I OSK 1879/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 maja 2025 r. sygn. akt IV SA/Po 882/24 w sprawie ze skargi K.Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 29 sierpnia 2024 r. nr SKO.PS.4040.564.2023 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: umorzyć postępowanie kasacyjne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 14 maja 2025., sygn. akt IV SA/Po 882/24, oddalił skargę K.Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 29 sierpnia 2024 r. nr SKO.PS.4040.564.2023 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł K.Z. (dalej jako "skarżący kasacyjnie"). Pismem z 13 lutego 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przesłał w ślad za aktami odpis skróconego aktu zgonu skarżącego kasacyjnie K.Z. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie kasacyjne podlega umorzeniu. Na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Z odpisu skróconego aktu zgonu K.Z. wynika, że zmarł [...] stycznia 2026 r. Sprawa niniejsza dotyczy stwierdzenia niedopuszczalności odwołania K.Z. od decyzji Burmistrza Gminy M. z 30 kwietnia 2024 r., nr OPS-PS.402.252.2024.DR, którą organ przyznał K.Z. specjalny zasiłek celowy w łącznej wysokości [...] zł z przeznaczeniem na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków – [...] zł oraz okularów – [...] zł. Zasiłek celowy, uregulowany w art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1214 ze zm.), jest przyznawany na zaspokojenie konkretnej, niezbędnej potrzeby życiowej (np. zakup żywności, leków, opału, odzieży). Zgodnie z art. 41 pkt 1 tej ustawy, w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Decyzja o przyznaniu tego rodzaju zasiłku zależy od indywidualnej sytuacji dochodowej i osobistej wnioskodawcy (lub rodziny). Zasiłek celowy, czy specjalny zasiłek celowy, jest zatem świadczeniem z pomocy społecznej, które wygasa wraz ze śmiercią uprawnionego. Oznacza to, że uprawnienia i obowiązki z tym świadczeniem związane, w przypadku śmierci uprawnionego, nie przechodzą na spadkobierców. Zatem wynik postępowania nie dotyczy interesu prawnego jego zstępnych (odpowiednio jak w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lutego 2025 r. sygn. akt I OSK 1145/24). Dostrzec nadto w sprawie należy, że przedmiotem rozpoznania jest stwierdzona niedopuszczalność odwołania K.Z. od decyzji z 30 kwietnia 2024 r. w sprawie o specjalny zasiłek celowy. Z akt sprawy wynika, że po wydaniu ww. decyzji, K.Z. pismem z 13 maja 2024 r. złożył oświadczenie, że nie będzie się odwoływał od powyższej decyzji, które to odwołanie – wbrew swemu stanowisku – złożył podaniem z 23 maja 2024 r. Postanowieniem z 29 sierpnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu stwierdziło niedopuszczalność takiego odwołania wobec uprzedniego skutecznego zrzeczenia się prawa do zaskarżenia. Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu skargę K.Z. na to postanowienie oddalił, uznając że niedopuszczalne było złożenie odwołania od decyzji z 30 kwietnia 2024 r. wobec prawnie ważnego oświadczenia o zrzeczeniu się uprawnienia do jego wniesienia. Mając na uwadze powyższy przebieg postępowania, oraz wywody o osobistym i zindywidualizowanym charakterze prawa o przyznanie pomocy społecznej w postaci specjalnego zasiłku celowego, wobec śmierci uprawnionego, postępowanie to należy uznać za bezprzedmiotowe. W konsekwencji w rozpatrywanym przypadku ziściły się przesłanki umorzenia postępowania kasacyjnego, o czym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 ab initio w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.