I OSK 2040/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M.S., A.E. i M.H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 2144/20 w sprawie ze skargi M.S., A.E. i M.H. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 lipca 2020 r., nr DAP-WOSR-7280-43/2020/GD w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty postanawia: podjąć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Postanowieniem z 2 grudnia 2021 r., sygn. akt I OSK 2040/21 Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) zawiesił postępowanie ze skargi kasacyjnej M.S., A.E. i M.H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 2144/20 w sprawie ze skargi skarżących na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 lipca 2020 r. nr DAP-WOSR-7280-43/2020/GD w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty, uznając, że w rozpoznawanej sprawie celowe jest zawieszenie postępowania kasacyjnego ze względu na zagadnienie prawne tyczące się zgodności z Konstytucją RP przepisu stanowiącego podstawę prawną wyrokowania, którego naruszenie zarzucono w skardze kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że przyjęta przez Trybunał Konstytucyjny do rozpoznania skarga konstytucyjna rozstrzygnie wątpliwości co do zgodności art. 1 w zw. z art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) w zakresie, w jakim poszerza katalog przesłanek otrzymania prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej o przesłankę "przemieszczenia" lub "zamieszkania" właściciela nieruchomości położonej na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego następcy prawnego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w obecnych granicach" z: art. 32 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 2 Konstytucji, art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji, art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji, art. 7 w zw. z art. 87 ust. 1, w zw. z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji. Postanowieniem z 23 kwietnia 2025 r., sygn. akt SK 64/21 Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie w sprawie zbadania zgodności: 1) art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418, ze zm.) "w zakresie, w jakim postanowienie wydane w trybie art. 7 ust. 1 ustawy (...) nie jest dla organu wiążące i, w konsekwencji, dopuszczalne jest uchylenie postanowienia potwierdzającego nabycie prawa do rekompensaty przez Skarżących przez organ i wydanie decyzji odmawiającej potwierdzenia prawa do rekompensaty, pomimo spełnienia przez wnioskodawców wymogów, o których mowa w art. 2, 3 i 5 ust. 1 i 2 ustawy", z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji, 2) art. 1 w związku z art. 2 ustawy powołanej w punkcie 1 "w zakresie, w jakim poszerza katalog przesłanek otrzymania prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej o przesłankę «przemieszczenia» lub «zamieszkania» właściciela nieruchomości położonej na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego następcy prawnego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w obecnych granicach", z art. 32 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 2, art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 i 2, art. 7 w związku z art. 87 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: W myśl przepisu art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a., sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania - od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kończącego to postępowanie; sąd może jednak i przedtem, stosownie do okoliczności, podjąć dalsze postępowanie. Wobec umorzenia postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie SK 64/21, której rozstrzygnięcie mogło stanowić prejudykat w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, ziściła się przesłanka do podjęcia postępowania z uwagi na ustanie przyczyny zawieszenia. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji, na postawie art. 128 § 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a.