I OSK 1904/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wa 45/15 w sprawie ze skargi S. L. na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] listopada 2013 r. o ustalenie odszkodowania za grunt postanawia: 1. uchylić zaskarżony wyrok i umorzyć postępowanie; 2. zasądzić od Prezydenta m. st. Warszawy na rzecz S. L. kwotę 677 zł (sześćset siedemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pismem złożonym 18 grudnia 2014 r. S. L. wniósł skargę na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie załatwienia jego wniosku z dnia [...] listopada 2013 r. o ustalenie odszkodowania za grunt wydzielony pod budowę drogi. W uzasadnieniu podał, że Wojewoda Mazowiecki postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. wyznaczył Prezydentowi m. st. Warszawy 4 miesiące na załatwienie sprawy, od dnia doręczenia postanowienia. Termin upłynął w dniu 24 października 2014 r. W dniu [...] grudnia 2014 r. S. L. ponownie złożył zażalenie do Wojewody Mazowieckiego, informując o zignorowaniu wyznaczonego terminu przez Prezydenta m. st. Warszawy. Decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. Prezydent m.st. Warszawy odmówił ustalenia i wypłaty S. L. odszkodowania za grunt wydzielony pod budowę drogi. Wyrokiem z dnia 6 października 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wa 45/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. L. na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] listopada 2013 r. o ustalenie odszkodowania za grunt. W ocenie Sądu nie można Prezydentowi m.st. Warszawy przypisać bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia [...] listopada 2013 r. – Sąd zauważył, że skarga na bezczynność wniesiona do organu w dniu 18 grudnia 2014 r. dotknięta była brakiem formalnym polegającym na braku własnoręcznego podpisu skarżącego, który został usunięty na wezwanie sądu w dniu 29 stycznia 2015 r., poprzez złożenie podpisanej własnoręcznie skargi. Skoro organ załatwił toczącą się przed nim sprawę wydając decyzję o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania przed skutecznym wniesieniem skargi na bezczynność, to brak jest prawnych możliwości zobowiązania organu do wydania stosownego aktu lub dokonania stosownej czynności, tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia skargi. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł S. L., reprezentowany przez radcę prawnego, żądając uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i umorzenia postępowania na zasadzie art. 189 p.p.s.a. oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów poniesionych przed Sądem I instancji. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 49 § 3 p.p.s.a. wobec jego niezastosowania i ustalenia nieprawidłowego terminu skutecznego wniesienia skargi poprzez: - stwierdzenie, iż organ załatwił toczącą się przed nim sprawę poprzez wydanie decyzji o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania przed skutecznym wniesieniem skargi; - uznanie, że skarga na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy nie wpłynęła skutecznie w dacie wniesienia skargi, tj. w dniu 18 grudnia 2014 r., pomimo, iż na wezwanie Sądu braki formalne skargi zostały przez skarżącego uzupełnione w terminie, a skarga winna wywołać skutek licząc od dnia wniesienia pisma zawierającego skargę; b) Uchybienie ma istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem nieprawidłowe ustalenie daty wniesienia skargi miało wpływ na ustalenie WSA, iż skarga wpłynęła po załatwieniu przez organ toczącej się sprawy poprzez wydanie decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., co miało wpływ w dalszej kolejności na: - naruszenie art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi w całości w sytuacji, gdy postępowanie w dniu orzekania przez Sąd było bezprzedmiotowe – wskutek usunięcia stanu bezczynności przez organ w całości i polegało na umorzeniu; - naruszenie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wobec jego niezastosowania w sytuacji, gdy zaszły przyczyny (usunięcie przez organ stanu bezczynności po wniesieniu skargi) nakazujące umorzyć postępowanie sądowe jako bezprzedmiotowe; - naruszenie art. 149 § 2 p.p.s.a. przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej bezpodstawnie oddalił skargę na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy, a w konsekwencji nie zastosował środka określonego w ustawie – nie rozważył zasadności wymierzenia grzywny skarżonemu organowi w wysokości przewidzianej art. 154 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. W dniu 18 grudnia 2014 r. S. L. wniósł skargę na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie załatwienia jego wniosku z dnia [...] listopada 2013 r. o ustalenie odszkodowania za grunt wydzielony pod budowę drogi, która dotknięta była brakiem formalnym polegającym na braku własnoręcznego podpisu skarżącego, który to brak został usunięty w dniu 29 stycznia 2015 r. Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. Prezydent m.st. Warszawy odmówił ustalenia i wypłaty S. L. odszkodowania za grunt wydzielony pod budowę drogi. Wojewódzki Sąd Administracyjny, oddalając skargę, stwierdził, że organ załatwił toczącą się przed nim sprawę odmawiając ustalenia i wypłaty odszkodowania przed skutecznym wniesieniem skargi na bezczynność, a w związku z tym brak jest prawnych możliwości zobowiązania organu do wydania stosownego aktu lub dokonania stosownej czynności, a co za tym idzie - do uwzględnienia skargi. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w niniejszej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że skarga S. L. została skutecznie wniesiona 18 grudnia 2014 r. i na moment jej złożenia organ nie rozpatrzył wniosku skarżącego z dnia [...] listopada 2013 r., a więc twierdzenia Wojewódzkiego Sądu o załatwieniu sprawy przez Prezydenta m.st. Warszawy przed skutecznym wniesieniem skargi na bezczynność uznać należy za błędne. Jak bowiem stanowi art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, "ustawa", jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Stosownie zaś do § 3 tego przepisu pismo poprawione lub uzupełnione w terminie wywołuje skutki od dnia jego wniesienia. Jak wspomniano na wstępie skarga S. L. z [...] grudnia 2014 r., dotknięta brakami formalnymi prawidłowo usuniętymi, została skutecznie wniesiona właśnie w tej dacie. Natomiast w sytuacji, w której organ wydał akt lub dokonał czynności, co do której pozostawał w bezczynności, po skutecznym wniesieniu skargi na bezczynność organu (w stanie prawnym obowiązującym do 1 sierpnia 2015 r.) zastosowanie znajduje art. 161 § 1 pkt 3 ustawy, zgodnie z którym takie postępowanie staje się bezprzedmiotowe i należy je umorzyć (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08). W związku z powyższym, uznając skargę kasacyjną za całkowicie uzasadnioną, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 189 ustawy.