Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I OSK 219/26

Wyrok NSA z 19 czerwca 2026 r., I OSK 219/26 – wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
19 czerwca 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Marek Stojanowski (sprawozdawca) Sędziowie sędzia NSA Marian Wolanin sędzia del. WSA Jakub Zieliński Protokolant starszy asystent sędziego Jakub Rozenfeld po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z.B.D.J. i W. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2025 r. sygn. akt IV SAB/Wa 108/25 w sprawie ze skargi Z.B.D.J. i W. sp. z o.o. z siedzibą w W. na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Mazowieckiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], położoną w W. w dzielnicy W. oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 września 2025 r., sygn. akt IV SAB/Wa 108/25, oddalił skargę Z.B.D.J.W. sp. z o.o. z siedzibą w W. na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Mazowieckiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], położoną w W. w dzielnicy W. Powyższy wyrok wydano w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne. Pismem z 29 grudnia 2005 r., skierowanym do Wojewody Mazowieckiego sporządzonym przez profesjonalnego pełnomocnika M.P. Z.B.D.J.W. sp. z o.o. (obecnie Z.B.D.J.W. sp. z o.o. z siedzibą w W., dalej jako "Z.B.D.", "skarżący", "strona"), wniesionym w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) wniósł o: wszczęcie postępowania na podstawie art. 73 ustawy z dnia 3 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, mającego na celu wydanie decyzji określającej, że teren położony w W.W. w granicach działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] lub poza jej obrysem ewidencyjnym został zajęty przed dniem 01.01.1999 r. pod drogi publiczne bądź obszar ww. działki zawarty jest w pasie drogowym; w przypadku ustalenia w trakcie niniejszego postępowania, że działki będące przedmiotem wniosku z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. były objęte wywłaszczeniem na podstawie art. 10 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości lub art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wniósł o przekazanie postępowania do właściwego organu celem wydania orzeczenia w zakresie art. 98 o gospodarce nieruchomościami, oraz zawieszenie na ten czas niniejszego postępowania w zakresie wydania orzeczenia z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. do czasu wydania orzeczenia w przedmiocie roszczenia z art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami; po ustaniu przyczyn zawieszenia postępowania, wniósł o przeprowadzenie postępowania administracyjnego i stwierdzenie istnienia przesłanek nabycia na własność przez Miasto W. Dzielnica-W., będącego władającym części nieruchomości w zakresie działki ewidencyjnej nr [...] obrębu [...], bądź w innych granicach zajętości pasa drogowego na dzień 01.01.1999 r. przez Miasto W., woj. M., jako zajętych przed tym dniem drogi publiczne. 14 lutego 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie została wniesiona skarga na przewlekłość i bezczynność Wojewody Mazowieckiego. Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł skargę na przewlekłość i bezczynność Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego, działającego na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, tj. wniosku z 29 grudnia 2005 r. o wydanie decyzji ustalającej wysokość odszkodowania za nieruchomość stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] z obr. [...], która przeszła na własność jednostki samorządu terytorialnego (obecnie będącej własnością Miasta W.) wskutek wydania decyzji o podziale nieruchomości. Skargą tą wniesiono o zobowiązanie Wojewody Mazowieckiego do wydania decyzji w terminie 14 od doręczenia akt; stwierdzenie, że postępowanie administracyjne dotyczące rozpoznania wniosku z 29 grudnia 2005 r. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za przejętą nieruchomość prowadzone jest przez Wojewodę dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy, tj. że Wojewoda Mazowiecki dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania oraz, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; stwierdzenie, że Wojewoda Mazowiecki nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a., tj., że Wojewoda dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za przejętą nieruchomość oraz, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; przyznanie od Wojewody Mazowieckiego na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów; zasądzenie od Wojewody Mazowieckiego na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że u Wojewody nie jest prowadzone postępowanie o odszkodowanie z tytułu zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r., przywołując treść art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którą w przypadkach o których mowa w art. 73, tj. nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie, decyzje o odszkodowaniu wydaje starosta, Wojewoda jest zaś organem wyższego stopnia. W konkluzji stwierdzono, że u Wojewody nie toczy się postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. za nieruchomość stanowiącą działkę nr [...] obr. [...] i wniesioną skargę należy uznać za bezzasadną. Ustalono w sprawie dodatkowo, że 1 kwietnia 2025 r. wydano decyzję o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez gminę – miasto W., w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. prawa własności nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie 8-[...]. Postanowieniem z 10 czerwca 2025 r., na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a., Minister Rozwoju i Technologii odmówił wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia zażalenia skarżącej na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania za ww. nieruchomość. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem z 10 września 2025 r., sygn. akt IV SAB/Wa 108/25, oddalił skargę. W ocenie Sądu I instancji materiał zgromadzony w sprawie, w tym przede wszystkim wniosek z 29 grudnia 2005 r., wskazuje że wniosek ten dotyczy potwierdzenia w trybie art. 73 ustawy, nabycia przez gminę W. prawa własności terenu położnego w W. – W. w granicach działki nr [...], obr. [...], nie stanowi on wniosku o odszkodowanie w trybie art. 73 ustawy. Sąd ten zauważył, że postępowanie i decyzja wydana w trybie art. 73 ust. 1 ustawy, której mając na uwadze treść wniosku domaga się skarżący, stanowi odrębny tryb niż postępowanie prowadzone w przedmiocie odszkodowania, do którego odnosi się art. 73 ust. 2 i 3 ustawy. Wydanie decyzji w trybie art. 73 ust. 1 dopiero determinuje możliwość wszczęcia postępowania o odszkodowanie za przejętą nieruchomość w oddzielnym trybie. Zatem warunkiem koniecznym do ustalenia i wypłaty odszkodowania jest wcześniejsze wydanie przez wojewodę decyzji w trybie art. 73 ust. 1 ustawy, stwierdzającej nabycie przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności określonej nieruchomości. Nadto Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że decyzję stwierdzającą nabycie przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności wydaje wojewoda, a w sprawie o odszkodowanie decyzję wydaje starosta. Na końcu Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, że wniosek, na który powołuje się spółka dotyczy innego zakresu postępowania i nie może zastąpić wniosku o odszkodowanie z art. 73 ustawy. Jak już wyżej zasygnalizowano, bezczynność/przewlekłość organu zachodzi jedynie wówczas, gdy organ nie wydał decyzji lub nie podjął czynności, w sytuacji gdy miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Ustalenie czy organ nie dochował terminu wskazanego w art. 35 k.p.a. zależy więc od uprzedniego wyjaśnienia, czy wniosek w ogóle został skutecznie złożony. Należy zwrócić uwagę, że bezczynność/przewlekłość w rozpoznaniu żądania strony możliwa jest tylko wtedy, gdy wnioskodawca zainicjuje postępowanie, zgłaszając organowi wystarczająco precyzyjnie sformułowane żądanie. Organ, który jest adresatem wniosku nie może bowiem domyślać się jego treści i domniemywać faktycznych intencji wnioskodawcy. Stąd, jeśli wniosek inicjujący postępowanie nie określa tego, tj. wydania jakich konkretnie decyzji domaga się wnioskujący, brak jest możliwości skutecznego zarzucania organowi bezczynności w realizacji nieprecyzyjnego żądania. Jak już wskazano powyżej wniosek, na który powołuje się skarżąca dotyczy innego zakresu postępowania, postępowanie to było prowadzone i nie może zastąpić wniosku o odszkodowanie z art. 73 ustawy. Wojewodzie w tym stanie faktycznym nie można zatem zarzucić, że dopuścił się bezczynności lub przewlekłego postępowania w zakresie wniosku o odszkodowanie, który faktycznie nie został złożony. Podkreślił, że uzasadniając brak bezczynności/przewlekłości należy wskazać, iż ustawodawca nie sprecyzował bliżej formy, w jakiej wniosek powinien zostać złożony, jednak nie zmienia to faktu, że dopóki wniosek w sposób niebudzący wątpliwości nie zostanie złożony to nie można adresatowi zarzucać bezczynności. W ocenie Sądu I instancji, tym samym rozpoczęcie biegu terminu należy łączyć ze zdarzeniem w postaci złożenia wniosku u jego adresata, czyli z datą doręczenia wniosku na piśmie podmiotowi zobowiązanemu. W sytuacji, która ma miejsce w niniejszej sprawie, tj., w której wniosek w przedmiocie odszkodowania, nigdy nie dotarł do organu, termin do jego załatwienia nigdy nie zaczął biec. Wobec braku doręczenia wniosku we wskazanym w skardze przedmiocie, zdaniem Sądu I instancji, nie zaszła bezczynność, ponieważ brak działania organu nie został spowodowany jego opieszałością w jego podjęciu. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zarzucając naruszenie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu: I) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 151 w zw. art. 149 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a. przez bezpodstawne oddalenie skargi na bezczynność i przewlekle prowadzone postępowanie pomimo bezspornej okoliczności faktycznej, że postępowanie w sprawie wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. przez gminę - Miasto W. prawa własności nieruchomości położonej w W., oznaczonej jako działka nr [...] z obr. [...], jest obiektywnie przewlekle prowadzone przez Wojewodę Mazowieckiego, co nakazywało uwzględnić skargę i orzec, iż przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2) art. 134 i art. 141 § 4 p.p.s.a. przez nierozpoznanie istoty sprawy na skutek błędnego uznania, że wniesiona do sądu skarga na bezczynność oraz przewlekle prowadzone postępowania przez Wojewodę Mazowieckiego nie dotyczyła postępowania administracyjnego prowadzonego przez Wojewodę w przedmiocie stwierdzenia nabycia na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, a w konsekwencji również wadliwego sporządzenia uzasadnienia faktycznego wyroku; 3) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy oddalającym skargę na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania, a treścią uzasadnienia wyroku wprost ustalającego, że postępowanie w sprawie nabycia z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. przez gminę - Miasto W. prawa własności nieruchomości położonej w W., oznaczonej jako działka nr [...] z obr. [...] zostało wszczęte wnioskiem z 29 grudnia 2005 r. i zakończone decyzją Wojewody Mazowieckiego z 1 kwietnia 2025 r., nr 1368/2025, 4) art. 135 w zw. z art. 3 § 1 i 2 pkt 8 p.p.s.a. przez bezpodstawną odmowę kontroli działalności administracji publicznej i podjęcia z urzędu czynności niezbędnych w celu usunięcia naruszenia prawa; II) prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (EKPC). która gwarantuje każdemu prawo do sprawiedliwego i publicznego rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie przez bezstronny sąd. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 przywołanego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skarga kasacyjna w niniejszej sprawie podlegała rozpoznaniu w granicach przytoczonej w niej podstawy. Skarga kasacyjna jest niezasadna. Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej należy wyjaśnić, że w ostatnim czasie Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał kilkadziesiąt skarg kasacyjnych Z.B.D.J.W. sp. z o.o. z siedzibą w W. na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Mazowieckiego, w tym między innymi, obok rozpoznawanej, w sprawach o sygn. akt I OSK 1919/25, I OSK 1969/25, I OSK 1871/25, I OSK 18[...]/25, I OSK 1894/25. We wszystkich tych sprawach zostały złożone tożsame wnioski datowane na 29 grudnia 2005 r. adresowane do Wojewody Mazowieckiego o wszczęcie postępowania na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r., dotyczące różnych działek ewidencyjnych. Również skargi z lutego 2025 r. wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na przewlekłość i bezczynność Wojewody Mazowieckiego mają tożsamą treść, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie szeregiem wyroków oddalił skargi. Skargi kasacyjne zostały wniesione przez Z.B.D.J.W. sp. z o.o. z siedzibą w W., a treść tych skarg kasacyjnych jest niemalże tożsama. Powyższe okoliczności spowodowały jednakowe rozstrzygnięcia w przedmiotowych sprawach. Wszystkie sformułowane zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania ujęte w pkt I ppkt 1 do ppkt 3 zarzucają bezpodstawne oddalenie skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania pomimo bezspornej okoliczności faktycznej, że postępowanie w sprawie wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. przez gminę Miasto W. (prawidłowo miasto W. dzielnica W.) prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...] na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. było przewlekle prowadzone i zostało zakończone decyzją Wojewody Mazowieckiego z 1 kwietnia 2025 r., nr 1368/2025. Zarzutami tymi nie podważono należycie prawidłowości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oddalającego skargę na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Mazowieckiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...]. Istota problemu prawnego w niniejszej sprawie spowodowana została treścią skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Mazowieckiego złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Mianowicie skarżący wniósł skargę na przewlekłość i bezczynność Wojewody Mazowieckiego działającego na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. ustawy, w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 29 grudnia 2005 r. o wydanie decyzji ustalającej wysokość odszkodowania za nieruchomość stanowiąca działkę ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], która przeszła na własność jednostki samorządu terytorialnego. W skardze tej wnioskowano o zobowiązanie Wojewody do wydania decyzji w sprawie odszkodowania w terminie 14 dni od doręczenia