Sygnatura
I OSK 2301/15
Wyrok NSA z 26 kwietnia 2017 r., I OSK 2301/15 – żołnierze zawodowi
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 26 kwietnia 2017
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.) sędzia NSA Małgorzata Pocztarek sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Protokolant starszy asystent sędziego Joanna Ukalska po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej ze skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1647/14 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów przewozu urządzenia domowego oraz jednorazowego przejazdu żołnierza oddala skargę kasacyjną
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1647/14 oddalił skargę J. S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów przewozu urządzenia domowego oraz jednorazowego przejazdu żołnierza. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. J. S. wnioskiem z dnia 3 marca 2014 r., w związku ze zwolnieniem go z dniem 31 maja 2011 r. z zawodowej służby wojskowej, zwrócił się do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] o zwrot kosztów jednorazowego przejazdu z miejscowości P. do miejscowości K. oraz o zwrot kosztów przewozu urządzenia domowego. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 95 pkt 6 i art. 96 ust. 7, 8 i 9 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r., Nr 90, poz. 593 ze zm. - dalej jako "ustawa pragmatyczna") oraz § 3, § 5, § 6 ust. 1, 4 i 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 grudnia 2009 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych za przeniesienia, przesiedlenia i podróże służbowe (Dz. U. Nr 221, poz. 1744 ze zm. - dalej jako "rozporządzenie z dnia 16 grudnia 2009 r."), odmówił J. S. zwrotu kosztów przewozu urządzenia domowego oraz jednorazowego przejazdu żołnierza z P. do K. Minister Obrony Narodowej po rozpatrzeniu odwołania J. S., decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] maja 2014 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że art. 95 pkt 6 ustawy pragmatycznej dotyczy wyłącznie żołnierzy zwolnionych ze służby, którzy po jej zakończeniu chcą zamieszkać w obranym przez siebie miejscu zamieszkania, innym niż to, w którym pełnili dotychczasową służbę. Jedyną konieczną przesłanką powstania roszczenia o przedmiotowe świadczenie jest poniesienie przez żołnierza kosztów związanych z przewozem urządzenia domowego do dowolnie obranego miejsca zamieszkania w kraju. J. S. do swego wniosku dołączył rachunek za usługi transportowe oraz dokument potwierdzający fakt jego zameldowania na pobyt czasowy w miejscowości K. Jednakże w cenie organu fakt przeprowadzki J. S. z P. do K. budzi wątpliwości. Zgodnie bowiem z art. 25 Kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Dla ustalenia miejsca zamieszkania istotne są dwie przesłanki: przebywanie w sensie fizycznym w danej miejscowości oraz wola, zamiar stałego tam pobytu. Sam zamiar stałego pobytu nie stanowi jeszcze o zamieszkaniu, lecz musi być połączony z takim przebywaniem w danej miejscowości, które ma cechy założenia tam ośrodka osobistych i majątkowych interesów. J. S. od dnia 21 lipca 2006 r. jest zameldowany na pobyt stały w miejscowości P. Tam posiada również adres do korespondencji. W K. J. S. był zameldowany na pobyt czasowy od dnia 31 stycznia 2014 r. do dnia 31 lipca 2014 r., przy czym miejscowość ta nie jest miejscem zamieszkania członków jego rodziny. Do K. wnioskodawca miał się przesiedlić tylko sam i jedynie na pobyt czasowy. Z pisma Zastępcy Komendanta Komisariatu Policji w [...] z dnia 28 kwietnia 2014 r. wynika jednak, że J. S. w K. nie przebywa od około 10 lat. W K. mieszka natomiast jego matka, w odwiedziny do której wnioskodawca przyjeżdża sporadycznie. Nadto J. S. nieprzerwanie od dnia 6 czerwca 2011 r. pełni służbę w [...] Oddziale Straży Granicznej w [...] i jak sam oświadczył nie dojeżdża codziennie z K. do G., bowiem jest to fizycznie niemożliwe. Zdaniem Ministra Obrony Narodowej powyższe okoliczności nie uprawdopodabniają faktu zamieszkania zainteresowanego w miejscowości K. Zgromadzone w sprawie dokumenty wskazują natomiast, że miejscem zamieszkania J. S. nadal pozostaje P. Z tych też względów sporne świadczenia wnioskodawcy nie przysługują. Na powyższą decyzję Ministra Obrony Narodowej J. