Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I OSK 2101/22

I OSK 2101/22 - Wyrok NSA z 2025-10-10

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
10 października 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Marian Wolanin sędzia del. WSA Jakub Zieliński Protokolant starszy asystent sędziego Jakub Rozenfeld po rozpoznaniu w dniu 10 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 3148/21 w sprawie ze skargi R. D. na postanowienie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 18 października 2021 r. nr DO.1.7614.382.2021.MW w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wyrokiem z 6 czerwca 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 3148/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R.D. (dalej jako "skarżąca") na postanowienie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 18 października 2021 r. nr DO.1.7614.382.2021.MW (dalej jako "postanowienie z 18 października 2021 r.") w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Minister Rozwoju, Pracy i Technologii zaskarżonym postanowieniem z 18 października 2021 r. nr DO.1.7614.382.2021.MW na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., zwanej dalej "k.p.a.") stwierdził niedopuszczalność odwołania R.D. (dalej jako "skarżąca") od decyzji Wojewody Małopolskiego 11 maja 2021 r. nr WS-IV.7533.1.5.2021.AM (dalej jako "decyzja z 11 maja 2021 r.") stwierdzającej nabycie, z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r., przez Gminę K., prawa własności nieruchomości położonej w jedn. ewid. K., obr. [...], oznaczonej jako działka nr [...], o pow. [...], ha i nr [...], o pow. [...], ha, zajętej według wnioskodawcy pod drogę gminną nr [...], - ul. D. w K., objętej księgą wieczystą nr [...],. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła R.D. W uzasadnieniu wyroku stwierdził Sąd I instancji zasadność zaskarżonego postanowienia, uznając stwierdzoną niedopuszczalność odwołania w oparciu o przepis art. 134 k.p.a. Przyjął, że treść art. 28 k.p.a. decyduje o tym czy skarżąca mogła skutecznie odwołać się od decyzji z 11 maja 2021 r. Wyjaśnił, że interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony w określonej sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Brak bezpośredniości wpływu sprawy na sferę prawną osoby nie pozwala na uznanie jej za stronę. Od interesu prawnego odróżnił interes faktyczny, tj. sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem danej sprawy, nie może jednakże tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 października 2019 r., II OSK 2879/17, z 8 stycznia 2020 r., II OSK 1094/18, z 11 lutego 2025 r., II OSK 1316/22). Co oznacza, że podmiot, dla którego z przepisów prawa nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie posiada przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Podkreślił, że materialnoprawną podstawę objętej odwołaniem decyzji Wojewody Małopolskiego z 11 maja 2021 r. stanowił art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz. U. z 1998 r. nr 133, poz. 872, ze zm., dalej jako "ustawa"). W rozpoznawanej sprawie za bezsporne Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że 31 grudnia 1998 r. nieruchomość położona w jedn. ewid. K., obr. [...], oznaczona jako działka nr [...], z której wydzielono działki nr [...] o pow. [...]ha i nr [...] o pow. [...]ha nie stanowiła własności skarżącej. Z uwagi na to, że skarżąca nie dysponowała prawem własności ww. działek w dniu 31 grudnia 1998 r. (ani nie dysponuje nim obecnie), nie ma ona interesu prawnego w rozpoznawanej sprawie, a więc nie posiada legitymacji strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy. Obecnie właścicielem działki nr [...], z której wydzielono działki nr [...] i nr [...], jest Gmina K. na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Krakowa nr 3/6740.4/2018 z 14 marca 2018 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, co potwierdza treść księgi wieczystej nr [...]. Ze wskazanych powodów Sąd I instancji stwierdził, że Minister nie uchybił przepisom art. 28 k.p.a. w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy przyjmując, że skarżąca nie ma przymiotu strony w tym postępowaniu. W jego ocenie organ nie naruszył również przepisu art. 12 ust. 4f ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. W ocenie Sądu I instancji organ odwoławczy dokonał prawidłowej oceny zebranych w sprawie dowodów w zakresie ustalenia, czy skarżącej przysługuje przymiot strony postępowania i należycie wykazał, że nie jest ona legitymowana do udziału w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy. Sąd ten równocześnie oddalił wniosek skarżącej zawarty w skardze o przeprowadzenie dowodu z dokumentów dołączonych do skargi, wskazując że wniosek ten dotyczył bowiem dokumentów znanych organowi i Sądowi I instancji, znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skoro odwołanie zostało złożone przez osobę niebędącą stroną w sprawie, to prawidłowo organ odwoławczy wydał postanowienie na podstawie art. 134 k.p.a., gdyż odwołanie złożone przez podmiot niebędący stroną postępowania jest niedopuszczalne. Z powyższych względów Sąd I instancji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, 1685, dalej "p.p.s.a."), skargę oddalił. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła R.D. (dalej jako ,,skarżąca kasacyjnie"). Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła: I. na podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.: – art. 28 k.p.a. w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy przez jego błędną wykładnię i uznanie, że skarżącej w niniejszej sprawie nie przysługuje przymiot strony, podczas gdy skarżąca legitymuje się aktualnym, realnym i zindywidualizowanym interesem prawnym we wniesieniu odwołania od wyżej wymienionej decyzji; – art. 28 k.p.a. w zw. z art. 127 k.p.a. w zw. z art. 12 ust. 4f ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych przez uznanie, że uszczuplenie prawa do żądania odszkodowania przez wywłaszczoną nieruchomość przez skarżącą, jeżeli uszczuplenie to nastąpiło w wyniku decyzji organu I instancji, nie stanowi o interesie prawnym uprawnionej do złożenia odwołania od takiej decyzji organu I instancji; – art. 28 k.p.a. przez jego błędną wykładnię i uznanie, że materialnoprawną podstawę sytuacji prawnej i wynikającego z niej interesu prawnego skarżącej w sprawie może stanowić wyłącznie art. 73 ustawy, podczas gdy przepisy, ani judykatura czy literatura nie formułują takiego ograniczenia; – art. 7, art. 8 § 2 art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez nieprawidłowe sprawowanie kontroli nad administracją publiczną polegające na niezasadnym uznaniu, że zaskarżone postanowienie, jak również poprzedzająca je decyzja organu I instancji zostały wydane w sposób prawidłowy, podczas gdy w sprawie doszło do naruszenia wyżej wymienionych przepisów prawa materialnego oraz procesowego skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającej go decyzji organu I instancji; II. na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: – art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. przez nieprawidłowe sprawowanie kontroli nad administracją publiczną polegające na niezasadnym uznaniu, że zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem, podczas gdy doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.; – art. 151 p.p.s.a. przez jego niezasadne zastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji, gdy zasługiwała ona na uwzględnienie; – art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niewystarczające uzasadnienie zaskarżonego wyroku, niespełniające wymagań wskazanych w treści powołanego przepisu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powołano argumenty mające przemawiać za jej zasadnością. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. Odpowiedzi strona przeciwna nie złożyła. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach stwierdzić należy, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw. W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 czerwca 2012 r., II GSK 819/11, z 26 marca 2010 r., II FSK 1842/08, z 4 czerwca 2014 r., II GSK 402/13). Dopiero po ustaleniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do kontroli procesu subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego. Dla poprawności zarzutu sformułowanego w ramach drugiej podstawy kasacyjnej, w oparciu o art. 174 pkt 2 p.p.s.a., konieczne jest wskazanie przepisów procedury sądowoadministracyjnej naruszonych przez sąd w powiązaniu z właściwymi przepisami regulującymi postępowanie przed organami. Ocena skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania uzależniona jest zatem od wyszczególnienia przez wnoszącego skargę kasacyjną naruszonych - jego zdaniem - przepisów postępowania sądowego, które mogły być i były stosowane przez Sąd I instancji w procesie orzekania, jak i przepisów postępowania administracyjnego, których sposób zastosowania był badany przez Sąd I instancji. Na wstępie rozważań Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że zarówno w skardze, jak i w przedmiotowej skardze kasacyjnej sformułowano niemalże tożsame zarzuty, sprowadzające się do niezasadnego – w ocenie skarżącej kasacyjnie - pozbawienia R.D. prawa strony w postępowaniu. W części zarzutów naruszenia przepisów procesowych, skarżąca kasacyjnie podniosła uchybienie przepisom art. 151 p.p.s.a. i z art. 134 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że organ II instancji prawidłowo uznał, iż zaistniałe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniają stwierdzenie niedopuszczalności odwołania wniesionego przez R.D. W świetle podniesionych zarzutów przywołania wymaga treść art. 134 § 1 i art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., zgodnie z którą organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W myśl drugiego z przywołanych artykułów, organ odwoławczy wydaje decyzję w której umarza postępowanie odwoławcze. Przesłanki niedopuszczalności odwołania obejmują przyczyny zarówno o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Podstawowe przyczyny niedopuszczalności odwołania natury przedmiotowej to: nieistnienie w sensie prawnym przedmiotu zaskarżenia (nieistnienie decyzji), niezaskarżalność określonych rodzajów decyzji administracyjnych wydawanych w postępowaniu jednoinstancyjnym czy też wyczerpanie toku instancji. Podmiotowy charakter mają natomiast przyczyny w postaci oczywistego braku po stronie określonego podmiotu legitymacji odwoławczej oraz niezdolności odwołującego się do czynności prawnych. Stwierdzenie zaistnienia przyczyny wskazującej na niedopuszczalność wniesionego środka zaskarżenia, czy też stwierdzenie jego wniesienia po terminie zobowiązuje organ do zachowania przewidzianego w przywołanym przepisie, tj. wydania postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania lub o stwierdzeniu uchybienia terminu do jego wniesienia. W takiej sytuacji merytoryczne rozpatrzenie odwołania nie jest możliwe, prowadziłoby bowiem do wydania orzeczenia dotkniętego wadą nieważności. Z tej przyczyny, skarżąca zarzutem tym zwalcza po wtóre niepoczynienie przez organ i nieuzupełnienie w tej części ustaleń faktycznych odnoszących się do jej uprawnienia do bycia stroną w postępowaniu w rozumieniu art. 73 ust. 1 ustawy. Niezależnie od zasadności kwestionowania samego rozstrzygnięcia, niespójnego ze stanowiskiem procesowym, przypomnieć za Sądem I instancji należy, że w przypadku, gdy brak legitymacji skargowej odwołującego jest oczywisty podstawą rozstrzygnięcia winien być art. 134 § 1 k.p.a. O oczywistym braku legitymacji wnoszącego odwołanie można mówić wówczas, gdy ustalenie takie ma obiektywny wymiar i nie wiąże się z oceną interesu prawnego. W judykaturze podnosi się również, że brak interesu prawnego po stronie wnoszącego odwołanie powinien w sposób niebudzący wątpliwości wynikać z samego odwołania (tak w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lipca 2014 r., II OSK 304/13, 24 listopada 2021 r., II OSK 3578/18). W każdym innym przypadku, gdy organ odwoławczy stwierdzi, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. zobligowany jest do wydania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Nawet ogólnie wyrażone niezadowolenie tej osoby z wydanej decyzji czyni z niej stronę postępowania odwoławczego w znaczeniu subiektywnym. Skoro brak legitymacji procesowej strony skutkuje odmową wszczęcia postępowania, to w konsekwencji uznać należy, że brak ten stanowi również przesłankę niedopuszczalności odwołania o charakterze podmiotowym. Nadto, w doktrynie wskazuje się, że kwestia legitymacji procesowej do wniesienia odwołania jest jednak zagadnieniem proceduralnym, a właściwą formą rozstrzygania tych kwestii są postanowienia (A. Wróbel [w:] A. Wróbel, M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2025, J. P. Tarno, Uprawnienia decyzyjne organu odwoławczego w świetle znowelizowanego art. 138 k.p.a. [w:] Analiza i ocena zmian kodeksu postępowania administracyjnego w latach 2010–2011, red. M. Błachucki, T. Górzyńska, G. Sibiga, Warszawa 2012, s. 224). Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela przedstawione wyżej poglądy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nietrafny i formalnie wadliwy jest zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. W przypadku uchybienia tego przepisu winna skarżąca kasacyjnie połączyć owe uchybienie ze wskazaniem właściwych przepisów procesowych naruszonych przez organ, czego w skardze tej zabrakło. Brak taki jest istotną wadą tej skargi, gdyż przywołany przepis nie może być samoistną podstawą kasacyjną. Zawsze musi wskazywać na przepisy wadliwie stosowane przez organy, bo tylko przy naruszeniu prawa przez organ można trafnie zakładać, że wyrok Sądu I instancji jest wadliwy, bo akceptuje wady postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy strona skarżąca kasacyjnie nie wskazuje na te wady w postępowaniu administracyjnym, nie można przyjmować, że doszło do naruszenia art. 151 p.p.s.a. Takie rozumienie treści art. 151 p.p.s.a jest konsekwencją istoty sądowej kontroli działalności administracji. Z tych przyczyn zarzut ten jest chybiony. Także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie został oparty na usprawiedliwionych podstawach. Skuteczne postawienie tego zarzutu wymaga wykazania, że uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (tak w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Równocześnie uchybienie to musi być na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Nie można jednak za jego pomocą skutecznie kwestionować prawidłowości przyjętego przez Sąd stanu faktycznego, czy też jego stanowiska co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest wyłącznie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Tymczasem uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia te wymogi. Ustosunkował się Sąd I instancji do zarzutów skargi ograniczając swe rozważania do kwestii istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienie NSA z 8 listopada 2012 r., sygn. akt I OZ 824/12). Dlatego uchybienie przywołanego na wstępie przepisu nie może uzasadniać nieuwzględnienia wszystkich zarzutów skargi czy nieodniesienia się przez Sąd do wszystkich kwestii podnoszonych przez stronę. Niezadowolenie strony z motywów leżących u podstaw wydanego rozstrzygnięcia nie czyni uzasadnienia wyroku wadliwym (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1451/11, z 11 lutego 2014 r., II OSK 1208/13). Konsekwencją uznania przez organ, zaakceptowanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, braku przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nabycia prawa własności nieruchomości w trybie art. 73 ust. 1 ustawy, była konieczność odmowy dopuszczalności odwołania wniesionego przez ten podmiot w oparciu o art. 134 k.p.a. Z tej przyczyny, powyższe w istocie stanowi nieuzasadnioną polemikę z prawidłowym rozstrzygnięciem Sądu I instancji. Dokonując oceny zarzutów natury materialnoprawnej, Naczelny Sąd Administracyjny również nie znalazł ich usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z przepisem art. 73 ust. 1 ustawy nieruchomości, pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r., we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, niestanowiące ich własności a zajęte pod drogi publiczne z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Należycie organ w swym postanowieniu, zaaprobowanym przez Sąd I instancji, przyjął, że przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa własności nieruchomości drogowej, opartym na art. 73 ust. 1 ustawy, ma dotychczasowy właściciel nieruchomości oraz nowy jej właściciel, to jest Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego. Przepisu tego nie można traktować rozszerzająco, do czego zdaje się zmierzać skarżąca kasacyjnie, wskazując na jej zindywidualizowany interes, przywołując chociażby na tę okoliczność przepis art. 12 ust. 4f ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, jako mogący stanowić podstawę do ubiegania się przez skarżącą kasacyjnie odszkodowania wskutek wydania – w jej ocenie – właściwego rozstrzygnięcia w postaci decyzji o umorzeniu postępowania w oparciu o art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. W tego rodzaju rozstrzygnięciu skarżąca kasacyjnie upatruje obowiązek organu do podjęcia merytorycznej analizy sprawy, której to treść kształtowałaby sytuację materialnoprawną skarżącej. W świetle poczynionych wyżej wywodów, stanowisko to jest nieuzasadnione. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z niedopuszczalnością podmiotową spowodowaną brakiem legitymacji do wniesienia odwołania. Słusznie zwrócono w zaskarżonym uzasadnieniu uwagę na rozróżnienie instytucji interesu prawnego, wynikającego z podstawy materialnoprawnej, a interesu faktycznego, wedle którego dany podmiot nie może poprzeć przepisami prawa podstawy swego żądania w zakresie podjęcia konkretnych czynności przez organ administracji, mimo bezpośredniego zainteresowania rozstrzygnięciem, z której to przyczyny odmawia mu się przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Powyższe oznacza, że przedmiotowe postępowanie nie dotyczyło interesu prawnego skarżącej, gdyż nie odnosiło się do jej sfery prawnej. O tym bowiem, czy dany podmiot jest stroną postępowania administracyjnego - w rozumieniu art. 28 k.p.a. - czyli, że postępowanie dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku - decyduje możliwość wskazania przepisu prawa materialnego, pozwalającego zakwalifikować interes takiego podmiotu jako interes prawny. O tym czy dany podmiot jest stroną postępowania nie decyduje wyłącznie sama wola osoby zainteresowanej postępowaniem i jej subiektywne przekonanie. Interes prawny jest kategorią obiektywną. W rozpoznawanej sprawie bezsporne pozostaje, że 31 grudnia 1998 r. nieruchomość położona w jedn. ewid. K., obr. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha (uprzednio działki nr [...], z której wydzielono działki nr [...] i nr [...] ) stanowiła współwłasność M.B. i M.K., nie stanowiła tym samym własności R.D. Z uwagi na to, że skarżąca kasacyjnie nie dysponowała prawem własności ww. działek w dniu 31 grudnia 1998 r. nie ma ona interesu prawnego w rozpoznawanej sprawie, a więc nie posiada legitymacji strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy. Z tego względu okoliczność następczych zmian podmiotowych w sferze właścicielskiej nie przyznaje skarżącej interesu prawnego w dochodzeniu swych roszczeń, nie czyni ten fakt skarżącej kasacyjnie stroną postępowania prowadzonego w oparciu o przepisy wyżej przywołane. Nie jest równocześnie rolą organów, tym bardziej sądów administracyjnych, poszukiwanie w przepisach prawa podstawy, z której skarżąca mogłaby wywodzić swój interes prawny w dochodzeniu swych praw, skoro wprost w stanie faktycznym sprawy jego brak uwidoczniono. Skarżąca oczekuje, w oparciu o niekwestionowany również stan faktyczny sprawy, poszukiwania jej interesu prawnego w oparciu o przepisy, które należycie w sprawie zostały zastosowane, tj. art. 73 ust. 2 ustawy w zw. z art. 28 k.p.a., przy czym wywodzi ona skutki dalej z nich niewynikające. Wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie nie uchybiono również art. 28 w zw. z art. 127 k.p.a. w zw. z art. 12 ust. 4f ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Hipotetyczny wpływ niniejszego postępowania na postępowanie rozstrzygające możliwość ubiegania się przez R.D. o stosowne odszkodowanie w oparciu o przepis art. 12 ust. 4f przywołanej ustawy, jaki zauważa skarżąca kasacyjnie, nie stanowi o istnieniu interesu prawnego w tym postępowaniu. Dostrzec także należy, że naruszenia owego przepisu skarżąca zarzuciła dopiero w skardze na postanowienie Ministra z 18 października 2021 r., nie znajdując podstaw do jego sformułowania w odwołaniu inicjującym przedmiotowe postępowanie. Powtórzenia w tym miejscu wymaga, że materialnoprawną podstawą oceny przyznania skarżącej kasacyjnie przymiotu strony stanowił art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną w zw. z art. 28 k.p.a. Zważywszy, że organ odwoławczy dokonał prawidłowej oceny zebranych w sprawie dowodów w zakresie ustalenia, czy skarżącej kasacyjnie przysługuje przymiot strony postępowania, w oparciu o przepisy te trafnie wykazał, że nie jest ona legitymowana do udziału w postępowaniu prowadzonym na podstawie zastosowanych w sprawie przepisów. Z tej przyczyny, podniesiony na wstępie zarzut należało uznać za całkowicie niezasadny. Należytej Sąd I instancji dokonał kontroli legalności wydanego w sprawie orzeczenia, stwierdzając, że R.D. nie posiada w tej sprawie przymiotu strony w rozumieniu omówionych przepisów postępowania i prawa materialnego. Obecnie właścicielem działek nieruchomości położonej w jedn. ewid. K., obr. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, zajętej według wnioskodawcy pod drogę gminną nr [...]- ul. D. w K., jest Gmina K. na podstawie decyzji Wojewody Małopolskiego. nr WS-IV.7533.1.5.2021.AM z 11 maja 2021 r., co potwierdza treść księgi wieczystej nr [...]. Naczelny Sąd Administracyjny dostrzegł wadliwie zakwalifikowany zarzut uchybienia art. 7, art. 8 § 2 art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. jako naruszenie przepisów prawa materialnego, w oparciu o przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Błędne zakwalifikowanie przepisów procesowych jako materialnych stanowi przeszkodę w rozpoznaniu skargi kasacyjnej, gdyż postawiony zarzut pozbawiony jest niezbędnego elementu w postaci wskazania istotnego wpływu uchybienia na wynik sprawy. Ujęty w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zwrot "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy" wiązać należy z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. Po stronie skarżącej kasacyjnie ciąży obowiązek wyjaśnienia, że następstwa odnotowanych uchybień były na tyle istotne, iż kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia. W tym kształcie skarżąca kasacyjnie wymogom należytego sformułowania zarzutu naruszenia przepisów postępowania nie sprostała. W treści przywołanego zarzutu nie tylko błędnie powołała w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przepisy prawa procesowego, nie wskazała także formy naruszenia, formułując nieustawowym pojęciem sposób naruszenia "przez nieprawidłowego sprawowanie kontroli administracyjnej". Tym samym zarzut ten nie podlegał rozpoznaniu. Z tych względów skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu i dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. ----------------------- Sygn. akt I OSK 2101/22

Informacje o sprawie

Data wpływu
16 listopada 2022
Symbol z opisem
6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Skarżony organ
Minister Rozwoju~Minister Rozwoju, Pracy i Technologii~Minister Infrastruktury
Sędziowie
Jakub Zieliński Marek Stojanowski /przewodniczący sprawozdawca/ Marian Wolanin

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny