I OSK 1847/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie: sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Polskich Kolei Państwowych S. A. w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 283/22 w sprawie ze skargi Polskich Kolei Państwowych S. A. w Warszawie na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 25 listopada 2021 r. nr KKU - 6/20 w przedmiocie uchylenia decyzji i stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. prawa własności nieruchomości 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek uczestnika postępowania Gminy Miasta Łodzi o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 września 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 283/22 oddalił skargę Polskich Kolei Państwowych S. A. w Warszawie na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 25 listopada 2021 r. nr KKU - 6/20 w przedmiocie uchylenia decyzji i stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. prawa własności nieruchomości. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca, zarzucając Sądowi pierwszej instancji: I. w ramach podstawy kasacyjnej wskazanej w art. 174 pkt. 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez Krajową Komisje Uwłaszczeniową następujących przepisów postępowania: a) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako: "k.p.a."), 8 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym oraz o pracownikach samorządowych (dalej jako: "Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie") poprzez błędne zastosowanie normy prawa materialnego w postaci art. 5 ust 1 pkt 1 Przepisów wprowadzających ustawę o samorządzie do nieustalonego stanu faktycznego oraz nieuwzględnienie spełniania przez przedmiotową nieruchomość przesłanki z art. 11 ust. 1 pkt. 2 Przepisów wprowadzających ustawę o Samorządzie, wyłączającej możliwość wydania w odniesieniu do nieruchomości decyzji komunalizacyjnej, jak również przerzucenie na skarżącą braków dokumentacji w archiwach państwowych; b) art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 107 § 1 k.p.a. poprzez wydanie przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową w dniu 25 listopada 2021 r. decyzji nr KKU-290/19, w przedmiocie nabycia przez gminę z mocy prawa własności nieruchomości pomimo tego, że Decyzja zawiera istotne wady, w wyniku wystąpienia których powinna zostać uchylona; 2. naruszenie art. 134 § 4 p.p.s.a. wobec faktu. Iż Sąd I instancji, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie wyszedł poza ich granice, mimo, iż winien to uczynić; 3. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie przez Sąd I instancji przyczyn, dla których: a) dokonaną przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową w związku z zaskarżoną decyzją wykładnię pojęć "zarządzać" i "należeć do" sprowadzającą się do uznania, iż pojęcia te są ze sobą tożsame uznać należy za prawidłową, oraz b) nie dopuszcza on możliwości powstania w przypadku skarżącej zarządu nad przedmiotową nieruchomością na podstawie przepisów prawa, pomimo, iż taką możliwość dopuszcza w przypadku terenowych organów administracji, a to w oparciu o art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (dalej jako: "Ustawa o gospodarce gruntami"); II.W ramach podstawy kasacyjnej wskazanej w art. 174 pkt. 1 p.p.s.a., naruszenie następujących przepisów prawa materialnego: 1. art. 5 ust. 1 pkt 1 Przepisów wprowadzających ustawę o samorządzie poprzez błędne zastosowanie przejawiające się uznaniem, że z art. 5 ust. 1 pkt 1 Przepisów wprowadzających ustawę o samorządzie wynika, iż do wydania decyzji komunalizacyjnej wystarczające jest ustalenie, że w odniesieniu do danej nieruchomości państwowej jednostce organizacyjnej nie przysługiwało prawo zarządu, podczas, gdy w rzeczywistości przepis ten warunkuje wydanie decyzji komunalizacyjnej ustaleniem, że dana nieruchomość należała do rad narodowych lub terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego; 2. art. 5 ust. 1 pkt 1 Przepisów wprowadzających ustawę o samorządzie w zw. z art. 6 ust. 1 Ustawy o gospodarce gruntami w zw. z art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej jako: "Ustawa o gospodarce nieruchomościami") oraz art. 206 tej ustawy w zw. z § 4 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (dalej jako: "Rozporządzenie") poprzez błędne zastosowanie przejawiające się uznaniem, że prawo zarządu nieruchomością można wykazać wyłącznie decyzją o ustanowieniu takiego prawa; 3. art. 5 ust. 1 pkt 1 Przepisów wprowadzających ustawę o samorządzie w zw. z art. 80 Ustawy o gospodarce gruntami, poprzez błędne zastosowanie przejawiające się nieuwzględnieniem, iż grunty, które w dniu wejścia w życie Ustawy o gospodarce gruntami znajdowały się w posiadaniu przedsiębiorstwa państwowego PKP przeszły z mocy prawa w zarząd tego przedsiębiorstwa; 4. art. 5 ust. 1 pkt 1 Przepisów wprowadzających ustawę o samorządzie w zw. z art. 16 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" (dalej jako: "Ustawa o PP PKP") w zw. z art. 46 ust. 1 i 2 ustawy z 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych (dalej jako: "Ustawa o przedsiębiorstwach państwowych") poprzez błędne zastosowanie przejawiające się nieuwzględnieniem, że przepisy prawa przewidywały wyposażanie przedsiębiorstwa państwowego przez organ założycielski w środki niezbędne do prowadzenia działalności określonej w akcie prawnym o jego utworzeniu, a przedsiębiorstwo państwowe, gospodarując wydzielonym mu i nabytym mieniem, zapewniało jego ochronę oraz, że z przepisów prawa wynika, iż przedsiębiorstwo państwowe PKP gospodarowało wydzielonym mu mieniem Skarbu Państwa, jak również, że mienie przedsiębiorstwa państwowego PKP stanowiło wydzieloną część mienia ogólnonarodowego, w skład którego wchodziły środki będące w dyspozycji przedsiębiorstwa państwowego PKP w dniu wejścia w życie Ustawy o PP PKP oraz środki nabyte przez przedsiębiorstwo państwowe PKP w toku jego dalszej działalności; 5. art. 5 ust. 1 pkt 1 Przepisów wprowadzających ustawę o samorządzie w zw. z art. 34 oraz 34a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji PKP (dalej jako: "Ustawa o PKP") poprzez błędne zastosowanie przejawiające się nieuwzględnieniem, że nieruchomość będąca własnością Skarbu Państwa, a znajdująca się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu przedsiębiorstwa państwowego PKP, co do której przedsiębiorstwo państwowe PKP nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tej nieruchomości w formie prawem przewidzianej i nie legitymowało się nimi do dnia wykreślenia tego przedsiębiorstwa z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stała się z dniem wejścia w życie Ustawy o PKP, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego PKP oraz, że nieruchomość jest wyłączona spod komunalizacji, jak również błędne uznanie, że przepisy te nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie z uwagi na fakt, że spełnione są przesłanki komunalizacji z mocy prawa, co jednak nie miało miejsca. Żądaniem skargi kasacyjnej objęto zmianę zaskarżonego wyroku w całości, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, jako Sądowi I instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zrzeczono się rozprawy w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezydent Miasta Łodzi wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przepis art. 193 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. 2024, poz. 935 - dalej jako: "p.p.s.a." wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd Pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne. Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w ramach podstawy kasacyjnej na podstawie przepisu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., należy stwierdzić, że są one nieuzasadnione. Skarżąca zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo że Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa miała naruszyć przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (dalej: ustawa komunalizacyjna). Zdaniem Skarżącej, naruszenie to polegało na błędnym zastosowaniu normy prawa materialnego do nieustalonego stanu faktycznego, nieuzwględnieniu przesłanki wyłączającej komunalizację z art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy komunalizacyjnej oraz przerzuceniu na skarżącą ciężaru udowodnienia okoliczności negatywnych w postaci braków w dokumentacji archiwalnej. Ponadto, zarzucono naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 107 § 1 k.p.a., wskazując na wady decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej. Zarzuty te są nietrafne. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone zgodnie z regułami określonymi w k.p.a. Stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób wystarczający do jej rozstrzygnięcia. Kluczowe dla sprawy było ustalenie, czy skarżąca (jako następca prawny przedsiębiorstwa państwowego PKP) legitymowała się na dzień 27 maja 1990 r. tytułem prawnym do spornej nieruchomości w postaci prawa zarządu. Jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, opierając się na ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym uchwałach składu siedmiu sędziów NSA z 27 lutego 2017 r., I OPS 2/16 oraz z 26 lutego 2018 r., I OPS 5/17, dla stwierdzenia istnienia prawa zarządu na dzień 27 maja 1990 r. konieczne było wykazanie przez przedsiębiorstwo państwowe tytułu prawnego w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (dalej: u.g.g.n. z 1985 r.), tj. decyzji administracyjnej lub umowy. Skarżąca takiego tytułu nie przedstawiła, a sam fakt władania nieruchomością i wykorzystywania jej na cele kolejowe nie tworzył prawa zarządu. Wbrew twierdzeniom skarżącej, organy administracji nie przerzuciły na nią ciężaru dowodu co do braków w archiwach państwowych, lecz prawidłowo oceniły brak przedstawienia przez stronę dowodów na istnienie po jej stronie tytułu prawnego do nieruchomości, co zgodnie z ogólnymi regułami dowodowymi obciąża podmiot wywodzący z danego faktu skutki prawne. W konsekwencji, ustalenia faktyczne organu, zaaprobowane przez Sąd pierwszej instancji, były prawidłowe, a zarzuty naruszenia art. 7, 8, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. nie znajdują uzasadnienia. Skoro brak było podstaw do stwierdzenia prawa zarządu po stronie PKP, to odpadała również możliwość zastosowania wyłączenia komunalizacyjnego z art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy komunalizacyjnej, gdyż przepis ten dotyczył mienia "należącego do" przedsiębiorstw w sensie prawnym, a nie tylko faktycznego władania. Również zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. jest bezzasadny, gdyż decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, uchylająca decyzję Wojewody i stwierdzająca nabycie nieruchomości przez Gminę Miasto Łódź, była merytorycznie prawidłowa w świetle ustalonego stanu faktycznego i prawnego. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Tu należy poczynić uwagę porządkującą, bowiem formułując zarzuty skargi kasacyjnej wskazano na naruszenie "art. 134 § 4 p.p.s.a." (s. 2 skargi kasacyjnej). Ponieważ jednak przepis art. 134 p.p.s.a. dzieli się tylko na dwa paragrafy, a w uzasadnieniu skargi kasacyjnej (s. 6 skargi kasacyjnej) omawia się naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. ocenie podlegał zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Skarżąca podnosi, że Sąd pierwszej instancji nie wyszedł poza granice skargi, mimo że powinien był to uczynić, w szczególności poprzez uwzględnienie historycznego kontekstu prawnego PKP, wynikającego z Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 1926 r. Sąd pierwszej instancji, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że ma obowiązek uwzględnić wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeśli nie zostały podniesione w skardze. Jednakże, Sąd nie ma obowiązku poszukiwania wszelkich możliwych naruszeń prawa, zwłaszcza gdy dotyczą one argumentacji, która została już jednoznacznie odrzucona w utrwalonym orzecznictwie. Kwestia braku możliwości wywodzenia prawa zarządu do konkretnych nieruchomości z ogólnych aktów prawnych tworzących i regulujących status przedsiębiorstwa państwowego PKP, w tym z Rozporządzenia z 1926 r., była wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym we wspomnianych uchwałach I OPS 2/16 i I OPS 5/17. Przyjęto w nich jednoznacznie, że akty te miały charakter ogólny i nie stanowiły samoistnej podstawy do nabycia prawa zarządu do poszczególnych nieruchomości w rozumieniu przepisów obowiązujących na dzień 27 maja 1990 r., w szczególności art. 38 ust. 2 u.g.g.n. z 1985 r. W tej sytuacji, Sąd pierwszej instancji nie miał obowiązku ponownego szczegółowego analizowania tej argumentacji w ramach art. 134 § 1 p.p.s.a., skoro prawidłowo zastosował utrwaloną linię orzeczniczą NSA. Chybiony jest także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Skarżąca zarzuca Sądowi pierwszej instancji niewyjaśnienie przyczyn, dla których uznał za prawidłową wykładnię pojęć "zarządzać" i "należeć do" jako tożsamych oraz dlaczego nie dopuścił możliwości powstania zarządu po stronie PKP z mocy prawa, dopuszczając taką możliwość dla terenowych organów administracji na podstawie art. 6 ust. 1 u.g.g.n. z 1985 r. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji przedstawił stan sprawy, stanowiska stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sąd pierwszej instancji odniósł się do kluczowej kwestii braku tytułu prawnego PKP do nieruchomości w postaci zarządu, powołując się na art. 38 ust. 2 u.g.g.n. z 1985 r. oraz przywołane uchwały NSA. Wyjaśnił również, dlaczego w tej sytuacji nieruchomość należała w dniu 27 maja 1990 r. do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 u.g.g.n. z 1985 r., grunty państwowe, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste, były zarządzane przez terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego (co wynikało z art. 3 ust. 2 u.g.g.n. z 1985 r.). Taki stan prawny oznaczał, że te nieruchomości "należały do" tych organów w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej, tj. znajdowały się w ich prawnej sferze kompetencji zarządczej. Sąd nie utożsamił pojęć "zarządzać" i "należeć do" w sposób uproszczony, lecz wykazał logiczny związek między brakiem zarządu po stronie PKP a wynikającym z art. 6 ust. 1 u.g.g.n. z 1985 r. przypisaniem kompetencji zarządczej (a tym samym "należeniem" w sensie prawnym dla celów komunalizacji) terenowym organom administracji. Co do możliwości powstania zarządu z mocy prawa, Sąd prawidłowo wskazał, że art. 6 ust. 1 u.g.g.n. z 1985 r. stanowił wyraźną podstawę prawną dla zarządzania przez terenowe organy administracji gruntami państwowymi nieobciążonymi zarządem innych podmiotów. Uzasadnienie Sądu pierwszej instancji jest w tym zakresie wystarczająco klarowne i spójne. Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), należy również uznać je za niezasadne. Zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej poprzez błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, że do komunalizacji wystarcza ustalenie braku zarządu po stronie państwowej jednostki organizacyjnej, bez konieczności pozytywnego ustalenia, że nieruchomość "należała do" rad narodowych lub terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, jest nietrafny. Jak już wskazano przy ocenie zarzutów proceduralnych, Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, opierając się na wykładni systemowej i funkcjonalnej oraz utrwalonym orzecznictwie (w tym uchwałach NSA), że brak udokumentowanego prawa zarządu PKP do nieruchomości Skarbu Państwa w sposób określony w art. 38 ust. 2 u.g.g.n. z 1985 r. oznaczał, iż nieruchomość ta, zgodnie z art. 6 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 2 u.g.g.n. z 1985 r., pozostawała w zarządzie (w znaczeniu zarządzania) terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Taki stan prawny wypełniał przesłankę "należenia do" tych organów w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej. Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej w zw. z art. 6 ust. 1 u.g.g.n. z 1985 r. oraz przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami z 1997 r. i rozporządzenia wykonawczego z 1998 r., poprzez błędne uznanie, że prawo zarządu można wykazać wyłącznie decyzją administracyjną. Jak już wielokrotnie podkreślano, dla oceny istnienia zarządu na dzień 27 maja 1990 r. miarodajne były przepisy obowiązujące w tej dacie, a w szczególności art. 38 ust. 2 u.g.g.n. z 1985 r., który przewidywał ściśle określone sposoby jego ustanowienia (decyzja, umowa). Późniejsze przepisy, jak ustawa o gospodarce nieruchomościami z 1997 r. czy rozporządzenie z 1998 r., nie mogły zmienić stanu prawnego istniejącego w dacie komunalizacji ani złagodzić wymogów dowodowych dotyczących ustanowienia zarządu przed tą datą. Twierdzenie skarżącej o możliwości powstania zarządu na podstawie innych zdarzeń prawnych, w tym z mocy samego prawa na podstawie ogólnych aktów dotyczących PKP, jest sprzeczne z wykładnią przyjętą w powołanych uchwałach NSA. Chybiony jest również zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej w zw. z art. 80 u.g.g.n. z 1985 r. Przepis art. 80 u.g.g.n. z 1985 r. dotyczył przekształcenia z mocy prawa w zarząd gruntów państwowych będących w dniu wejścia w życie tej ustawy (tj. 1 sierpnia 1985 r.) w *użytkowaniu* państwowych jednostek organizacyjnych. Nie dotyczył on natomiast gruntów będących jedynie w posiadaniu (faktycznym władaniu) tych jednostek bez tytułu prawnego w postaci użytkowania. Nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej w zw. z art. 16 ustawy z 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" (dalej: ustawa o PP PKP) oraz art. 46 ust. 1 i 2 ustawy z 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych. Przepisy te, mówiące o wyposażaniu przedsiębiorstwa w środki niezbędne do prowadzenia działalności oraz o gospodarowaniu wydzielonym mieniem, miały charakter ogólny i organizacyjny. Nie stanowiły one samoistnej podstawy prawnej do nabycia przez przedsiębiorstwo państwowe PKP prawa zarządu do konkretnych nieruchomości Skarbu Państwa. Wreszcie, niezasadny jest zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej w zw. z art. 34 oraz 34a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (dalej: ustawa o PKP). Sąd pierwszej instancji prawidłowo wyjaśnił, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 kwietnia 2005 r., K 30/03, że przepisy art. 34 i 34a ustawy o PKP, dotyczące nabycia przez PKP S.A. prawa użytkowania wieczystego gruntów Skarbu Państwa będących w posiadaniu przedsiębiorstwa państwowego PKP bez tytułu prawnego oraz wyłączenia tych gruntów spod komunalizacji, nie mają zastosowania do gruntów, które podlegały komunalizacji z mocy prawa na podstawie art. 5 ust. 1 lub ust. 2 ustawy komunalizacyjnej. Komunalizacja taka następowała ex lege z dniem 27 maja 1990 r. Skoro w niniejszej sprawie, jak prawidłowo ustaliły organy i Sąd pierwszej instancji, sporna nieruchomość spełniała przesłanki komunalizacji z mocy prawa określone w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej (brak tytułu prawnego PKP w postaci zarządu, co skutkowało przynależnością nieruchomości do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego), to z dniem 27 maja 1990 r. stała się ona własnością Gminy Miasto Łódź. W konsekwencji, w dniu wejścia w życie ustawy o PKP i jej nowelizacji wprowadzającej art. 34a, sporna nieruchomość nie była już gruntem Skarbu Państwa, do którego PKP mogłoby nabyć prawo użytkowania wieczystego na podstawie art. 34, ani też gruntem, który mógłby zostać wyłączony spod komunalizacji na mocy art. 34a. Reasumując, żaden z zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej nie okazał się uzasadniony. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna jest niezasadna i dlatego, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek Gminy Miasta Łodzi o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, gdyż w postępowaniu sądowym występuje ona w charakterze uczestnika, a zwrot kosztów przysługuje wyłącznie stronie, która wniosła skargę kasacyjną (art. 203 p.p.s.a.), skarżącemu, albo organowi (art. 204 p.p.s.a.