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 95 pkt 6 oraz art. 96 ust. 7 ustawy pragmatycznej oraz § 6 ust. 5 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2009 r. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej jako "P.p.s.a."), oddalił skargę J. S. W pisemnych motywach orzeczenia Sąd I instancji wskazał, że materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowił art. 95 pkt 6 ustawy pragmatycznej. Z powołanego przepisu wynika, że przesłanką powstania prawa do wypłaty omawianego świadczenia jest poniesienie przez żołnierza kosztów związanych z przejazdem jego i członków jego rodziny oraz kosztów związanych z przewozem urządzenia domowego do dowolnie obranego miejsca zamieszkania w kraju. Do zwrotu kosztów w zakresie zasad jego wypłacania i wysokości mają zastosowanie przepisy, które regulują sprawy należności żołnierzy zawodowych za przeniesienie służbowe. Przepisami tymi do dnia 7 sierpnia 2014 r. były przepisy powołanego rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2009 r. Zgodnie z § 6 ust. 5 tego rozporządzenia, fakt przesiedlenia się żołnierza oraz członków jego rodziny do nowego miejsca pełnienia służby był dokumentowany potwierdzeniem zameldowania na pobyt stały albo czasowy przekraczający 3 miesiące. Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu (art. 25 Kodeks cywilny). Dla ustalenia miejsca zamieszkania istotne są zatem dwie przesłanki: przebywanie w sensie fizycznym w danej miejscowości oraz wola, zamiar stałego pobytu. Sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości nie stanowi o zamieszkaniu, lecz musi być połączony z przebywaniem w danej miejscowości i to z takim przebywaniem, które ma cechy założenia w tym miejscu ośrodka interesów osobistych i majątkowych. Zdaniem WSA w Warszawie, aby żołnierz zwolniony z zawodowej służby wojskowej mógł skorzystać z uprawnienia określonego w art. 95 pkt 6 ustawy pragmatycznej musi dojść do faktycznej zmiany miejsca zamieszkania żołnierza i jego rodziny. W rozpoznawanej sprawie do zmiany takiej jednak nie doszło, ponieważ w ustalonym przez organ stanie faktycznym nie można przyjąć, że obranym przez skarżącego i jego rodzinę miejscem zamieszkania jest miejscowość, w której skarżący sam dokonał zameldowania na pobyt czasowy. Z akt sprawy wynika bowiem, że J. S. przedłożył potwierdzenie zameldowania na pobyt czasowy w miejscowości K. i oświadczył, że to tylko on przesiedlił się do tej miejscowości. Nadto obecnie pełni on służbę w [...] Oddziale Straży Granicznej w [...] i jest zameldowany na pobyt stały w P., a w miejscowości K. przebywa sporadycznie i jest to związane z wizytami u jego matki w jej miejscu zamieszkania. Pomimo zapewnień skarżącego miejscem obranego pobytu skarżącego i jego rodziny jest nadal P. Okoliczność ta przesądza, że wnioskowane przez skarżącego świadczenie nie mogło mu zostać wypłacone, mimo że spełnia warunki wymienione w § 6 ust. 5 rozporządzenia. Przypomnieć bowiem należy, że istotą omawianego świadczenia jest bowiem pomoc byłemu żołnierzowi i jego rodzinie w osiedleniu się w nowym miejscu zamieszkania, a ponadto że zwrot kosztów jednorazowego przejazdu żołnierza i członków jego rodziny oraz zwrot kosztów przewozu urządzenia domowego przysługuje wyłącznie do obranego przez żołnierza miejsca zamieszkania w kraju, innego niż miejsce zamieszkania w dniu zwolnienia ze służby. W tej sytuacji zarzuty podniesione w skardze J. S. nie mogły zostać uwzględnione. Organ, co prawda skoncentrował się na okoliczności związanej z miejscem zamieszkania skarżącego, a całkowicie pominął kwestie związane z miejscem zamieszkania jego rodziny, ale uchybienie to nie mogło podważyć faktu, że należało odmówić skarżącemu wypłaty świadczenia, gdyż nie doszło do zmiany obranego miejsca zamieszkania skarżącego i jego rodziny. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA w Warszawie wniósł J. S., reprezentowany przez radcę prawnego. Skarżący kasacyjnie zaskarżając wyrok w całości, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz o uchylenie decyzji organu I i II instancji. Jednocześnie domagał się zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1. błędną wykładnię art. 95 pkt 6 oraz art. 96 ust. 7 ustawy pragmatycznej polegającą na przyjęciu, że na tle badanej sprawy nie było podstaw do zwrotu kosztów przewozu urządzenia domowego i jednorazowego zwrotu przejazdu żołnierza, w związku z brakiem zmiany miejsca zamieszkania odpowiadającego wymogom regulacji pragmatycznych. Regulacje te bowiem przewidują zmianę miejsca zamieszkania, która nie pociąga za sobą posiadania jakiegokolwiek adresu zameldowania lub też dopuszczają posiadanie zameldowania na pobyt czasowy; 2. błędną wykładnię § 6 ust. 5 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2009 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych za przeniesienia, przesiedlenia i podróże służbowe polegającą na pominięciu, że w ocenie prawodawcy zamiana miejsca zamieszkania następuje również w przypadku, gdy ma miejsce zameldowanie pod nowym adresem na pobyt czasowy. W ocenie skarżącego kasacyjnie WSA w Warszawie błędnie przyjął, że żołnierz zwolniony z zawodowej służby wojskowej tylko wówczas jest uprawniony do żądania zwrotu kosztów przewozu urządzenia domowego oraz jednorazowego przejazdu własnego pomiędzy miejscowościami, jeżeli w nowo obranym miejscu zamieszkania posiada tylko zameldowanie na pobyt stały. Miejsce zamieszkania w rozumieniu pragmatyki wojskowej nie ma jednak nic wspólnego z adresem zameldowania na pobyt stały. WSA w nieuprawniony sposób utożsamił zmianę miejsca zamieszkania skutkującą nabyciem prawa do obu świadczeń z pobytem stałym w rozumieniu art. 25 k.c. Sformułował tym samym wymóg legitymowania się w nowym miejscu zamieszkania zameldowaniem na pobyt stały, stanowiący konstrukcyjny element wybranego w sensie cywilistycznym miejsca zamieszkania. Pominięto zupełnie, że w stanie prawnym obowiązującym w dacie orzekania przez organy dokonanie przeniesienia się w nowe zadeklarowane miejsce zamieszkania (udokumentowane przez dokument obrazujący przewóz sprzętów gospodarstwa) oraz dokonanie przez zwolnionego żołnierza zameldowania tam na pobyt czasowy, zwalnia organy z badania innych okoliczności. Przesądził o tym sam prawodawca, wskazując w art. 96 ust. 7 ustawy pragmatycznej, że istnieje pewna kategoria żołnierzy zwolnionych ze służby, którzy w nowym miejscu zamieszkania (odpowiadającym wymogom art. 25 k.c.) nie posiadają jeszcze zameldowania na pobyt stały (posiadając zameldowanie na pobyt czasowy), a mimo to są uprawnieni do zwrotu kosztów przejazdu i przewozu urządzenia domowego do nowego miejsca zamieszkania. Wówczas właściwość organu emerytalnego wojskowego podlega ocenie właśnie z uwagi na adres zameldowania na pobyt czasowy. Co więcej prawodawca przyjął też, że żołnierze zwolnieni ze służby mogą nie posiadać żadnego zameldowania, skoro wskazując na osoby uprawnione do świadczeń w art. 96 ust. 7 ustawy pragmatycznej wskazano na przypadek braku zameldowania, w celu usunięcia wątpliwości w takim przypadku co do właściwości organu ustalającego uprawnienia do świadczeń. Ustawodawca zezwolił zatem na przyznanie i wypłatę świadczeń żołnierzom, którzy tak jak J. S. w nowym miejscu zamieszkania (K.) posiadają zameldowanie na pobyt czasowy. Zasadę tę prawodawca powtórzył w § 6 ust. 5 powołanego rozporządzenia, który wprost stanowi, że dokumentem poświadczającym prawo do świadczeń jest potwierdzenie zameldowania na pobyt czasowy przekraczający 3 miesiące. Zainteresowany spełnił również i ten warunek formalny uwzględnienia podania. Zdaniem skarżącego kasacyjnie WSA w Warszawie bez podstawy prawnej przyjął, że organy winny badać "faktyczną zmianę miejsca zamieszkania". Założono bowiem, że zameldowanie pod nowym adresem nie odpowiada prawdzie. Zaprzeczono zatem dokumentom urzędowym (poświadczeniu zameldowania), nie wykazując tego żadnym innym dowodem, zwłaszcza innym dokumentem urzędowym. Niezrozumiałym jest też stanowisko, że wraz z żołnierzem uprawnionym do świadczeń miejsce zamieszkania winny obligatoryjnie zmienić i to w tym samym czasie osoby wchodzące w skład jego