I OSK 1974/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: NSA Iwona Bogucka NSA Marian Wolanin (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 10 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 249/20 w sprawie ze skargi Z. B. na decyzję Samorządowego Kolegium odwoławczego w [...] z [...] stycznia 2020 r., nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości: oddala skargę kasacyjną.

Zaskarżonym wyrokiem z 10 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 249/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Z.B. na decyzję Samorządowego Kolegium odwoławczego w [...] z 22 stycznia 2020 r., nr [...], w przedmiocie nieważności decyzji w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości. W skardze kasacyjnej od powołanego wyroku pełnomocnik skarżącego do Sądu I instancji zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.) - dalej ppsa, polegające na ich nieprawidłowym zastosowaniu czego wyrazem jest nierozpoznanie zarzutu podniesionego w skardze wniesionej do Sądu I instancji, a dotyczącego naruszenia przepisów postępowania, tj.: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, przez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego wyjaśniającego kwestie o zasadniczym znaczeniu dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności tego, czy skarżący kasacyjnie kiedykolwiek składał wniosek o podział nieruchomości objętej decyzją Wójta Gminy [...] z [...] października 1993 r., nr [...], które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem skutkowało bezzasadną odmową stwierdzenia nieważności powołanej decyzji "w pozostałym zakresie". W skardze kasacyjne zarzucono z ostrożności procesowej rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 10 ust. 1 – 3 i ust. 5 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127), przez błędne uznanie, że wskazane przepisy mogły stanowić podstawę wydania "z urzędu" decyzji Wójta Gminy [...] z [...] października 1993 r. nr [...] W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację mającą przemawiać za uchyleniem zaskarżonego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ppsa) z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu I instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne. W treści art. 10 ust. 1 – 4 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości nie zastrzeżono, aby podział nieruchomości mógł być dokonany tylko na wniosek. Jedynie w art. 10 ust. 5 powołanej ustawy wskazano, że grunty wydzielone pod budowę ulic z nieruchomości objętej na wniosek właściciela podziałem przechodzą na własność gminy z dniem, w którym decyzja lub orzeczenie o podziale stały się ostateczne lub prawomocne, za odszkodowaniem ustalonym według zasad obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. W cytowanym przepisie zastrzeżono więc jedynie zaistnienie opisanego w nim skutku prawnego od dokonania podziału na wniosek właściciela nieruchomości. W art. 61 § 1 kpa, o treści obowiązującej w czasie prowadzenia i zakończenia postępowania podziałowego decyzją Wójta Gminy [...] z [...] października 1993 r. wskazano, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W art. 61 § 2 kpa wskazano natomiast, że organ administracji państwowej może ze względu na szczególnie ważny interes strony wszcząć z urzędu postępowanie także w sprawie, w której przepis prawa wymaga wniosku strony. Organ obowiązany jest uzyskać na to zgodę strony w toku postępowania, a w razie nieuzyskania zgody - postępowanie umorzyć. Skoro w art. 10 ust. 1 – 4 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości nie zastrzeżono wymogu wniosku strony co do wszczęcia postępowania podziałowego, to w zestawieniu z treścią ówcześnie obowiązującego art. 61 § 1 i 2 kpa, nie było przeszkód prawnych do wszczęcia postępowania podziałowego także z urzędu i to niezależnie od tego, czy właściciel nieruchomości wyraził zgodę na dokonanie wszczęcia postępowania z urzędu. Z akt nie wynika przy tym, aby podział zatwierdzony powołaną wyżej decyzją z [...] października 1993 r. był objęty skutkami prawnymi określonymi w art. 10 ust. 5 ustawy z [...] kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, zwłaszcza, że działki gruntu wydzielone w ramach omawianego podziału zostały następnie zbyte przez ich właściciela na rzecz Gminy [...] aktem notarialnym Repertorium [...] zawartym w dniu [...] listopada 1993 r. W związku z powyższym oba zarzuty kasacyjne, oparte na kwestionowaniu dopuszczalności dokonania podziału nieruchomości z urzędu, nie zasługiwały na uwzględnienie, skoro omówione wyżej regulacje prawne nie wykluczały takiego sposobu wszczęcia postępowania podziałowego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 193 zdanie drugie ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.