I OSK 2093/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: sędzia NSA Iwona Bogucka sędzia del. WSA Anna Wesołowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 1070/20 w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z 19 stycznia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę [...] (Skarżący) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej (Kolegium) z 20 lipca 2020 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Skarżący zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną w całości zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania to jest art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy obowiązkiem sądu było stwierdzenie naruszenia przez Kolegium przepisu art. 27 § 1a k.p.a- Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przyznanie pełnomocnikowi kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Przed przystąpieniem do ustosunkowania się do zarzutów skargi kasacyjnej wskazać należy, że sprawa administracyjna rozpoznawana przez Sąd pierwszej instancji dotyczyła odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Bielsku- Białej z 22 grudnia 2003 r. nr MOPS.DOD.8232-232/03. Podstawą prawną rozstrzygnięcia Kolegium był art. 61a k.p.a, podstawą faktyczną zaś ustalenie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznawał już sprawę dotyczącą stwierdzenia nieważności wskazanej przez Skarżącego decyzji, co oznacza konieczność zastosowania art. 61a k.p.a. Sąd pierwszej instancj podzielił w pełni stanowsko organu, że inne uzasadnione przyczyny niemożności prowadzenia postępowanai administracyjnego, o których mowa w art. 61a k.p.a. to prawomocność orzeczenia Sądu wyznaczona powagą rzeczy osadzonej, o której stanowi art. 170 w związku z art. 171 p.p.s.a... Przechodząc do odniesienia się do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przepisów postępowania wskazać należy, że jest on oczywiście niezasadny. Jak słusznie zwrócił uwagę sąd pierwszej instancji, w niniejszej sprawie zostało wydane tylko jedno postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zaskarżone zostało ono do Sądu administracyjnego na podstawie art. 127 § 3 k.p.a w związku z art. 144 k.p.a. W sprawie nie miał zatem zastosowania art. 27 § 1a k.p.a.zgododnie z którym członek samorządowego kolegium odwoławczego podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jeżeli brał udział w wydaniu decyzji objętej wnioskiem. Skoro art. 27 § 1a k.p.a nie miał zastosowania w sprawie to nie mógł zostać naruszony przez Sąd pierwszej instancji. Odnosząc się do argumentacji uzasadniającej w ocenie Skarżącego zainicjowanie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wskazać należy, że mogłaby ona podlegać ocenie wyłącznie w razie skutecznego podważenia stanowiska organów i sądu, że w sprawie zaistniała bezprzedmiotowość postępowania. Skarga kasacyjna nie zawierała zarzutów dotyczących naruszenia art. 61a § 1 k.p.a, zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Skarżący nie kwestionował również ustaleń faktycznych, które legły u podstaw wydania przez Kolegium postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania i które zaakceptowane zostały przez Sąd pierwszej instancji. Zgodnie z tymi ustaleniami Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 25 kwietnia 2017 r. wypowiedział się w sprawie dotyczącej żądania stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Bielsku- Białej z 22 grudnia 2003 r. nr MOPS.DOD.8232-232/03. Mając na uwadze powyższe wywody Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Uzasadnienie zostało sporządzone stosownie do wymogów określonych w art. 193 zdanie 2 p.p.s.a zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Ponieważ Skarżący zrzekł się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie a strona przeciwna nie zawnioskowała o przeprowadzenie rozprawy, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów stosownie do treści art. 182 § 2 i § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy (art. 250 § 1 p.p.s.a.), gdyż przepisy art. 209 i art. 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach w art. 254 § 1 i art. 258-261 p.p.s.a.