I OSK 19/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 149/19 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem wartości i zniszczeniem pojazdu postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji

Starosta Będziński decyzją z 15 listopada 2018 r., nr WZBP.7135.4.0035.2018 orzekł o obowiązku zapłaty przez M. K. (dalej: "skarżący") kosztów w łącznej wysokości [...] zł brutto, związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem wartości, zniszczeniem (demontażem) pojazdu marki Fiat Punto o numerze tej. [...] usuniętego z drogi 12 grudnia 2013 r. na podstawie dyspozycji usunięcia pojazdu nr [...] wydanej przez Policję. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpoznaniu odwołania, decyzją z [...] stycznia 2019 r., nr [...] uchyliło ww. decyzję w części dotyczącej określenia łącznej wysokości kosztów i w tym zakresie orzekło o obowiązku poniesienia przez skarżącego kosztów w kwocie [...] zł brutto, zaś w pozostałym zakresie decyzję organu pierwszej instancji utrzymało w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 7 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 149/19 oddalił skargę skarżącego na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w [...]. Na powyższy wyrok skarżący złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że kwota, którą został obciążony przewyższa jego możliwości finansowe. Jest osobą samotnie wychowującą dziecko. Zapłata bądź wyegzekwowanie żądanej kwoty negatywnie wpłyną na jego sytuację materialną i jego małoletniego dziecka. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zatem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że w danej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Podkreślenia wymaga, że jak przyjęto w judykaturze, chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie można utożsamiać z oceną legalności wydanej decyzji. Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu (czynności) jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd. Z powyższego wynika, że sąd wyłącznie bada zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przede wszystkim w oparciu o okoliczności wskazane we wniosku. W sprawie przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania jest decyzja dotycząca należności pieniężnej. Egzekucja należności pieniężnych, co do zasady, nie stanowi skutku trudnego do odwrócenia, bowiem wyegzekwowane świadczenie podlega zwrotowi w razie uchylenia zaskarżonej decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego analiza wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz dokumentacja zgromadzona w postępowaniu o przyznanie skarżącemu prawa pomocy potwierdza jednak, iż skarżący uprawdopodobnił w dostateczny sposób zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a.. Uiszczenie kwoty - o jakiej mowa w zaskarżonej decyzji - względnie ściągnięcie jej w drodze egzekucji administracyjnej, może narazić skarżącego na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Skarżący bowiem nie dysponuje wskazaną w decyzji kwotą, a jej ściągnięcie może mieć negatywny wpływ na możliwość zaspokojenia nie tylko jego podstawowych potrzeb egzystencjalnych, ale także pozostającej pod jego wyłączną opieką córki. Zwrócić należy uwagę, że w uzasadnieniu do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, podkreślono, że podstawowym celem instytucji ochrony tymczasowej jest zapewnienie możliwie maksymalnej efektywności sądowej kontroli administracji przez stworzenie warunków zapewniających skuteczną realizację orzeczenia sądowego. Jest bowiem rzeczą oczywistą, że wyeliminowanie z obrotu prawnego na mocy orzeczenia sądu administracyjnego wadliwej decyzji, która wywołała nieodwracalne względnie trudne do odwrócenia skutki albo wyrządziła jej adresatowi znaczną szkodę, czynią tę kontrolę iluzoryczną, w rzeczywistości zaś nieskuteczną. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.