I OSK 1837/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku M.Z. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej M.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Lu 222/25 w sprawie ze skargi M.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 17 lutego 2025 r., znak SKO.41/3105/GG/2024 w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 17 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Lu 222/25 oddalił skargę M.Z. (dalej "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 17 lutego 2025 r., znak SKO.41/3105/GG/2024 w przedmiocie opłaty adiacenckiej. Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie złożył skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Pismem z dnia 30 grudnia 2025 r. (wpływ do NSA 15 stycznia 2026 r.) skarżący złożył "wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia Wójta Gminy [...] z dnia 18 czerwca 2024 r. znak GN.3134.9.2023 w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego wybudowaniem urządzeń infrastruktury wodociągowej". Do wniosku dołączono upomnienie Wójta Gminy [...] wzywające skarżącego do uregulowania należności pieniężnej w związku z naliczoną opłatą adiacencką na kwotę [...] zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2025 r. poz. 1427 ze zm., dalej "P.p.s.a."), który na podstawie art. 193 tej ustawy ma zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika, że na stronie skarżącej spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w powołanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Podkreślenia jednakże wymaga, że stosownie do art. 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (obecnie Dz.U. z 2024 r. poz. 1145, dalej "u.g.n."), w sprawach, o których mowa w przepisach działu III tej ustawy, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. W rozpoznawanej sprawie przedmiot kontroli sądowoadministracyjnej stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 17 lutego 2025 r., którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 18 czerwca 2024 r. ustalająca skarżącemu opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego wybudowaniem urządzeń infrastruktury wodociągowej w wysokości [...] zł. Podstawę materialnoprawną decyzji stanowiły przepisy art. 143, art. 144, art. 145, art. 146 ust. 1, 1a, 2 i 3, art. 148 i art. 148b u.g.n., a więc przepisy które nie zostały wyłączone spod działania art. 9 u.g.n. Jak wynika natomiast z akt sprawy organ administracyjny nie wydał postanowienia w trybie tego przepisu. W sytuacji, kiedy organ nie wykonał obowiązku nałożonego art. 9 u.g.n., to niezależnie od argumentacji powołanej we wniosku, czy też jej braku, uzasadnione jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez sąd (zob. postanowienia NSA w sprawach o sygn. akt I OZ 770/08, I OZ 717/10, I OZ 973/11, I OZ 1041/13, I OSK 1193/15, I OSK 3024/15, I OZ 203/24; opubl. w CBOSA). Wolą ustawodawcy było bowiem rozciągnięcie ochrony tymczasowej z mocy prawa w wypadku wniesienia skargi na decyzje administracyjne, o których mowa w art. 9 u.g.n. Nie ma zatem w takiej sytuacji podstaw do badania spełnienia przesłanek, o których stanowi art. 61 § 3 P.p.s.a. W tym znaczeniu art. 9 u.g.n. należy traktować jako uregulowanie szczególne względem przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej na zasadzie art. 61 § 3 P.p.s.a. Za przyjęciem tego poglądu przemawia ponadto konstytucyjna zasada zaufania do organów państwa oraz podejmowanych przez nie rozstrzygnięć. Skoro bowiem w art. 9 u.g.n. zostało wyraźnie przesądzone wstrzymanie wykonania decyzji na wypadek wniesienia skargi do sądu administracyjnego, to niezrozumiałe byłoby pozbawienie sądu udzielenia tej ochrony na wyraźny wniosek strony, która nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji braku realizacji przepisów prawa przez organ administracji publicznej. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.