka też sytuacja zachodziła w sprawie, w której doszło do wydania decyzji aktualizacyjnych. Wskazać bowiem należy, że podstawą wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, co do pola powierzchni działki ewidencyjnej nr [...], z obrębu [...] w gminie [...], było opracowanie geodezyjne (operat techniczny) zawierające wykaz zmian danych ewidencyjnych, sporządzone przez Biuro Geodezji i Obrotu Nieruchomościami "[...], a które to opracowanie zostało przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego przez Starostę [...] w dniu 12 lipca 2016 r. i zaewidencjonowane pod nr [...]. Dokumentacja ta powstała w wyniku wykonania pracy geodezyjnej, polegającej na wznowieniu znaków granicznych, o którym mowa w art. 39 ust. 1 p.g.i.k. W ramach przedmiotowej pracy – zgodnie z art. 39 ust. 4 p.g.i.k. – spisany został protokół wznowienia znaków granicznych z dnia 16 marca 2016 r., a z którego treści wynikało, że położenie znaków granicznych (z których część została odszukana na gruncie) wykonawca ustalił w oparciu o materiały pozyskane z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (szkice polowe oraz wykaz współrzędnych punktów granicznych). Następnie, w oparciu o ustalone w trakcie wznowienia punkty graniczne, został dokonany pomiar sytuacyjno-wysokościowy oraz zostało obliczone pole powierzchni działki ewidencyjnej nr [...]. Z załączonego do operatu wykazu zmian danych ewidencyjnych wynikało, że na skutek tych czynności pole powierzchni przedmiotowej działki zmieniło się z [...] ha na [...] ha. Odnosząc się więc do twierdzeń skarżących, skład orzekający pragnie podkreślić, że – jak wynika z treści pisma skarżącej z dnia 8 sierpnia 2016 r. skierowanego do Geodety Powiatowego – Naczelnika Wydziału Geodezji i Kartografii – R. M., a dotyczącego zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie aktualizacji ewidencji w zakresie powierzchni działki nr [...], zgodnie z w/w operatem geodezyjnym - w/w czynności wznowienia znaków granicznych odbywały się w trakcie negocjacji z Gminą na wniosek samej skarżącej (k. 42 akt adm.). Z akt sprawy wynika także, iż Starosta [...] Naczelnik Wydziału Geodezji i Kartografii) dokonał pozytywnej weryfikacji w/w zbioru danych oraz innych materiałów przekazywanych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (protokół z dnia 6 lipca 2016 r.) i to zarówno pod względem kompletności jak i zgodności z przepisami prawa. Dodać też trzeba, że choć jak wynika ze skargi wniesionej do Sądu Wojewódzkiego, w 2019 r. pozostawało w toku postępowanie o rozgraniczenie dotyczące spornej działki, to jednak w tamtym okresie czasu takie postępowanie się nie toczyło. W zaistniałej zatem sytuacji dokonanie aktualizacji danych, dotyczącej powierzchni działki nr [...] w oparciu o wspomniane wyżej materiały zasobu geodezyjnego, nie mogło być traktowane jako rażąco naruszające prawo. Jeśli zaś strony uważały, że w postępowaniu aktualizacyjnym organ powinien bardziej dokładnie i wnikliwiej ocenić prawidłowość tych materiałów, które stanowiły punkt wyjściowy dla dokonanych zmian ewidencyjnych, to nic nie stało na przeszkodzie by, kontrolowana obecnie w trybie nadzorczym decyzja, została wówczas przez strony zaskarżona skargą do sądu wojewódzkiego. Z takiej możliwości strony jednak nie skorzystały (vide: treść pisma Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 29 stycznia 2019 r. skierowanego do Głównego Geodety Kraju), choć zostały o takiej możliwości pouczone. Tymczasem postępowanie nadzorcze nie może zastępować postępowania zwykłego. Inne są bowiem cele obu postępowań i co innego jest ich przedmiotem. Tylko zaś w postępowaniu prowadzonym w trybie zwykłym istniała możliwość dokonania oceny prawidłowości wspomnianego wyżej operatu geodezyjnego i jego przydatności dla postępowania aktualizacyjnego. Co do zaś zarzutu opartego na argumentacji dotyczącej braku odniesienia się przez Sąd Wojewódzki do "istotnych faktów zgłaszanych przez skarżących", to – jak wyżej wspomniano - stwierdzić trzeba, że przy braku zarzutów procesowych nie mógł być on przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie można także zgodzić się ze skarżącymi, iż zaskarżony wyrok naruszał art. 2 pkt 8 u.p.g.i k. Przepis ten zawiera bowiem jedynie definicję ustawową samej instytucji ewidencji gruntów, stanowiąc, że pod tym pojęciem rozumie się system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Zdaniem skarżących przepis ten został naruszony przez Sąd Wojewódzki poprzez jego niezastosowanie (względnie jego błędne zastosowanie) polegające na dopuszczeniu możliwości aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków, która zmieniała stan prawny (zasięg prawa własnościowy) nieruchomości. W świetle jednak tego, co zostało wyżej powiedziane, przepis ten nie mógł zostać naruszony przez Sąd Wojewódzki poprzez jego błędne zastosowanie. Przypomnieć bowiem należy, że w dacie aktualizacji, dokonywanej na podstawie operatu sporządzonego w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem skarżącej, nie toczyło się postępowanie rozgraniczeniowe. Decyzja zaś aktualizacyjna – jak trafnie zauważył to Sąd Wojewódzki – nie rozstrzygała żadnej kwestii spornej związanej z ustaleniem tytułu własności. Spory powstałe w wyniku przeprowadzonych zmian ewidencyjnych, dotyczące zasięgu prawa własności, w tym m. in. przebiegu granic i ustalenia powierzchni działki, winny być natomiast rozstrzygane w innych niż aktualizacyjne, postępowaniach, to jest w szczególności w postępowaniu rozgraniczeniowym, które – jak wyżej wspomniano pozostaje właśnie w toku. Z tego więc względu, kwestionowane w trybie nadzorczym decyzje nie wpływały na: zakres, zasięg oraz ograniczenia prawa własności skarżących. Na skutek ich wydania nie doszło też do powstania nowego, bądź wygaśnięcia dotychczasowego prawa podmiotowego. Poza tym, z niezakwestionowanych skargą kasacyjną ustaleń Sądu Wojewódzkiego wynikało, że Główny Geodeta Kraju zbadał, czy stanowiący podstawę dokonania aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków, operat nie zawierał oczywistych, dostrzegalnych na pierwszy rzut oka wad, a które dyskwalifikowałyby możliwość dokonania - w trybie art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c p.g.i.k. - aktualizacji na podstawie przyjętego do zasobu opracowania geodezyjnego. W ocenie zaś Sądu Wojewódzkiego, zasadnie organ uznał, że przyjęty w wyniku wznowienia do zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...] - operat techniczny nie był tak oczywiście wadliwy, że nie mógł następczo stanowić podstawy do dokonania zmian w ewidencji. Ustaleń tych zaś – z przyczyn wcześniej omówionych – skład orzekający nie ma możliwości podważyć. Biorąc zatem powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjna za nieuzasadnioną i – z mocy art. 184 p.p.sa. – orzekł jak w sentencji.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 28 września 2023
- Symbol z opisem
- 6120 Ewidencja gruntów i budynków
- Hasła tematyczne
- Administracyjne postępowanie
- Skarżony organ
- Główny Geodeta Kraju
- Sędziowie
- Maria Grzymisławska-Cybulska Mariola Kowalska Monika Nowicka /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
art. 156 § 1 pkt 2 · Dz.U. 2022 poz. 2000
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny