I OSK 2146/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Marian Wolanin (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 kwietnia 2019 r. sygn. akt IV SA/Gl 993/18 w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 6 września 2018 r., nr SKO-PS/41.5/3431/2018/11811/MP w przedmiocie odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej oddala skargę kasacyjną.

Zaskarżonym wyrokiem z 2 kwietnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Gl 993/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 6 września 2018 r., nr SKO-PS/41.5/3431/2018/11811/MP w przedmiocie odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. W skardze kasacyjnej od powołanego wyroku skarżący zarzucił naruszenie przepisu postępowania, którego uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., polegające na naruszeniu podstawowej dla postępowania administracyjnego zasady prawdy obiektywnej oraz zasady praworządności, przejawiające się w nieuwzględnieniu całokształtu zebranego materiału dowodowego oraz wszystkich wyjaśnień strony. W ocenie skarżącego, naruszenie powyższej zasady skutkowało przekroczeniem granic uznania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne. W przytoczonej podstawie kasacyjnej skarżący zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisu procedury administracyjnej, tj. przepisu, który stosują organy administracji przy rozpatrywaniu konkretnej sprawy administracyjnej. Zgodnie powołanym art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten statuuje jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, nakazującą organom uwzględniać, w toczącym się postępowaniu administracyjnym, interes społeczny i słuszny interes obywateli, nie dając prymatu żadnej z powyższych wartości. Z uwagi na związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny mógł jedynie ocenić zaskarżony wyrok w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej. Sąd pierwszej instancji, dokonując kontroli decyzji organu pod kątem naruszenia zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a., słusznie uznał, że w sprawie podjęte zostały wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, na podstawie zebranego materiału dowodowego (uwzględniającego sytuację majątkową i zdrowotną skarżącego). Powyższe skutkowało wydaniem przez organ odmownej decyzji w przedmiocie umorzenia skarżącemu połowy ustalonej opłaty za pobyt jego dziecka w pieczy zastępczej. Podzielając stanowisko organu, prawidłowo stwierdził Sąd pierwszej instancji, że umorzenie skarżącemu połowy ustalonej opłaty za pobyt jego dziecka w pieczy zastępczej byłoby naruszeniem zasady równorzędnej ochrony interesu społecznego i słusznego interesu obywatela, gdyż dawałoby prymat słusznego interesu strony nad interesem społecznym, co stanowiłoby w istocie naruszenie art. 7 k.p.a. W interesie społecznym leży bowiem wychowywanie dzieci w rodzinach biologicznych, a jeżeli z jakiegoś powodu rodzice nie są w stanie spełniać tej funkcji, dla dobra dziecka jest ono umieszczane w pieczy zastępczej, co nie zwalnia jednak rodziców z obowiązku przynajmniej częściowego ponoszenia kosztów ich utrzymania. Należy zatem uznać, że kontrola sądowa w tym przedmiocie została przeprowadzona w sposób prawidłowy, z uwzględnieniem zasady równorzędnej ochrony interesu społecznego i słusznego interesu obywatela, o której mowa w powołanym przepisie. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.