I OSK 2015/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędzia WSA del. Rafał Wolnik po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Skarbu Państwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 2247/15 w sprawie ze skargi B. D. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty postanawia: zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym

Na skutek złożonej przez B. D. skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 22 marca 2016 r. (sygn. akt I SA/Wa 2247/15), uchylił decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2015 r. nr [....] oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję Wojewody W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty. W ocenie Sądu Wojewódzkiego, organy, odmawiając: H. J., G. M., B. L., B. M., M. Ł., B. D., D. B. i U. K. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez G. M. mienia poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (w miejscowości Brzeżany w dawnym województwie tarnopolskim, obecnie Ukraina), gdyż wnioski o wydanie decyzji – jak przyjęły organy - złożone wniesione po upływie terminu określonego w art. 5 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej ( t.j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1090), tj. po dniu 31 grudnia 2008 r. oraz po upływie terminu, o którym mowa w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2014 r. poz. 195), tj. po dniu 27 sierpnia 2014 r., naruszyły prawo. Sąd wyjaśnił przy tym, że organy pominęły ukształtowaną w ostatnich latach linię orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którą w sprawach "zabużańskich" zachodzi jedność materialnoprawna wniosku. Sąd Wojewódzki, podzielając ten pogląd podniósł więc, że w art. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. nie został zawarty wymóg, aby wnioski o potwierdzenie prawa do rekompensaty złożone zostały od razu przez wszystkie osoby uprawnione. Przepis ten wymaga bowiem jedynie złożenia w terminie do dnia 31 grudnia 2008 r. wniosku przez jedną, z uprawnionych osób, o której mowa w w art. 5 ust. 2 ustawy. Złożenie wniosku w terminie przez jednego ze spadkobierców odnosi więc skutek wobec pozostałych. W sytuacji zatem, gdy osoba współuprawniona do ubiegania się o potwierdzenie prawa do rekompensaty wystąpiła z wnioskiem w terminie ustawowym, to obowiązkiem organu - stosownie do art. 61 § 4 k.p.a.- było powiadomić pozostałych spadkobierców byłego właściciela pozostawionego mienia o prowadzonym postępowaniu. Odnosząc powyższe do przedmiotowego stanu faktycznego, Sąd podkreślił, że jeżeli, jeden ze współspadkobierców G. M. - A.D. wystąpił w dniu [...] grudnia 2008 r. z wnioskiem o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez nią nieruchomości poza obecnymi granicami Polski a więc w terminie ustawowym, to obowiązkiem organu było powiadomić innych, potencjalnych uprawnionych o wszczęciu tego postępowania, zwłaszcza, że z treści akt sprawy, zakończonej decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., wynikało, iż Wojewodzie W. wiadomym było, że poza A. D. istnieją jeszcze inni spadkobiercy G. M. Od powyższego wyroku Minister Skarbu Państwa wniósł skargę kasacyjną, w której zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenie m. in. art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1090) - poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na błędnym przyjęciu, że złożenie wniosku przez jednego ze spadkobierców odnosi skutek wobec pozostałych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Składowi orzekającemu wiadomym jest zaś z urzędu, iż postanowieniem z dnia 17 stycznia 2017 r. (sygn. akt I OSK 1825/15), Naczelny Sąd Administracyjny – orzekając na zasadzie art. 187 § 1 p.p.s.a. - przedstawił składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozstrzygnięcia budzące poważne wątpliwości następujące zagadnienie prawne: "Czy złożenie wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty przez osobę uprawnioną w terminie określonym art. 5 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) skutkuje wszczęciem postępowania administracyjnego również w stosunku do wszystkich pozostałych uprawnionych w rozumieniu art. 3 tej ustawy, czy też jedynie w stosunku do wnioskodawcy?" Rozstrzygnięcie tego zagadnienia prawnego przez Naczelny Sąd Administracyjny w poszerzonym składzie będzie zatem miało istotne znaczenie dla rozpoznania skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. Podstawę bowiem wydania kontrolowanej przez Sąd Wojewódzki decyzji, stanowił wyżej wymieniony przepis. Podniesione zaś w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczyły wykładni wspomnianej regulacji prawnej. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w związku z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uznał za celowe zawieszenie niniejszego postępowania do czasu rozpoznania przez skład poszerzony powyższego zagadnienia prawnego.