rodziny. Żaden przepis prawa nie uprawniał organów do badania relacji rodzinnych, planów co do statusu rodzinnego oraz interesów zwolnionego żołnierza, który może kierować się planami, perspektywami oraz ekspektatywami praw (w tym prywatnych, cywilnych, rodzinnych) w nowym, wybranym miejscu swojego pobytu. Skoro ustawodawca sam rozstrzygnął, że udokumentowany przewóz sprzętów gospodarstwa do nowej miejscowości zadeklarowanej jako centrum projektowanej aktywności życiowej jest dostateczny do przyjęcia, że nastąpiła zmiana miejsca zamieszkania, to ocena WSA w Warszawie, że organy winny w reżimie policyjnym dochodzić i ustalać częstotliwość pobytu, wskazanych przez żołnierza adresów dla doręczeń nie znajduje oparcia w przepisach prawa powszechnie obowiązującego. Zaprezentowana przez WSA wykładnia funkcjonalna, zakładająca faktyczne, dające się wykazać czynnościami dowodowymi ulokowanie wszystkich członków rodziny nie znajduje zatem oparcia w obowiązującym prawie, które winno stanowić wyłączną podstawę oceny legalności zaskarżonych do WSA decyzji. Skarżący kasacyjnie zwrócił również uwagę, że kwestionowana decyzja zamiast skupić się na zarzutach odwołania, opisywała przebieg służby, który nie miał nic wspólnego z wykładnią prawa materialnego stanowiącego podstawę decyzji kończącej postępowanie. Nadto w argumentacji decyzji wydanej w II instancji pominięto kluczowe dla sprawy okoliczności, iż o prawie do dochodzonego świadczenia przesądza de facto, że: 1) zostały poniesione udokumentowane wydatki na przejazd oraz 2) doszło do przewozu urządzenia domowego w związku ze zmianą miejsca zamieszkania. Nikt nie przewozi własnego urządzenia domowego w całości do miejsca, w którym nie zamierza zamieszkiwać i układać własnych planów życiowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 174 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej jako "P.p.s.a.") skarga kasacyjna może być oparta na jednej lub obu podstawach wymienionych w tym przepisie. Zaskarżonemu wyrokowi można zatem zarzucić złamanie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe jego zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.) i (lub) naruszeniu przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Naruszenie prawa materialnego, będące następstwem błędnej jego wykładni, można określić jako nadanie innego znaczenia treści zastosowanego przepisu, czyli sprowadza się do mylnego zrozumienia poszczególnego zwrotu lub treści i tym samym znaczenia przepisu lub też tylko terminu występującego w jego treści. Druga z postaci złamania prawa materialnego polega na zastosowaniu przepisu prawa, mimo iż ustalony w sprawie stan faktyczny nie odpowiada stanowi wynikającemu z jego hipotezy. Istnieje możliwość naruszenia prawa materialnego także w obu jego formach, to jest wówczas gdy niewłaściwe zastosowanie jest następstwem błędnej wykładni treści zawartej w określonej normie prawnej. Skarżący, który zamierza zakwestionować zaskarżone orzeczenie z punktu widzenia obydwu form naruszenia prawa materialnego, powinien jednoznacznie wskazać każdą z tych postaci złamania prawa materialnego i przytoczyć stosowną argumentację odwołującą się do każdej z nich. Natomiast w sytuacji, gdy uzna, że w sprawie błędne są ustalenia faktyczne, to nie powinien ograniczyć się tylko do zarzutu naruszenia prawa materialnego. Zarzut naruszenia prawa materialnego, w którejkolwiek z postaci wymienionych w art. 174 pkt 1 P.p.s.a, nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczania ustaleń faktycznych, bowiem próba taka może ewentualnie odnieść zamierzony skutek wyłącznie w ramach drugiej podstawy kasacyjnej, o jakiej mowa w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki zostały enumeratywnie wymienione w § 2 powołanego artykułu. Zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza, że skuteczność skargi kasacyjnej w znacznej mierze zależy od sposobu skonstruowania przez stronę tego środka zaskarżenia. Zakres postępowania kasacyjnego (o ile, tak jak w niniejszej sprawie nie zachodzi nieważność postępowania sądowego) wyznacza sam skarżący kasacyjnie przez przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie. Rozpoznając w tych granicach skargę kasacyjną złożoną w imieniu J. S., Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga ta pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw i nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie skarżący kasacyjnie wytknął Sądowi I instancji wyłącznie naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 95 pkt 6 i art. 96 ust. 7 ustawy pragmatycznej oraz § 6 ust. 5 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2009 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych za przeniesienia, przesiedlenia i podróże służbowe. W skardze kasacyjnej nie postawiono żadnych zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Zatem podjęte przez skarżącego kasacyjnie próby podważenia ustalonych w sprawie faktów są całkowicie nieskuteczne. Tym samym za miarodajny w sprawie należy uznać stan faktyczny stanowiący podstawę zaskarżonego wyroku. Przechodząc do oceny zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej przypomnieć należy, że zgodnie z art. 95 pkt 5 ustawy pragmatycznej żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej przysługuje między innymi prawo do zwrotu kosztów jednorazowego przejazdu jego i członków jego rodziny oraz zwrotu kosztów przewozu urządzenia domowego do obranego przez żołnierza miejsca zamieszkania w kraju. Przewidziane w tym przepisie świadczenia bezspornie związane są ze zwolnieniem żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Sam jednak fakt rozwiązania stosunku służbowego i opuszczenie grona żołnierzy zawodowych nie uprawnia jeszcze do otrzymania dodatkowych środków finansowych na omawianej podstawie. Przedmiotowe uprawnienie sprowadza się do prawa do zwrotu ściśle określonych kosztów poniesionych i należycie udokumentowanych przez byłego żołnierza. Zwrot tych kosztów następuje w wysokości i na zasadach przewidzianych jak dla żołnierzy przeniesionych do pełnienia służby w innej miejscowości. Wskazane koszty są zwracane byłemu żołnierzowi zawodowemu, o ile przejazd jego i jego rodziny oraz przewóz dobytku nastąpił do obranego przez żołnierza miejsca zamieszkania. Chodzi tu zatem o zwrot kosztów przejazdu i przewozu nie do jakiegokolwiek miejsca wskazanego przez byłego żołnierza lecz wyłącznie do obranego, nowego miejsca jego zamieszkania w kraju. Tym samym zakres i cel przedmiotowej pomocy został przez ustawodawcę określony dość jasno. Z art. 95 pkt 6 ustawy pragmatycznej wynika bowiem, że przepis ten dotyczy tych byłych żołnierzy zawodowych, którzy po zwolnieniu ich ze służby zdecydowali się zamieszkać w obranym przez siebie miejscu zamieszkania, innym niż to, w którym dotychczas pełnili służbę. Natomiast istotą i celem wprowadzenia tej regulacji było udzielenie przez Siły Zbrojne RP stosownego wsparcia finansowego tym byłym żołnierzom, którzy w związku z koniecznością obrania po zwolnieniu ze służby nowego miejsca zamieszkania musieli ponieść dodatkowe koszty związane z przejazdem do takiego miejsca i przewozem tam urządzeń domowych. Art. 95 pkt 6 ustawy pragmatycznej odwołuje się do "obranego miejsca zamieszkania", ale nie wyjaśnia znaczenia pojęcia "miejsce zamieszkania". Definicji tego terminu nie zawierają również pozostałe przepisy ustawy pragmatycznej. W tej sytuacji wychodząc z zasady jednolitości systemu prawa, można odwołać się do regulacji zawartej w art. 25 k.c. oraz orzecznictwa dotyczącego interpretacji tego przepisu. W konsekwencji przyjąć należy, że samo zameldowanie pod określonym adresem nie oznacza jeszcze zamieszkiwania w takim miejscu, a zatem adres zameldowania nie przesądza o miejscu zamieszkania osoby fizycznej. Na konstrukcję zamieszkania składają się dwa elementy, a mianowicie przebywanie w określonym miejscu oraz założenie tam aktualnego centrum osobistych i majątkowych interesów danej osoby. Przy ustalaniu miejsca zamieszkania nie można poprzestać na samym oświadczeniu osoby zainteresowanej. Oświadczenie takie bezwzględnie musi znaleźć potwierdzenie w obiektywnych, możliwych do sprawdzenia okolicznościach pozwalających przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość aktualnie jest głównym ośrodkiem, w którym obecnie koncentruje się działalność i sprawy życiowe danej osoby. Mając powyższe na uwadze, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego za bezzasadne należy uznać zarzuty odnośnie do błędnej wykładni powołanych przez J. S. przepisów prawa materialnego. W zaskarżonym wyroku, a wcześniej w kontrolowanych przez Sąd decyzjach bezbłędnie przyjęto, że samo poniesienie kosztów jednorazowego przejazdu i przewozu urządzenia domowego do dowolnego wybranego przez byłego żołnierza zawodowego miejsca nie stanowi wystarczającej przesłanki do przyznania wnioskodawcy omawianych świadczeń. Zwrot przedmiotowych kosztów należy się byłemu żołnierzowi zawodowemu tylko wtedy, gdy po zwolnieniu ze służby obrał inne miejsce zamieszkania niż to, w którym zamieszkiwał w czasie pełnienia służby oraz gdy wspomniany przejazd jego (jego i jego rodziny) oraz przewóz urządzeń domowych nastąpił do obranego, nowego miejsca zamieszkania. Zmiana miejsca zamieszkania i przewóz wskazanego mienia nie musi przy tym nastąpić bezpośrednio po rozwiązaniu stosunku służbowego. Ustawodawca przewidział, że realizacja nowych planów życiowych przez żołnierza nie zawsze w tak krótkim czasie będzie możliwa. Dlatego też przyjął, że zwrotu omawianych kosztów dokonuje się w okresie trzech lat od daty zwolnienia ze służby (art. 95 pkt 6 w zw. z art. 96 ust. 8 ustawy pragmatycznej). Oznacza to, że przedmiotowe należności wypłaca się byłemu żołnierzowi zawodowemu, gdy ze stosownym, pisemnym żądaniem wystąpi on przed upływem wspomnianego trzyletniego okresu oraz gdy wniosek taki złoży już po zamieszkaniu w obranym miejscu. Zarzut błędnej wykładni przepisów prawa materialnego jest bezzasadny również z tego powodu, że ani Sąd I instancji ani organy wojskowe orzekające w niniejszej sprawie - wbrew sugestiom skarżącego kasacyjnie - nie twierdziły, że w omawianej kategorii spraw decydujące znaczenie ma charakter zameldowania byłego żołnierza w miejscu, do którego dokonał przewozu swego mienia, a w konsekwencji, że samo zameldowanie jedynie na pobyt czasowy automatycznie wyklucza zasadność zgłoszonego roszczenia. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji podkreślił, że żołnierz zwolniony z zawodowej służby wojskowej może skorzystać z uprawnień przewidzianych w art. 95 pkt 6 ustawy pragmatycznej, gdy doszło do faktycznej zmiany miejsca zamieszkania żołnierza i jego rodziny. W ocenie WSA w Warszawie w rozpoznawanej sprawie do zmiany takiej nie doszło, ponieważ ustalenia faktyczne poczynione przez organ nie dają podstaw do przyjęcia, że K. stał się obranym przez skarżącego i jego rodzinę miejscem zamieszkania, o jakim mowa w powołanym przepisie. Z powyższego wynika, że sposób interpretacji przepisów prawa materialnego zarówno przez WSA w Warszawie, jaki i organy administracji był prawidłowy. O sposobie rozstrzygnięcia sprawy J. S. przesądziły poczynione przez organy ustalenia faktyczne, których - o czym była już wcześniej mowa - w skardze kasacyjnej skutecznie nie zakwestionowano. W skardze kasacyjnej nie sformułowano zarzutu naruszenia jakichkolwiek przepisów postępowania. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny był związany stanem faktycznym, który legł u podstaw zaskarżonego wyroku Sądu I instancji. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 29 lipca 2015
- Symbol z opisem
- 6191 Żołnierze zawodowi
- Hasła tematyczne
- Żołnierze zawodowi
- Skarżony organ
- Minister Obrony Narodowej
- Sędziowie
- Jolanta Rajewska /przewodniczący sprawozdawca/ Małgorzata Pocztarek Olga Żurawska - Matusiak
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity
art. 95 pkt 6 · Dz.U. 2010 nr 90 poz. 593
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Lu 403/17 · 26 kwietnia 2017
Postanowienie WSA w Lublinie z 26 kwietnia 2017 r., II SA/Lu 403/17 – żołnierze zawodowi
Sygnatura: II SA/Wa 1711/16 · 26 kwietnia 2017
Wyrok WSA w Warszawie z 26 kwietnia 2017 r., II SA/Wa 1711/16 – żołnierze zawodowi
Sygnatura: II SA/Wa 2242/16 · 26 kwietnia 2017
Wyrok WSA w Warszawie z 26 kwietnia 2017 r., II SA/Wa 2242/16 – żołnierze zawodowi
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny