I OSK 2186/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 18 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Z. W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej Z. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 2183/22 w sprawie ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 31 maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 2183/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 31 maja 2022 r. w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca. Jednocześnie skarżąca kasacyjnie wystąpiła z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, utrzymanej w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, wskazując że jej wykonanie przed rozstrzygnięciem sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny spowoduje dla strony trudne do odwrócenia skutki finansowe. Kwota, która w ocenie skarżącej kasacyjnie jest organowi I instancji nienależna, poważnie naruszy jej budżet domowy. Skarżąca wskazała, że jest samotną matką wychowującą dziecko kształcące się na uczelni wyższej. W dobie kryzysu spełnienie świadczenia pozbawi skarżącą i jej rodzinę środków do życia. Podkreślono przy tym, że Z. W. jest osobą, która obecnie, z uwagi na wiek oraz stan zdrowia, nie jest w stanie generować dochodów pozwalających jej na pokrycie opłaty rocznej w wysokości wskazanej przez organ. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", który na podstawie art. 193 tej ustawy ma zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Stosownie natomiast do art. 61 § 4 P.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Tak więc w sytuacji wystąpienia z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji, po prawomocnym rozpoznaniu poprzedniego wniosku o wstrzymanie wykonania danego aktu, żądanie takie powinno zostać potraktowane jako wniosek o zmianę postanowienia Sądu w trybie przewidzianym w art. 61 § 4 P.p.s.a. Powoduje to, że zasadność wniosku w sposób bezpośredni podlega ocenie nie tyle przez pryzmat zaistnienia przesłanki określonej w art. 61 § 3 P.p.s.a., ale wymaga uwzględnienia art. 61 § 4 P.p.s.a. Odmowa wstrzymania wykonania decyzji nie uniemożliwia zatem ponowienia wniosku, jednakże wnioskodawca powinien mieć na uwadze to, że w sprawie objęcia strony ochroną tymczasową zapadło prawomocne orzeczenie sądowe i możliwość jego zmiany może zostać oparta nie na podważeniu stanowiska zajętego przez Sąd z powodu jego wadliwości, ale wskazaniu, że pozostaje ono nieadekwatne do stanu sprawy w świetle nowych okoliczności, które w niej zaistniały. W niniejszej sprawie należy mieć zatem na uwadze, że prawomocnym postanowieniem z dnia 13 września 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku skarżącej, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie. Sąd I instancji w uzasadnieniu ww. postanowienia stwierdził, że strona nie przedstawiła argumentów, które przemawiałyby za istnieniem okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania kwestionowanego aktu. Podkreślono, że wstrzymanie wykonania decyzji uzasadniać mogą tylko konkretne okoliczności, będące wynikiem wpływu jej wykonania na aktualną sytuację majątkową strony, powodujące znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Strona musi wykazać, że w powiązaniu z jej sytuacją majątkową, wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki z powodu wystąpienia tych konkretnych okoliczności. Innymi słowy zawarta we wniosku argumentacja, powinna być poparta faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania kwestionowanych aktów. Ogólnikowe twierdzenia, pozbawione szerszego uzasadnienia oraz nie poparte stosownymi dokumentami, nie mogą stanowić podstawy do wydania przez sąd administracyjny orzeczenia o wstrzymaniu wykonania decyzji. Również subiektywne przekonanie o wadliwości zaskarżonej decyzji nie uzasadnia uwzględnienia wniosku. Jednocześnie zauważono, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że lokal, którego dotyczy zaskarżona decyzja jest lokalem niemieszkalnym o pow. [...]m2, w którym skarżąca prowadzi działalność gospodarczą – kancelarię adwokacką. Jest on wyłączną własnością skarżącej i został nabyty przez nią w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Zdaniem Sądu, powyższe nie przemawia za tym, żeby uznać, że skarżąca nawet w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji mogłaby znaleźć się w trudnej sytuacji finansowej, pomimo że Sądowi jest również wiadome z akt administracyjnych sprawy, że na powyższy lokal skarżąca zaciągnęła kredyt. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, aktualnie rozpoznając zawarty w skardze kasacyjnej wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jest związany granicami oceny określonymi w art. 61 § 4 P.p.s.a. Oceniając zgłoszone żądanie w ww. zakresie stwierdzić należy, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie zawiera żadnych dodatkowych argumentów w stosunku do pierwotnego wniosku, który nie został uwzględniony. Kolejny raz strona skarżąca upatruje bowiem zagrożenia wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, wskazując że wykonanie obowiązku uiszczenia opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w kwocie 7,238,74 zł istotnie wpłynie na jej budżet domowy. Ponownie podniesiono przy tym argumenty związane z sytuacją życiową, w jakiej znalazła się skarżąca, podkreślając że spełnienie świadczenia pozbawi ją i jej rodzinę środków do życia, jednakże nie przedstawiono na tę okoliczność dodatkowych informacji potwierdzających zasadność żądania. Skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów źródłowych pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne, w tym dokumentów dotyczących aktualnego stanu finansowego i rodzinnego. Oznacza to, że strona nie wykazała zmiany okoliczności, które z kolei można byłoby rozpatrywać w kontekście przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy przyjąć należy, że nie ma podstaw do zmiany postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, co powoduje, że niemożliwe jest uwzględnienie wniosku zawartego w skardze kasacyjnej. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 4 P.p.s.a. oraz art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.