I OSK 2084/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: sędzia NSA Monika Nowicka sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku J. T. K., J. E. S., G. B., Z. S. z dnia [...] grudnia 2022 r. o wykładnię wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2022 r. sygn. I OSK 2084/21 oddalającego skargę kasacyjną J. T. K., J. E. S., G. B., Z. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 461/20 w sprawie ze skargi J. T. K., J. E. S., G. B., Z. S. na decyzję Ministra Rozwoju z [...] stycznia 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczeń postanawia: odmówić dokonania wykładni wyroku.

Wyrokiem z dnia 28 października 2022 r. sygn. I OSK 2084/21 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną J. T. K., J. E. S. , G. B. , Z. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 461/20 w sprawie ze skargi J. T. K. , J. E. S. , G. B. , Z. S. na decyzję Ministra Rozwoju z [...] stycznia 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczeń. Pismem z dnia [...] grudnia 2022 r. J. T. K. , J. E. S. , G. B. , Z. S. wnieśli o wykładnię wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2022 r. sygn. I OSK 2084/21. Działając na podstawie art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022, poz. 329 – dalej jako: p.p.s.a.) zwrócono się o wyjaśnienie wątpliwości, czy na podstawie orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z [...] lutego 1948 r., nr [...] o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa, w części dotyczącej przedsiębiorstwa spółki jawnej pn. [...] W. i B. [...], ul. [...] (dalej jako: "orzeczenie z 1948 r.) oraz orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z [...] marca 1950 r. wydanego w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa: [...] , położonego w Krakowie przy ul. [...] (dalej jako: "orzeczenie z 1950 r.") Skarb Państwa nabył prawo własności parceli [...] Kraków [...] wraz ze znajdującymi się na niej budynkami, czy też jedynie prawo obligacyjne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wykładnię uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2022 r. sygn. I OSK 2084/21 nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) Sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Zgodnie z ugruntowanym poglądem zarówno orzecznictwa jak i doktryny, konieczność dokonania wykładni konkretnego rozstrzygnięcia zachodzi wówczas, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, a więc taki, który może budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu jego wykonania. W piśmiennictwie wyrażono pogląd, według którego "z samej istoty wykładni wyroku wynika, że może ona dotyczyć jedynie tego, co zostało w nim zawarte" (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 5, LexisNexis, Warszawa 2012, s. 419). Wykładnia orzeczenia nie może zmierzać do zmian merytorycznych polegających na reinterpretacji uzasadnienia czy jego poszerzenia o inne elementy istotne zdaniem wnioskodawcy (zob. postanowienie NSA z 12 lutego 2014 r., sygn. I OSK 502/13). Wykładnia orzeczenia powinna zatem zmierzać do usunięcia wątpliwości dotyczących treści rozstrzygnięcia, ale także skutków jakie orzeczenie to ma wywołać. Wykładnia orzeczenia nie może jednak prowadzić do nowego rozstrzygnięcia. Wniosek o wykładnię nie może ponadto zmierzać do wyjaśnienia zawartych w uzasadnieniu orzeczenia wyrażeń prawniczych i znaczenia słów, ani też do polemiki ze stanowiskiem sądu orzekającego w sprawie i wskazaniami co do dalszego postępowania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że wątpliwości co do uzasadnienia orzeczenia mogą być wyjaśnione w trybie art. 158 p.p.s.a. - jedynie wówczas - gdy jest to niezbędne do dokonania prawidłowej interpretacji sentencji orzeczenia. Uwzględnienie wniosku może nastąpić jedynie gdy istnieje rzeczywista wątpliwość co do istoty rozstrzygnięcia zawartego w sentencji, a nie udzielania odpowiedzi na kreowane przez stronę pytania (tak postanowienie NSA z 16 stycznia 2008 r., sygn. akt I OZ 1011/07). Zważywszy na powyższe, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi potrzeba dokonania wykładni wyroku z dnia 28 października 2022 r. sygn. I OSK 2084/21. Zarówno bowiem sentencja kwestionowanego wyroku, jak i jego uzasadnienie są sformułowane w sposób jasny i niebudzący wątpliwości. Uzasadnienie wniosku o dokonanie wykładni uzasadnienia wyroku sprowadza się zaś w istocie do udzielenia stronie wnioskującej odpowiedzi na postawione przez nią pytania, co nie mieści się w pojęciu wykładni wyroku i jest niedopuszczalne. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 października 2022 r. sygn. I OSK 2084/21 literalnie zaakceptował ustalenia faktyczne przyjęte wcześniej przez Sąd Wojewódzki. Jednocześnie zaakcentować trzeba, że ustalenia dotyczące skutków prawnych orzeczeń z 1948 r. i z 1950 r. nie były kwestionowane przez samych skarżących kasacyjnie. W skardze kasacyjnej literalnie zakwestionowano - legalność - przejęcia na własność Państwa, na podstawie przepisów ustawy nacjonalizacyjnej parceli [...] Kraków [...] (pkt II.b skargi kasacyjnej). Naczelny Sąd Administracyjny jedynie wywołany zarzutami skargi kasacyjnej zobowiązany był odnieść się w uzasadnieniu wyroku do treści uchwały NSA z dnia 5 listopada 2017 r. sygn. I OPS 2/07, co uczynił wyjaśniając z jakich przyczyn skarżący kasacyjnie niezasadnie poszukują w niej ochrony. Wykładnia wyroku powinna zmierzać do usunięcia wątpliwości dotyczących nie tylko treści wyroku, ale także zakresu powagi rzeczy osądzonej, a przede wszystkim skutków, jakie ten wyrok ma wywoływać. Taka sytuacja nie ma jednak miejsca w niniejszej sprawie. Ze wskazanych wyżej przyczyn, wobec braku podstaw do dokonania wykładni wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 158 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.