akt, a także stwierdzenie że bezczynność w rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i przyznanie sumy pieniężnej. Jak w sposób bezsporny wynika z treści skargi i jej uzasadniania skarżący wskazywał na bezczynność Wojewody Mazowieckiego w sprawie wydania decyzji o odszkodowaniu, a postępowanie w sprawie odszkodowania, zdaniem skarżącego zostało wszczęte wnioskiem z 29 grudnia 2005 r. Treść skargi i żądanie w niej zawarte o zobowiązanie Wojewody do wydania decyzji w sprawie odszkodowania pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią wniosku z 29 grudnia 2005 r., sam fakt powołania zarówno w skardze jak i we wniosku art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. tej rozbieżności nie usuwa, wobec jednoznacznych sformułowań i żądań w nich zawartych. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 73 ust. 3 ustawy decyzje stwierdzające nabycie przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. nieruchomości pozostających w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiących ich własności, a zajętych pod drogi publiczne – wydaje wojewoda, a organem odwoławczym jest właściwy minister. Ostateczna decyzja wojewody stanowi podstawę do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia prawa własności określonej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Natomiast odrębną sprawą rozstrzyganą w odrębnym postępowaniu jest sprawa dotycząca odszkodowania za nieruchomości zajęte po drogi publiczne, o których była mowa wyżej. Odszkodowanie jest ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa. Okolicznością istotną prawnie jest, że postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania prowadzi starosta, a wojewoda jest organem odwoławczym. Mając zatem na uwadze obowiązujący stan prawny oraz treść wniosku z 29 grudnia 2005 r. adresowanego do Wojewody Mazowieckiego, którym skarżący kasacyjnie wniósł o wszczęcie postępowania na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. mającego na celu wydanie decyzji określającej, że działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] przed dniem 1 stycznia 1999 r. zajęta była pod drogę publiczną, a następnie treść skargi na bezczynność Wojewody Mazowieckiego w sprawie odszkodowania, w której skarżący kasacyjnie wnosi o zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie odszkodowania, zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. W zarzutach skargi kasacyjnej skarżący nie zgadzając się z oddaleniem skargi i pomijając treść wniesionej skargi odwołuje się do treści wniosku z 29 grudnia 2005 r. i podnosi, że wniesiona do sądu skarga dotyczyła bezczynności Wojewody Mazowieckiego w sprawie wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości przez gminę. Treść skargi kasacyjnej jednoznacznie zmierza do modyfikacji wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego treści skargi na bezczynność Wojewody Mazowieckiego przez pominięcie bezczynności w sprawie wydania decyzji o odszkodowaniu na rzecz bezczynności w sprawie wydania decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa własności nieruchomości przez gminę. Należy wyraźnie zaznaczyć, że zmiana treści skargi wniesionej na bezczynność organu po wydaniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest możliwa, nie można również takiej zmiany dokonać przez zarzuty skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznawał skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania Wojewody Mazowieckiego mając na uwadze taką treść skargi i taki zakres skargi jaki nadał jej sam skarżący. Dodać przy tym należy, że treść skargi została sformułowana w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, tym bardziej, że sporządzona została przez zawodowego pełnomocnika, a nie samą stronę. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 stycznia 2026 r. sygn. akt II GSK 2097/25 zasadnie wskazał, że w sprawach ze skarg na bezczynność organu administracji publicznej, w celu ustalenia istnienia/nieistnienia stanu bezczynności istotne znaczenie ma precyzyjne zidentyfikowanie przedmiotu żądania zawartego w skardze na bezczynność i skonfrontowanie tego żądania oraz jego zasadności z istnieniem po stronie organu administracji publicznej prawnego obowiązku działania - na wniosek lub z urzędu - polegającego na załatwieniu (rozstrzygnięciu) konkretnej sprawy. W postępowaniu ze skargi na bezczynność, uwzględniając stan faktyczny i prawny danej sprawy sąd administracyjny rozstrzyga więc, czy rzeczywiście organ administracji pozostaje w bezczynności polegającej na tym, że w terminie wynikającym z przepisów obowiązującego prawa nie podejmuje żadnych czynności, do podjęcia których jest zobowiązany albo, że jakkolwiek czynności te podjął i prowadził postępowanie, to jednak nie były to czynności celowe służące załatwieniu sprawy co do jej istoty, albo - mimo istnienia obowiązku wynikającego z przepisów prawa - nie zakończył prowadzonego postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął innej stosownej czynności, do podjęcia której był zobowiązany lub nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 36 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie wniesiona skarga na bezczynność Wojewody Mazowieckiego nie została sformułowana poprawnie, albowiem nie wskazała prawidłowo przedmiotu żądania z istnieniem po stronie Wojewody Mazowieckiego obowiązku działania wynikającego z treści wniosku z 29 grudnia 2005 r. Z tej też przyczyny zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym wyroku skargę oddalił. Należy wyraźnie podkreślić, że oddalenie skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania Wojewody Mazowieckiego spowodowane było rozbieżnością pomiędzy żądaniem skargi, tj. zobowiązaniem Wojewody Mazowieckiego do wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania za nieruchomość stanowiącą działkę nr [...] z obrębu [...], a treścią wniosku z 29 grudnia 2005 r. w którym skarżący żądał wydania decyzji stwierdzającej, że przedmiotowa nieruchomość z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się własnością Miasta W. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wypowiadał się co do bezczynności Wojewody Mazowieckiego w sprawie wynikającej z wniosku z 29 grudnia 2005 r., tj. wydania decyzji stwierdzającej, że przedmiotowa nieruchomość stała się własnością Miasta W. Co istotne, w sprawie dodatkowo ustalono, że decyzją z 1 kwietnia 2025 r., a zatem po wniesieniu przedmiotowej skargi, odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez gminę - miasto W., w trybie art. 73 ustawy, prawa własności przedmiotowej nieruchomości. W okolicznościach niniejszej sprawy nie można było zatem uznać, że wniosek z 29 grudnia 2005 r. dotyczył kwestii odszkodowania w trybie art. 73 ustawy. Rozstrzygnięcie to, w obecnym stanie faktycznym, skutkuje stwierdzeniem braku podstawy do orzeczenia o odszkodowaniu w ogóle. Jak wskazano wyżej zaistniałej rozbieżności pomiędzy treścią skargi a treścią wniosku z 29 grudnia 2005 r. nie mogły zmienić i wyeliminować zarzuty skargi kasacyjnej. Nie można bowiem przez zarzuty skargi kasacyjnej zmienić treści i zakresu skargi na bezczynność organu. Z powyższych względów, zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania prawidłowo ustalił jaki jest zakres przedmiotowy skargi, co jednoznacznie wynikało z treści skargi. Tym samym podnoszenie w zarzutach skargi kasacyjnej, że zakres przedmiotowy skargi był inny niż wynikało to z jej treści nie jest trafny i nie może być uwzględniony. Z tych względów, nie doszło do naruszenia art. 149 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a. Nietrafny jest również zarzut dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., na podstawie tego przepisu można kwestionować kompletność elementów uzasadnienia, a nie jego prawidłowość merytoryczną, a ewentualna wadliwość argumentacji bądź prezentowanie przez stronę innego poglądu niż wskazany w uzasadnieniu nie stanowi o naruszeniu przez sąd art. 141 § 4 p.p.s.a. Brak przekonania strony o słuszności rozstrzygnięcia sprawy, w tym co do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa, czy też odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami wnoszącego skargę kasacyjną, nie oznacza wadliwości uzasadnienia wyroku, i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. To, że stanowisko zajęte przez sąd administracyjny I instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza per se, że uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Chybiony jest również zarzut obrazy przepisów art. 135 w zw. z art. 3 § 1 i 2 pkt 8 p.p.s.a. przez bezpodstawną odmowę kontroli działalności administracji publicznej i podjęcia z urzędu czynności i środków niezbędnych w celu usunięcia naruszenia prawa, w sytuacji gdy właśnie na skutek rzetelnej kontroli instancyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny słusznie stwierdził, że rozbieżności wyżej dostrzeżone, we wniosku z 29 grudnia 2005 r. i skardze na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania, powodują niemożności czynienia dalszych rozważań koncentrujących się na zasadności argumentacji przedmiotowej skargi. Skoro zatem skarżący kasacyjnie nie podważył ustalenia, że w sprawie rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania nie zaistniała bezczynność oraz przewlekłość postępowania Wojewody Mazowieckiego to bezprzedmiotowy jest zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne i dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Informacje o sprawie

Data wpływu
18 lutego 2026
Hasła tematyczne
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ
Wojewoda
Sędziowie
Jakub Zieliński Marek Stojanowski /przewodniczący sprawozdawca/ Marian Wolanin

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

  • IV SAB/Wa 108/25 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-09-10

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny