Sygnatura
I OSK 2089/22
I OSK 2089/22 - Wyrok NSA z 2025-10-15
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 15 października 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie: sędzia NSA Krzysztof Sobieralski (spr.) sędzia del. WSA Jolanta Górska Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 15 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Wr 539/21 w sprawie ze skargi S.S. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 7 września 2021 r. nr NRŚ-OR.7536.49.2020.KMa w przedmiocie uchylenia decyzji i orzeczenia o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zwany dalej "Sądem I instancji", wyrokiem z dnia 24 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Wr 539/21, oddalił skargę S.S., zwanej dalej "skarżącą" lub "skarżącą kasacyjnie", na decyzję Wojewody Dolnośląskiego, zwanego dalej "Wojewodą", z dnia 7 września 2021 r., nr NRŚ-OR.7536.49.2020.KMa, w przedmiocie uchylenia decyzji i orzeczenia o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Od wyroku Sądu I instancji skargę kasacyjną wniosła S.S. Zaskarżając wyrok Sądu I instancji w całości, podniesiono obie podstawy kasacyjne przewidziane w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: a) naruszenie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 ze zm.), zwanej dalej "u.g.n.", poprzez jego zastosowanie, w przypadku gdy: - zakres czynności objętych pierwotnym wnioskiem T. S.A. nie jest związany z zakładaniem i przeprowadzeniem na nieruchomości skarżącej ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, lecz faktycznie tyczy się gruntownej przebudowy urządzeń elektroenergetycznych znajdujących się na nieruchomości skarżącej, przebudowy połączonej z demontażem części obecnie znajdujących się na niniejszej nieruchomości urządzeń elektroenergetycznych oraz ich posadowieniem, można by rzec na nowo, w zmienionej formie; - Sąd I instancji, w ślad za organami obydwu instancji, błędnie uznał, iż skarżąca nie wyraziła zgody na dokonanie czynności objętych pierwotnym wnioskiem T. S. A., podczas gdy z zapytaniem o udzielenie takowej zgody inwestor w postaci uczestnika T. S. A. nigdy nie zgłosiła się bezpośrednio do osoby S.S.; - Sąd I instancji, w ślad za organami obydwu instancji uznał, iż skarżąca nie wyraziła zgody na dokonanie czynności objętych pierwotnym wnioskiem T. S. A., podczas gdy rokowania ugodowe w tym zakresie były prowadzone w sprawie przez jej pełnomocnika, zaś to Spółka T. S. A. końcowo wycofała się z trwających rokowań; b) art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n. poprzez ich błędne zastosowanie: - w drodze uznania w zaskarżonym wyroku, poprzez oddalenie skargi S.S., iż inwestor zwracał się do skarżącej o udzielenie zgody na czasowe zajęcie nieruchomości w ramach wnioskowanej inwestycji, podczas gdy z zapytaniem o udzielenie takowej zgody inwestor w postaci uczestnika T. S. A. nigdy nie zgłosiła się bezpośrednio do osoby S.S.; - przez Sąd I instancji, w ślad za Organami obydwu instancji, który to uznał, iż skarżąca nie wyraziła zgody na dokonanie czynności objętych pierwotnym wnioskiem T. S. A, podczas gdy rokowania ugodowe w tym zakresie były prowadzone w sprawie przez jej pełnomocnika, zaś to Spółka T. S. A. końcowo wycofała się z trwających rokowań. Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1. naruszenie przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.), zwanej dalej "P.u.s.a.", oraz art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w związku z art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", w związku z art. 77 § 1 K.p.a. - polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi przez Sąd I instancji, a w konsekwencji nie uwzględnienie stanowiska procesowego skarżącej, pomimo nie rozpoznania całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie w drodze naruszenia obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, co miało skutek w drodze zlekceważenie zasady prawdy obiektywnej i słusznego interesu obywateli, a co wyraziło się w szczególności, rozpoznaniem materiału dowodowego z pominięciem zasady swobodnej oceny materiału dowodowego, uwidaczniającym się w szczególności: • pominięciem okoliczności związanych z zakresem prac objętych pierwotnym wnioskiem, w szczególności związanych z: ➢ pominięciem dokładnego zbadania zakresu prac objętych wnioskiem inwestora; ➢ pominięciem ustalenia faktu, iż przedmiotowe prace nie tyczą się prawnomaterialnych podstaw wydania decyzji na podstawie art. 124 u.g.n., gdyż nie są związane z zakładaniem i przeprowadzeniem na nieruchomości skarżącej ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości lecz faktycznie tyczą się gruntownej przebudowy urządzeń elektroenergetycznych znajdujących się na nieruchomości skarżącej, przebudowy połączonej z demontażem części obecnie znajdujących się na niniejszej nieruchomości urządzeń elektroenergetycznych oraz posadowieniem na nowo innych urządzeń elektroenergetycznych; • brakiem określenia jednoznacznego przebiegu ograniczenia prawa własności i z pominięciem części faktycznie zajętej nieruchomości, w sytuacji kiedy w wydawanej decyzji zakres ograniczenia prawa własności musi być ściśle i precyzyjnie określony, z uwzględnieniem, iż przebieg ograniczenia ustalony musi być jedynie w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji, co oznacza w szczególności, że decyzja musi wskazywać jednoznacznie przebieg inwestycji przez nieruchomość, jak i zakres uszczuplenia władztwa właściciela, przy czym zakres ograniczenia nie może wykraczać poza zakres niezbędny do wykonania danej inwestycji; • pominięciem okoliczności, iż w dacie złożenia pierwotnej skargi przed Sądem Okręgowym w Jeleniej Górze pod sygn. [...] akt, zaś obecnie przed Sądem Najwyższym, prowadzone jest postępowanie o ustanowienie służebności z wniosku skarżącej przy uczestnictwie T. S.A., w zakresie urządzeń objętych również obecnym postępowaniem administracyjnym, zaś możliwość wydania dwóch rozstrzygnięć tj. obecnie w ślad za zaskarżeniem wyroku Sądu I instancji również zaskarżanych decyzji organów obydwu instancji oraz przyszłościowego postanowienia sądu powszechnego bądź Sądu Najwyższego o ustanowieniu służebności przesyłu spowodowałoby powstanie fikcji prawnej dwóch tożsamych rozstrzygnięć merytorycznych zarazem sądu powszechnego, jak i organu administracji; 2. naruszenie przepisu art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a. oraz art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w związku z art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 80 K.p.a. - polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi przez Sąd I instancji, a w konsekwencji nie uwzględnienie stanowiska procesowego skarżącej, poprzez niewłaściwe zastosowanie przedmiotowego przepisu procesowego i dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zamiast oceny swobodnej, bez wskazań doświadczenia życiowego i z pominięciem oczywistych dowodów poprzez uznanie, że: • za zasadne należało uznać dokonane przez organ odwoławczy stanowisko, zgodnie z którym pominięto okoliczności związane z zakresem prac objętych pierwotnym wnioskiem, w szczególności związanych z: ✓ pominięciem dokładnego zbadania zakresu prac objętych wnioskiem inwestora; ✓ pominięciem ustalenia faktu, iż przedmiotowe prace nie tyczą się prawnomaterialnych podstaw wydania decyzji na podstawie art. 124 u.g.n., gdyż nie są związane z zakładaniem i przeprowadzeniem na nieruchomości skarżącej ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, lecz faktycznie tyczą się gruntownej przebudowy urządzeń elektroenergetycznych znajdujących się na nieruchomości skarżącej, przebudowy połączonej z demontażem części obecnie znajdujących się na niniejszej nieruchomości urządzeń elektroenergetycznych oraz posadowieniem ich na nowo w zmienionej formie; • brakiem określenia jednoznacznego przebiegu ograniczenia prawa własności i z pominięciem części faktycznie zajętej nieruchomości, w sytuacji kiedy w wydawanej decyzji zakres ograniczenia prawa własności musi być ściśle i precyzyjnie określony, z uwzględnieniem, iż przebieg ograniczenia ustalony musi być jedynie w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji, co oznacza w szczególności, że decyzja musi wskazywać jednoznacznie przebieg inwestycji przez nieruchomość, jak i zakres uszczuplenia władztwa właściciela, przy czym zakres ograniczenia nie może wykraczać poza zakres niezbędny do wykonania danej inwestycji; • pominięciem okoliczności, iż w dacie złożenia pierwotnej skargi przed Sądem Okręgowym w Jeleniej Górze pod sygn. [...] akt, zaś obecnie przed Sądem Najwyższym, prowadzone jest postępowanie o ustanowienie służebności z wniosku Skarżącej przy uczestnictwie T. S.A., w zakresie urządzeń objętych również obecnym postępowaniem administracyjnym, zaś możliwość wydania dwóch rozstrzygnięć tj. obecnie w ślad za zaskarżeniem wyroku Sądu I instancji również zaskarżanych decyzji Organów obydwu instancji oraz przyszłościowego postanowienia sądu powszechnego bądź Sądu Najwyższego o ustanowieniu służebności przesyłu spowodowałoby powstania fikcji prawnej dwóch tożsamych rozstrzygnięć merytorycznych zarazem sądu powszechnego, jak i organu administracji; 3. naruszenie przepisu art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a. oraz art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w związku z art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 151 P.p.s.a. w zw. z rażącym naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. - polegającym na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi przez Sąd I instancji, a w konsekwencji nie uwzględnienie stanowiska procesowego skarżącej, poprzez brak zastosowania przedmiotowego przepisu procesowego, w zakresie braku obligatoryjnego zawieszenia obecnego postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy jego rozstrzygnięcie zależy od okoliczności, iż w dacie złożenia pierwotnej skargi przed Sądem Okręgowym w Jeleniej Górze pod sygn. [...] akt, zaś obecnie przed Sądem Najwyższym, prowadzone jest postępowanie o ustanowienie służebności z wniosku skarżącej przy uczestnictwie T. S.A., w zakresie urządzeń objętych również obecnym postępowaniem administracyjnym, zaś możliwość wydania dwóch rozstrzygnięć tj. obecnie w ślad za zaskarżeniem wyroku Sądu I instancji również zaskarżanych decyzji organów obydwu instancji oraz przyszłościowego postanowienia sądu powszechnego bądź Sądu Najwyższego o ustanowieniu służebności przesyłu spowodowałoby powstanie fikcji prawnej dwóch tożsamych rozstrzygnięć merytorycznych zarazem sądu powszechnego, jak i organu administracji. Skarżąca kasacyjnie w oparciu o powołane zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji (choć błędnie oznaczonego jako Wojewódzki Sad Administracyjny w Rzeszowie zamiast we Wrocławiu) i uchylenie opisanej na wstępie decyzji Wojewody Dolnośląskiego z dnia 7 września 2021 r. oraz poprzedzającej ja decyzji Starosty Bolesławieckiego z dnia 5 października 2020 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. W skardze kasacyjnej sformułowano również wniosek o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie podniesionych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy był związany granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Stosownie do treści art. 193 zdanie drugie P.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Jeśli skarga kasacyjna oparta jest na obydwu podstawach kasacyjnych, co do zasady rozpatrzeniu w pierwszej kolejności podlegać powinny zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, albowiem zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy i motywy rozstrzygnięcia nie budzą wątpliwości. Jeśli skarga kasacyjna oparta jest na obu podstawach kasacyjnych, co do zasady rozpatrzeniu w pierwszej kolejności podlegać powinny zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, albowiem zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy i motywy rozstrzygnięcia nie budzą wątpliwości. Niezasadny jest zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. "art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a. oraz art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w związku z art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 7 K.p.a.". W pierwszej kolejności trzeba wskazać, że przepisy art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a. mają charakter ustrojowy. Regulację ustrojową należy z punktu widzenia podstaw kasacyjnych zaliczyć do przepisów prawa materialnego. Skarżący kasacyjnie błędnie uznał je za przepisy postępowania, co samo w sobie już dyskwalifikuje ten zarzut. Niemniej należy stwierdzić, że w art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a. prawodawca określił specyfikę sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne, który polega na kontroli działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganiu sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1) oraz określił, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Przepisy te mogłyby zostać naruszone, gdyby sąd administracyjny naruszył czysto kontrolny charakter sprawowanego wymiaru sprawiedliwości, albo bezpodstawnie odmówił rozpoznania skargi lub zastosował inne kryterium kontroli niż kryterium zgodności z prawem (zob. np. wyrok NSA z dnia 23 września 2020 r., sygn. akt I GSK 429/18, CBOSA). Naruszenie art. 1 § 2 P.u.s.a. może polegać na wykroczeniu poza właściwość sądu albo zastosowaniu środka nieznanego ustawie, przy czym powołany przepis nie może być naruszony poprzez wadliwe dokonanie kontroli (zob. np. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 2147/11, CBOSA). Przepis art. 1 P.u.s.a. nie może stanowić podstawy zarzutu błędnego rozstrzygnięcia, gdyż celowi temu służą inne przepisy (zob. wyrok NSA z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt II GSK 1979/14, wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2023 r., sygn. akt I GSK 495/22, CBOSA). Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. Stosownie do treści tego przepisu, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że o naruszeniu art. 134 § 1 P.p.s.a. można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które sąd pierwszej instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. Przepis ten można naruszyć także wtedy, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy uchybienia popełnione na etapie postępowania bądź powołała w postępowaniu sądowym dowody, które zostały przez sąd pominięte, lub gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, że bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku (zob. np. wyrok NSA z dnia 20 marca 2025 r., sygn. akt I FSK 2047/21, CBOSA). O naruszeniu art. 134 § 1 P.p.s.a. można mówić także wówczas, gdy sąd nieprawidłowo odtworzy wzorzec normatywny rozpoznawanej sprawy administracyjnej i w konsekwencji nie rozpozna jej w całokształcie. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy Sąd I instancji prawidłowo odtworzył jej granice materialne (podmiotowe i przedmiotowe) w oparciu o regulację art. 124 u.g.n. Norma prawa materialnego wyznacza hipotetyczny stan faktyczny danego rodzaju materialnej sprawy administracyjnej (tu sprawy ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości). Norma prawa procesowego ustanawia zaś reguły ustalania stanu faktycznego materialnej sprawy administracyjnej i reguły konkretyzacji praw lub obowiązków jednostki (reguły wykonywania władztwa administracyjnego). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że reguły ustalania stanu faktycznego wyrażone w art. 7 K.p.a. oraz w art. 77 § 1 K.p.a. nie zostały naruszone w sposób wskazany w skardze kasacyjnej. Po pierwsze, Sąd I instancji - w oparciu o materiał dokumentacyjny znajdujący się w aktach administracyjnych – prawidłowo zaakceptował stanowisko organów obu instancji, że fakt, iż przedmiotem inwestycji jest wykonanie linii elektroenergetycznej wraz ze słupem w miejscu dotychczasowej linii, po jej uprzednim demontażu, nie oznacza, że nie wystąpił tu przypadek określony w art. 124 ust. 1 u.g.n. Przepis ten znajduje bowiem zastosowanie między innymi w przypadku konieczności założenia i przeprowadzenia na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej. Tego rodzaju sytuacja wystąpi nie tylko w przypadku realizowania nowej inwestycji od podstaw ale także w przypadku realizowania tego rodzaju robót w ramach przebudowy istniejących przewodów i urządzeń. Zrealizowane przedsięwzięcie nie wprowadzi żadnych nowych ograniczeń w stosunku do stanu istniejącego. Planowana infrastruktura prowadzona będzie w śladzie już istniejącej linii napowietrznej WN 110kV, która została wybudowana w roku 1926 według ówczesnych standardów technicznych i nie była przebudowywana. Po drugie, wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej, doszło do określenia przebiegu ograniczenia prawa własności skarżącej kasacyjnie. Opisana na wstępie decyzja Wojewody Dolnośląskiego z dnia 7 września 2021 r. ma charakter reformatoryjny. Wojewoda wskazał w jej treści, że teren o długości 249,81 m i szerokości po 2 m od skrajnych przewodów linii jest konieczny dla właściwego korzystania z urządzenia. Ponadto w decyzji dokładnie oznaczono zarówno przebieg planowanej inwestycji w obrębie działki nr [...], jak i zakres przestrzenny stałego zajęcia nieruchomości i robót budowlano-montażowych. Zaznaczono także, że roboty będą przeprowadzone w terminie 5 miesięcy liczonych od dnia ich rozpoczęcia. Wojewoda nie miał natomiast podstaw do opisywania w decyzji z art. 124 ust. 1 u.g.n. dokładnego charakteru prac, rodzaju użytego sprzętu, czy miejsca składowania odpadów. Nie miał również obowiązku zaznaczania na załączniku graficznym do decyzji przebiegu dotychczasowej linii elektroenergetycznej. Należy podkreślić, że celem decyzji z art. 124 ust. 1 u.g.n. jest wyłącznie udzielenie inwestorowi zezwolenia na określone korzystanie z cudzej nieruchomości. Szczegółowe kwestie techniczno-budowalne dotyczące realizacji inwestycji mogą być rozstrzygane dopiero na etapie postępowania przewidzianego w ustawie Prawo budowlane. Po trzecie, Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu I instancji (opierające się na stanowisku już ugruntowanym w orzecznictwie), że trwały administracyjny tytuł prawny do nieruchomości, jaki powstaje na podstawie decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. i służebność przesyłu ustanawiana na podstawie art. 3051 Kodeksu cywilnego, to dwa różne tytuły prawne, z których przedsiębiorca może korzystać według swego wyboru, przy czym uzyskanie jednego z nich, w zasadzie wyklucza potrzebę uzyskania drugiego. W tej sytuacji dopiero prawomocne rozstrzygnięcie którejkolwiek ze spraw (w trybie cywilnym bądź administracyjnym) może powodować bezprzedmiotowość drugiej. Słusznie podkreśla się też, że postępowanie o ustanowienie służebności przesyłu nie ma charakteru prejudycjalnego dla sprawy administracyjnej prowadzonej w trybie art. 124 u.g.n., gdyż powyższy przepis w żaden sposób nie uzależnia wydania decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości od uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy o ustanowienie służebności przesyłu. W konsekwencji nie można zgodzić się z zarzutem skargi kasacyjnej podnoszącym naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. polegającym na braku zawieszenia postępowania administracyjnego w związku z toczącym się postępowaniem przed Sądem Okręgowym w Jeleniej Górze pod sygn. akt [...]. Niezasadne są także zarzuty naruszenia prawa materialnego. Zarzucane postacie naruszenia prawa materialnego, o których mowa w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. winny być wyraźnie wskazane i uzasadnione. Błąd wykładni polega na wadliwym zrekonstruowaniu normy prawnej z przepisu prawa, wyrażający się w mylnym zrozumieniu przez sąd jego treści, a więc wadliwym ustaleniu wpisanego w ten przepis sensu normatywnego. Zarzut błędnej wykładni powinien obejmować zarówno konkretyzację nieprawidłowości wykładni przeprowadzonej przez sąd wojewódzki, jak i wyjaśnienie prawidłowej - zdaniem strony - rekonstrukcji normy prawnej z przepisu. Natomiast niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego obejmuje nieprawidłowość działania sądu w postaci uznania, że ustalony w sprawie, konkretny stan faktyczny odpowiada abstrakcyjnemu stanowi wpisanemu w hipotezę określonej normy prawnej. Polega on na przyjęciu przez sąd błędnej oceny zastosowania (bądź niezastosowania) przez organ administracji przepisu prawa materialnego w odniesieniu do stanu konkretnej sprawy. Podkreślenia przy tym wymaga, że ocena tego rodzaju zarzutu, może być dokonana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego przyjętego jako podstawa wyroku, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. Niewłaściwe zastosowanie normy prawa polega w tym przypadku na wadliwym uznaniu, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie objętej dyspozycją przepisu. Skarżąca kasacyjnie zarzuca naruszenie art. 124 u.g.n. przez jego zastosowanie, w przypadku gdy zakres czynności objętych pierwotnym wnioskiem T. S.A. nie jest związany z zakładaniem i przeprowadzeniem na nieruchomości skarżącej ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, lecz faktycznie tyczy się gruntownej przebudowy urządzeń elektroenergetycznych znajdujących się na nieruchomości skarżącej, przebudowy połączonej z demontażem części obecnie znajdujących się na niniejszej nieruchomości urządzeń elektroenergetycznych oraz ich posadowieniem na nowo w zmienionej formie. Do tej kwestii Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się już wyżej przy okazji omawiania postawionych zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Skarżąca kasacyjnie przez zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego zastosowanie w istocie kwestionuje określone ustalenia stanu faktycznego, które to – jak wyżej wyjaśniono – dawały pełne podstawy do zastosowania w sprawie regulacji art. 124 u.g.n. Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n. poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy - zdaniem skarżącej kasacyjnie - nie brała ona udziału osobiście w rokowaniach. Sąd I instancji słusznie stwierdził, że jakkolwiek inwestor nie prowadził rokowań bezpośrednio ze skarżącą, to w świetle art. 124 ust. 3 u.g.n. nie miało to istotnego znaczenia, gdyż skarżąca kasacyjnie działała przez pełnomocnika. Stosownie do treści art. 95 § 2 Kodeksu cywilnego, czynność prawna dokonana przez przedstawiciela (pełnomocnika) w granicach umocowania pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego (mocodawcy). Z dokumentacji przedłożonej przez inwestora wynika jednoznacznie, że na etapie negocjacyjnym zgłosił się do inwestora pełnomocnik skarżącej (ojciec skarżącej), dysponujący pełnomocnictwem notarialnym z dnia 10 grudnia 2016 r. upoważniającym go m.in. do reprezentowania skarżącej przed osobami fizycznymi i prawnymi oraz składania w jej imieniu wszelkich oświadczeń (akta organu pierwszej instancji, k. 13). Wszelkie zatem czynności i oświadczenia dokonane przez pełnomocnika skarżącej na etapie rokowań rodziły skutek bezpośrednio wobec skarżącej, w tym skutek w postaci braku zgody co do zajęcia nieruchomości. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 P.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 15 listopada 2022
- Symbol z opisem
- 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
- Hasła tematyczne
- Nieruchomości
- Skarżony organ
- Wojewoda
- Sędziowie
- Elżbieta Kremer /przewodniczący/ Jolanta Górska Krzysztof Sobieralski /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
art. 134 § 1, art. 183 § 1 i 2, art. 193 · Dz.U. 2024 poz. 935
- Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
art. 1 § 1 i 2 · Dz.U. 2021 poz. 137
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
art. 7, art. 77 § 1 · Dz.U. 2021 poz. 735
- Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
art. 124 · Dz.U. 2021 poz. 1899
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny