I OSK 1881/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2020 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Po 1117/17 w sprawie ze skargi H.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 1 lutego 2018 r., II SA/Po 1117/17, oddalił skargę H.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] września 2017 r., nr [...], w przedmiocie aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła H.K. Zaskarżając wyrok w całości zarzuciła mu naruszenie prawa materialnego, tj.: § 44 pkt 2 i § 45 ust. 1 w zw. z § 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (na chwilę wydawania decyzji ostatecznej był to Dz. U. z 2016 r, poz. 1034 ze zm.; dalej: rozporządzenie) poprzez niewłaściwe zastosowanie, przejawiające się w uznaniu, że dokumenty w postaci: a) mapy przy wykazie gruntów z 1962 r. (karta 381 i 382 akt administracyjnych organu pierwszej instancji), b) kopii rejestru gruntów z dnia [...] września 1962 r. (karty 585, 587 i 590 akt administracyjnych organu pierwszej instancji), c) wykazu ustalenia stanu posiadania z dnia [...] i [...] lipca 1960 r. (karta 383 akt administracyjnych organu pierwszej instancji), stanowią podstawę dokonania wpisu w ewidencji gruntów i budynków działek o numerach [...], [...], [...] i [...], pomimo że podstawą wpisu do ewidencji gruntów i budynków mogą być wyłącznie dokumenty wymienione w § 12 rozporządzenia. Wobec powyższego skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2335 ze zm.) – p.p.s.a. – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły. Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów. Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. W piśmie z [...] lutego 2017 r. (precyzującym pierwotny wniosek) H.K. wskazała, że przedmiotem aktualizacji w ewidencji gruntów i budynków mają być: (1) powierzchnie działek [...] i [...] oraz powierzchnia całego gospodarstwa, a także (2) odnośnie działek [...], [...], [...] i [...] usunięcie wadliwych zmian właścicielskich (wszystkie działki położone w obrębie [...], gmina [...]). Odwołanie od decyzji organu I instancji objęło już tylko tę drugą kwestię, tj. zmian właścicielskich odnośnie działek [...], [...], [...] i [...]. W zakresie pierwszej części żądania odmowna decyzja Starosty [...] z [...] czerwca 2017 r. stała się ostateczna i nie podlegała już dalszemu zaskarżeniu. Istotą zarzutów skargi kasacyjnej jest teza, że w ramach zadań starosty utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności (§ 44 pkt 2 rozporządzenia) oraz sposobów i celów aktualizacji (§ 45 ust. 1 rozporządzenia), organy obydwu instancji niewłaściwie zastosowały § 12 rozporządzenia, gdyż podstawą wpisu do ewidencji działek [...], [...], [...] i [...] uczyniły dokumenty niewymienione w tym ostatnim przepisie. Zauważyć w związku z tym należy, że § 12 rozporządzenia stanowi o tym, jakie dokumenty mogą być podstawą do ujawnienia praw osób i jednostek organizacyjnych do działek widniejących w ewidencji. Przepis ten nie mówi natomiast o tym, na podstawie jakich dokumentów ujawnia się w ewidencji działki gruntu. Zgodnie bowiem z § 12 rozporządzenia "Prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie: 1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych; 2) prawomocnych orzeczeń sądowych; 3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali; 4) ostatecznych decyzji administracyjnych; 5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych; 6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2." Definicję działki ewidencyjnej i zasady jej tworzenia określa § 9 rozporządzenia, który nie został powołany w podstawie kasacyjnej. Zresztą żądanie skarżącej kasacyjnie, w tej części, która została poddana ocenie Sądu I instancji, nie dotyczyło zagadnienia zasad ujawniania działek w ewidencji gruntów i budynków, ale praw podmiotowych do działek [...], [...], [...] i [...]. Zgodzić należy się z oceną Sądu I instancji, że Akt Własności Ziemi [...] z [...] kwietnia 1976 r. stwierdza nabycie przez J.D. (poprzedniczkę prawną skarżącej) działek [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...]. W akcie tym nie wymieniono działek [...], [...], [...] i [...]. Skarżąca kasacyjnie nie wskazuje też żadnego innego dokumentu, o jakim mowa w § 12 rozporządzenia, z którego wynikałoby, że jest właścicielką spornych działek. Zważywszy, że organ ewidencyjny nie jest władny we własnym zakresie ustalać praw podmiotowych do nieruchomości, skarżąca nie ma legitymacji do kwestionowania ujawnionych w ewidencji praw innych osób do spornych działek, dopóki odpowiednim dokumentem nie udowodni swoich praw do działek [...], [...], [...] i [...]. Dla przykładu może być to orzeczenie sądu powszechnego – skoro skarżąca zdaje się powoływać na następstwo prawne (zob. pisma z [...] stycznia i [...] kwietnia 2017 r.) po osobach ujawnionych przez organ w ewidencji gruntów, na podstawie, jego zdaniem, istniejących wpisów w księdze wieczystej – podważający owe wpisy. Już więc tylko na marginesie – w odniesieniu do tezy zarzutu – zauważyć należy, że działki objęte Aktem Własności Ziemi [...] z [...] kwietnia 1976 r. powstały z dawnych parcel ([...], [...] i [...]) w tym samym trybie, co działki nr [...], [...], [...] i [...]. Mając to na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Uzasadnienie wyroku zostało sporządzone stosownie do wymogów wynikających z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a.