I OSK 1827/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie: sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Wojciech Maciołek po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. A., B. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2021 r. sygn. akt VIII SA/Wa 551/20 w sprawie ze skargi A. A., B. B. na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia 29 maja 2020 r. nr ES.224.230.2017.WS w przedmiocie ustalenia opłaty dla sprawcy wyłączenia gruntu leśnego z produkcji 1. prostuje z urzędu oczywistą omyłkę w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2021 r. sygn. akt VIII SA/Wa 551/20 w ten sposób, że w miejsce numeru decyzji: "ES.224.2230.2017.WS" wpisuje: "ES.224.230.2017.WS"; 2. oddala skargę kasacyjną; 3. zasądza od A. A. i B. B. solidarnie na rzecz Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych kwotę 5.400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 4 lutego 2021 r. sygn. akt VIII SA/Wa 551/20 oddalił skargę A. A. i B. B. na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z 29 maja 2020 r. nr ES.224.2230.2017.WS w przedmiocie ustalenia opłaty dla sprawcy wyłączenia gruntu leśnego z produkcji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli A. A. oraz B. B. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając Sądowi I instancji, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", naruszenie przepisów postępowania, to jest: a. "art. 145 § 1 pkt 1 lit." w związku z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.". przez uznanie, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, w sytuacji gdy organy obu instancji wydały decyzję z rażącym naruszeniem prawa, skutkującym błędnym przyjęciem, że możliwe jest nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za wyłączenie z produkcji leśnej na działce ewidencyjnej nr [1] i nr [2] wbrew art. 189g K.p.a., podczas gdy z dyspozycji tego przepisu wynika, że organ administracyjny nie może nałożyć kary pieniężnej, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa; b. "art. 145 § 1 pkt 1 lit." w związku z art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 75 § 1, art. 84 § 1, art. 85 § 1 i art. 107 § 1 – 3 K.p.a. przez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sprawie w ograniczonym, znikomym zakresie, oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na dowolnie dokonanej ocenie niekompletnego materiału dowodowego, odmówienie wiary zeznaniom strony – bez konkretnego wskazania zaistniałego stanu rzeczy, a także nieprzeprowadzenie dowodów zawnioskowanych przez stronę w odwołaniu od decyzji organu I instancji, co w konsekwencji doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji; c. "art. 145 § 1 pkt 1 lit. c" w związku z art. 80 K.p.a. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i niewłaściwe dokonanie oceny dowodów w postaci: – koncesji z 26 kwietnia 2010 r. przez uznanie, że jej otrzymanie oznacza automatycznie, że A. A. w 2010 r. dokonała na działce nr [1] nieuprawnionego wyłączenia z produkcji leśnej 0,0410 ha, w sytuacji gdy tego rodzaju wyłączenie mogło nastąpić przed nabyciem przez nią wskazanej działki; – decyzji Starosty Y. z 11 października 2017 r. nr 60/2015 w sprawie klasyfikacji gruntów znajdujących się na działkach ewidencyjnych nr [1], nr [2] i nr [3] przez błędne uznanie, że grunty leśne nie mogły zostać zakwalifikowane do innego użytku gruntowego, ponieważ nie wydano decyzji zezwalającej na ich wyłączenie z produkcji leśnej, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego stwierdzenia przez organ II instancji, że treść decyzji pozostaje bez wpływu na sposób rozpatrzenia sprawy; – mapy działek z punktami pomiaru GPS, gdzie widoczne jest, że punkty są umieszczone w obszarach leśnych; d. "art. 145 § 1 pkt 1 lit. c" w związku z art. 10 K.p.a. przez uznanie, że uczestnictwo w oględzinach jest dostatecznym poinformowaniem strony B. B. o toczącym się postępowaniu, w sytuacji gdy nie dokonywano wobec niego zawiadomień i nie przesyłano pism, czym uniemożliwiono mu branie czynnego udziału w toczącym się postępowaniu; e. "art. 145 § 1 pkt 1 lit. a" w związku z art. 28 i z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. .z 2017 r. poz. 1161), przez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że sprawcą wyłączenia są skarżący, w sytuacji gdy w