I OSK 1839/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tamara Dziełakowska po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku R. N. i S. N. o zawieszenie postępowania sądowego w sprawie ze skargi kasacyjnej R. N. i S. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 9 kwietnia 2019 r. sygn. akt II SA/Ol 194/19 w sprawie ze skarg R. N. i S. N. na decyzję Wojewody Warmińsko – Mazurskiego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość postanawia: oddalić wniosek o zawieszenie postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z 9 kwietnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargi R. N. i S. N. na decyzję Wojewody Warmińsko – Mazurskiego z [...] stycznia 2019 r. w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli skarżący. Pismem z 21 listopada 2019 r. skarżący złożyli wniosek o zawieszenie postępowania sądowego z uwagi na wniesiony do Sądu Rejonowego [...] pozew przeciwko Miastu K., w którym skarżący wnieśli o: 1. ustalenie, że pozwanemu – Miastu K. przysługuje własność działki o numerze ewidencyjnym [...], 2. nakazanie pozwanemu ujawnienie w księdze wieczystej własności działki [...] (...). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 125 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – zwanej P.p.s.a.) "(s)ąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej". Treść powyższego przepisu wskazuje na konieczność wystąpienia pomiędzy toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym, a innym postępowaniem ścisłego związku (kwestia prejudycjalna), polegającego na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Ponadto, stwierdzić trzeba, że posłużenie się w ww. przepisie sformułowaniem "sąd może" świadczy o tym, że decyzja w tym przedmiocie została pozostawiona uznaniu sądu. W warunkach rozpoznawanej sprawy Sąd rozpoznający przedmiotowy wniosek nie dopatrzył się takiego związku pomiędzy przedmiotową sprawą a wskazywaną we wniosku sprawą, który uzasadniałby konieczność zawieszenia niniejszego postępowania kasacyjnego. Zauważyć trzeba, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest wyrok Sądu pierwszej instancji oddalający skargę na decyzję Wojewody Warmińsko – Mazurskiego z [...] stycznia 2019 r., utrzymującą w mocy decyzję Starosty K. z [...] października 2018 r. odmawiającej ustalenia odszkodowania za działkę nr [...] , a powstałą w wyniku podziału dokonanego decyzją Burmistrza Miasta K. z [...] listopada 2012 r. na podstawie art. 96 ust. 1 w zw. z art. 93 ust. 1 - 3, art. 97 ust. 1 ust. 1a, ust. 1b i art. 99 u.g.n. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, z decyzji tej wynika bezspornie, że wydzielenie m.in. działki nr [...] zostało dokonane pod warunkiem, że przy zbywaniu wydzielanych działek o numerach: [...] (do czasu budowy przewidzianych w planie miejscowym dróg publicznych) zostanie im zapewniony dostęp do drogi publicznej przez ustanowienie służebności drogowych w obrębie wydzielanych działek gruntu o numerach: [...] albo w obszarze innych działek powstałych w wyniku tego podziału. Przywołując treść art. 93 ust. 1 i art. 98 ust. 1 u.g.n. Sąd podkreślił, że przepisy te nie mogą mieć jednak równocześnie zastosowania, a skutkiem prawnym art. 98 ust. 1 u.g.n. jest utrata prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego działek wydzielonych pod drogi publiczne. Sąd pierwszej instancji wskazał również że obowiązek odszkodowawczy powstaje, gdy ograniczenie korzystania z prawa własności następuje wskutek inicjatywy organów administracji. Sytuacja wygląda natomiast odmiennie, gdy właściciel z własnej woli podejmuje inicjatywę i dąży do podziału swojej nieruchomości, doprowadzając do powstania nowych działek, wśród których znajdują się także te tworzące drogę, niemającą statusu drogi publicznej. Powyższa analiza prowadzi do wniosku, że kwestia własności działki nr [...] ani tego kto jest ujawniony w księdze wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości nie była przedmiotem oceny Sądu pierwszej instancji. Fakt prowadzenia postępowania przed Sądem Rejonowym we wskazanej we wniosku sprawie i jego ewentualnego zakończenia nie stanowi zatem zagadnienia wstępnego w ocenie kasacyjnej ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Ocena Sądu pierwszej instancji ograniczyła się jedynie do ustalenia, że w świetle powołanych przepisów ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia żądania strony o ustaleniu odszkodowania. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w związku z art. 131 i art. 193 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.