sprawie konieczne jest ustalenie podmiotu, który swoim zachowaniem wyłączył grunt z użytkowania. Z uwagi na powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania Ewentualnie, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji. Ponadto, wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że Sąd I instancji bez dostatecznej podstawy zaaprobował wadliwe ustalenia organów administracji. W szczególności, organ nie powinien wymierzyć kary pieniężnej z uwagi na brzmienie art. 189g § 1 K.p.a. (przedawnienie wymierzenia kary). Organy ustaliły, że do wyłączenia z produkcji leśnej na działkach nr [1] i nr [2] doszło w 2010 r. oraz w 2011 r., a postępowanie wszczęto dopiero 15 maja 2017 r. Organy nie wskazały dokumentów, które potwierdzałyby sukcesywne wyłączanie z produkcji leśnej kolejnych obszarów. Odmówiły rozważenia istotnej części dowodów, które zostały przedstawione w toku postępowania administracyjnego. Ponadto, oddalony został wniosek strony skarżącej o przeprowadzenie uzupełniających dowodów z dokumentów, które zdaniem strony były niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, a których przeprowadzenie nie spowodowałoby nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Tym samym, organ naruszył art. 106 § 3 P.p.s.a. – Sąd I instancji uznał, że decyzja Starosty Wojewódzkiego z 11 października 2017 r. jest bez znaczenia w niniejszym postępowaniu. Wnoszący skargę kasacyjną wskazali, że jest to błędne stanowisko, ponieważ przedmiotowa decyzja jasno wskazuje, że powierzchnia lasu na działce nr [1] nie uległa zmianie, a na działce nr [2] powiększyła się. Zdaniem wnoszących skargę kasacyjną, organ w szczególności nie dokonał ustaleń, jak przedmiotowe działki nr [1] i nr [2] wyglądały w chwili ich zakupu przez A. A. Fakt posadowienia przez nią kontenerów na działce nr [1] nie może przesądzać o tym, że to ona dokonała jakichkolwiek wyłączeń gruntów leśnych. Jak zaznaczyli wnoszący skargę kasacyjną, organ całkowicie pominął wyjaśnienia strony co do okoliczności zakupu przedmiotowych działek i ich stanu. W momencie posadowienia przez A. A. kontenerów, na działce nie było lasu. Nie było go już w chwili, gdy A. A. nabyła działkę. Absurdalne jest twierdzenie, że to strona jest sprawcą wyłączenia, gdy w dalszym ciągu nie zostały poczynione ustalenia dotyczące tego kto, kiedy i w jakim zakresie dokonał na działce nr [1] wyłączenia gruntów leśnych. W odpowiedzi, DGLP wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zdaniem organu, zasadnie Sąd I instancji wskazał, że przepis art.189a K.p.a. i następne nie mają w sprawie zastosowania, ponieważ zostały dodane z dniem 1 czerwca 2017 r., podczas gdy postępowanie zostało wszczęte 15 maja 2017 r. Takie stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyrokach z 19 marca 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 3443/18 oraz z 19 czerwca 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 428/19. Odnosząc się do kwestii niepodania przez organy konkretnej daty naruszenia i braku dokumentów potwierdzających sukcesywne wyłączanie z produkcji leśnej kolejnych obszarów, DGLP powołał wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z 5 lipca 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 1000/19 i wskazał, że ustalenie daty wyłączenia gruntów ma pomóc jedynie w ustaleniu podmiotu odpowiedzialnego za wyłączenie. Zatem, jeżeli organ bez dokładnego ustalenia tej daty będzie mógł określić podmiot, który dokonał wyłączenia, to bez znaczenia dla sprawy będzie dokładna data, w której nastąpiło wyłączenie z produkcji. Jak podał GDLP, Sąd I instancji odniósł się do dokumentów, które pozwoliły organom na ustalenie powierzchni i okresów, w jakich następowało sukcesywne wyłączanie gruntów z produkcji. Wnoszący kasacyjnie nie odnieśli się do stanowiska Sądu I instancji w tym zakresie i nie wskazali na czym miałoby polegać uchybienie w tej kwestii. W opinii GDLP, wnoszący skargę kasacyjną nie wskazali, na czym ich zdaniem miałyby polegać braki w rozumowaniu poczynionym przez Sąd I instancji, nie odnieśli się do ustaleń poczynionych przez Sąd w tej kwestii, nie wskazali, na czym polega niekompletność materiału dowodowego i jakich dowodów w sprawie brakuje, ani jakich wnioskowanych dowodów organ nie przeprowadził. Zdaniem organu, również zarzut naruszenia "art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 80 k.p.a." należy uznać za niezasadny, ponieważ Sąd I instancji wyraźnie wskazał, że to nie z samego faktu posiadania koncesji wynikało rozstrzygnięcie. Wnoszący skargę kasacyjną nie podjęli też polemiki ze stanowiskiem organów oraz Sądu I instancji, dlaczego decyzja Starosty Y. z 11 października 2017 r. nie może być wiążąca w przedmiotowej sprawie, a jedynie podtrzymali wyrażone wcześniej stanowisko, niepoparte żadnymi argumentami. Ponadto, w opinii DGLP, podnosząc zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a., wnoszący skargę kasacyjną nie wykazali by naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. DGLP odnosząc się do zarzutu, że nie dokonano ustaleń, jak przedmiotowe działki nr [1] i nr [2] wyglądały w chwili zakupu przez A. A., wskazał na decyzję DGLP z 29 maja 2020 r. gdzie zaznaczone zostało, że samo wycięcie drzewostanu nie skutkuje wyłączeniem gruntów leśnych z produkcji. Dopiero rozpoczęcie innego niż leśny sposobu użytkowania gruntów, oznacza wyłączenie ich z produkcji leśnej. Wynika to wprost z art 3 ustawy o lasach oraz z art. 4 pkt 11 ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Ocenę naruszenia przepisów powołanych w skardze kasacyjnej poprzedzić należy przypomnieniem stanu sprawy. Otóż Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Radomiu w dniu 15 maja 2017 r., działając na podstawie art. 11, art. 12 i art. 28 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wyłączenia z produkcji gruntów leśnych pod działalność górniczą i wydobycie piasków na działkach ew. nr [1], [2] i [3] obręb [...], gmina [...], niezgodnie z przepisami ww. ustawy. Decyzją z 23 października 2017 r. znak ZS.224.2.58.2017 organ ustalił A. A. opłatę za wyłączenie gruntów leśnych z produkcji pod działalność górniczą, niezgodnie z przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, wchodzących w skład działek ewidencyjnych nr [1] i nr [2], obręb ewidencyjny [...], gmina [...] i umorzył postępowanie w części dotyczącej gruntów rolnych na działkach ewidencyjnych nr [2] i nr [3], obręb ewidencyjny [...], gmina [...]. Organ ustalił, że grunty te stanowią współwłasność A. A. i B. B. Kolejno organ wskazał, że część gruntów na działce nr [2] i na działce nr [3] stanowi grunty rolne i w tym zakresie postępowanie umorzono. Natomiast na gruntach leśnych o pow. łącznej 0,1630 ha, wchodzących w skład działek nr [1] i nr [2] ustalono, że w latach 2010-2016 doszło do wyłączenia z produkcji leśnej niezgodnie z przepisami ustawy, przez eksploatację górniczą złoża piasku. Teren nie był objęty zgodą na zmianę przeznaczenia oraz nie był przeznaczony na cele inne niż leśne. Ustalono również, że sprawcą wyłączenia jest strona prowadząca na tym terenie działalność gospodarczą pod nazwą X. A. A. Dyrektor Generalny Lasów Państwowych, po rozpoznaniu odwołania A. A., decyzją z 29 maja 2020 r. znak ES.224.230.2017.WS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. A. i B. B. jako niezasadną. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Wskazanie przez autorkę skargi kasacyjnej przepisów, jakie w jej ocenie naruszył Sąd I instancji, a także wyjaśnienie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, na czym to naruszenie polegało, wyznacza granice, w których rozstrzyga Naczelny Sąd Administracyjny. Zarzuty, jak i ich uzasadnienie, powinny zatem być ujęte precyzyjnie i zrozumiale, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 176 P.p.s.a.). Skarga kasacyjna jest bowiem wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia i musi odpowiadać wymogom określonym w art. 174 i art. 176 P.p.s.a. Wprawdzie orzecznictwo NSA złagodziło niektóre wymagania formalne tej skargi (zob. uchwała z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, jeżeli nie zaznaczono inaczej, wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych cytowane w tym wyroku są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), jednak ich nie zniosło, a to oznacza, że merytoryczne rozpoznanie zarzutów kasacyjnych jest uzależnione od formalnego ich ujęcia. Przede wszystkim wskazać należy, że skarga kasacyjna ma wiązać konkretne zarzuty z właściwą podstawą kasacyjną. Rzeczą strony skarżącej kasacyjnie jest wskazanie jakie przepisy naruszył Sąd I instancji w ramach konkretnej podstawy z art. 174 P.p.s.a. To nie Sąd II instancji ma domniemywać o jakie naruszenia chodzi. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do jakiegokolwiek zarzutów kasacyjnych. Wymaga podkreślenia, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest nie tylko zobowiązany, ale wręcz nie jest uprawniony do precyzowania, korygowania czy uzupełniania za stronę zarzutów skargi kasacyjnej bądź do poszukiwania za nią naruszeń prawa, jakich mógł dopuścić się wojewódzki sąd administracyjny (por. np. wyrok NSA z 16 listopada 2011 r. sygn. akt II FSK 861/10). Z własnej inicjatywy nie może zatem podjąć żadnych badań w celu ustalenia innych uchybień niż podniesione w skardze kasacyjnej. Przede wszystkim należy podnieść, że w skardze kasacyjnej wskazano, że została oparta wyłącznie na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Tymczasem wymieniony w skardze kasacyjnej jako ostatni zarzut dotyczy naruszenia art. 28 w związku z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a więc przepisów prawa materialnego. Za przepisy prawa materialnego uznaje się przepisy regulujące bezpośrednio stosunki administracyjnoprawne (określają zachowanie podmiotów) oraz roszczenia wynikające z tych stosunków (obowiązki, uprawnienia i prawa), a za przepisy postępowania uznaje się normy instrumentalne, określające drogę i sposób dochodzenia uprawnień wynikających z norm materialnoprawnych (tak m.in. w uchwale NSA z 20 maja 2010 r. sygn. akt II OPS 5/09, w wyroku NSA z 8 lutego 2008 r. sygn. akt II FSK 1603/06). Błędne przypisanie zarzutu do niewłaściwej podstawy kasacyjnej co do zasady nie dezawuuje całkowicie takiego zarzutu, jeśli sposób jego sformułowania pozwala na merytoryczną ocenę w ramach właściwej podstawy kasacyjnej (por. wyrok NSA z 2 września 2010 r. sygn. akt II FSK 636/09, z 13 marca 2008 r. sygn. akt II OSK 223/07). Z punktu widzenia formalnego w odniesieniu do zarzutu naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego, wskazać jeszcze trzeba, że obowiązkiem strony skarżącej kasacyjnie jest ścisłe określenie jednostki redakcyjnej aktu normatywnego, wobec którego stosowania zawiera się w treści skargi kasacyjnej zarzuty (wyrok NSA z: 5 października 2010 r. sygn. akt I GSK125/09; 23 listopada 2010 r. sygn. akt II FSK 1165/09; 8 grudnia 2010 r. sygn. akt I GSK 619/09; 19 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 2766/12, 14 września 2021 r. sygn. akt I OSK 411/21, aprobowane przez J. Drachala, A. Wiktorowską, R. Stankiewicza w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu administracyjnym. Komentarz, C.H. Beck 2021, s. 860, nb 19). Wskazany w skardze kasacyjnej art. 28 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych ma strukturę złożoną, zawiera osiem ustępów, a ustęp czwarty dodatkowo dzieli się na dwa punkty. A zatem składa się z kilku jednostek redakcyjnych dotyczących następstw zróżnicowanych naruszeń przepisów ustawy i przewidzianych za nie sankcji, a także zasad procedowania w razie stwierdzenia, że grunty zostały wyłączone z produkcji niezgodnie z przepisami tej ustawy. Obowiązek wskazania naruszonego przepisu oznacza podanie konkretnie naruszonej normy prawnej, ogólne odwołanie się do przepisu zawierającego kilka różnych norm nie spełnia tego warunku i zarzut tak postawiony nie poddaje się weryfikacji. Oznacza to, że zarzut naruszenia art. 28 w związku z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych przez niewłaściwe zastosowanie nie poddaje się rozpoznaniu. Tym samym zarzut ten ze względu na jego sformułowanie, nie mógł być skuteczny. Odnosząc się do sposobu sformułowania pozostałych zarzutów kasacyjnych w rozpoznawanej skardze kasacyjnej, należy zauważyć, że we wszystkich zarzutach dotyczących naruszenia "art. 145 § 1 pkt 1" i we wniosku skargi kasacyjnej nie oznaczono aktu prawnego, w którym znajduje się ten przepis. Przyjmując, że w istocie zamiarem autorki skargi kasacyjnej było wskazanie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należy kolejno zauważyć, że w części zarzutów zabrakło określenia, którego z przepisów w art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., wskazanych w podpunktach oznaczonych literami a, b czy c, dotyczy ten zarzut. Dokonując więc w dozwolonym zakresie rekonstrukcji skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że uchybienia powyższe nie były na tyle poważne, aby uniemożliwiały określenie zakresu zaskarżenia wskazanego w skardze kasacyjnej. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że bezzasadny jest zarzut przedawnienia. Pełnomocniczka skarżących powołała się na naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 189g K.p.a. (bez określenia konkretnej jednostki redakcyjnej art. 189g K.p.a., który zawiera kilka jednostek redakcyjnych o zróżnicowanej treści normatywnej). Zgodnie z art. 198g § 1 K.p.a., administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa. Przepis art. 189g K.p.a. został dodany ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935). Zgodnie z art. 16 tej ustawy, do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n ustawy zmienianej w art. 1. Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw weszła w życie z dniem 1 czerwca 2017 r. Tymczasem postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu 15 maja 2017 r. Okoliczność ta nie jest sporna. Powołany przez pełnomocniczkę skarżących przepis art. 189g § 1 K.p.a. nie mógł więc mieć w ogóle w niniejszej sprawie zastosowania, a co za tym idzie również nie można było uznać, że zaistniały przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a . Wbrew podniesionym w skardze twierdzeniom, organy administracyjne nie mogły w niniejszej sprawie wziąć tej regulacji pod uwagę, jak również na podstawie tych przepisów niemożliwe było przyjęcie, że w sprawie doszło do przedawnienia. Przechodząc do zarzutów naruszenia przepisów postępowania dotyczących art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7–11, art. 75 § 1, art. 80, art. 84 § 1, art. 85 § 1 i art. 107 § 1-3 K.p.a., należy ogólnie stwierdzić, że skarżący kasacyjnie w istocie polemizują z dokonanymi przez organy administracyjne ustaleniami stanu faktycznego i oceną materiału dowodowego, zaaprobowanymi przez Sąd I instancji. Zarzuty skargi kasacyjnej zostały w zasadzie powielone ze skargi wniesionej do Sądu i instancji, a skarżący kasacyjnie nie przedstawili żadnych nowych argumentów wskazujących na błąd Sądu I instancji w przyjętych ustaleniach stanu faktycznego ani w zaaprobowanej ocenie materiału dowodowego. Wszystkie dowody, których pominięcie lub błędną ocenę zarzucają skarżący kasacyjnie, są włączone do akt postępowania i zostały szczegółowo zanalizowane w decyzjach zapadłych w obu instancjach, a także przez Sąd I instancji. W związku z tym należy wskazać, że zarzut błędu w ustaleniach faktycznych nie może sprowadzać się do samej tylko polemiki z z zaakceptowanymi przez Sąd I instancji ustaleniami poczynionymi w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu, czy do odmiennej oceny materiału dowodowego, lecz powinien polegać na wykazaniu, jakich uchybień w świetle norm prawnych, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego dopuściły się organy. Wskazanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania nie można zatem uznać za spełnienie tego warunku. W tej sytuacji należało powtórzyć za Sądem I instancji, że bezsporne było w niniejszej sprawie, że przedmiotowe działki nie były objęte obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego ani nie wydano decyzji o warunkach zabudowy ustalającej lokalizację kopalni. Natomiast, z ustaleń realizacyjnych do planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] na lata 1980-1995 wynika, że grunty leśne na ww. działkach nie zostały objęte zgodą na zmianę ich przeznaczenia na cele nieleśne. Wobec tego możliwe było jedynie utrzymanie dotychczasowego sposobu użytkowania tych gruntów, jaki wynikał z uproszczonego planu urządzenia lasu. Nie było też w sprawie kwestionowane, że lasy własności osób fizycznych położone na terenie wsi [...] objęte były uproszczonym planem urządzenia lasu na lata 2009-2018 zatwierdzonym przez Starostę Y. 30 grudnia 2008 r. Grunty objęte niniejszym postępowaniem, zgodnie z ustaleniami tego planu, opisane były: część działki nr [1] o pow. 0,41 ha jako drzewostan sosnowy w wieku wówczas ok. 50 lat; działka nr [2] o pow. 2,98 ha jako drzewostan sosnowy w wieku wówczas ok. 16 lat i drzewostan brzozy brodawkowej w wieku około 22 lata. Znalazło oparcie w materiałach dowodowych (oględziny przeprowadzone w dniu 30 maja 2017 r., dokumentacja fotograficzna i pomiary geodezyjne) ustalenie, że część gruntów działek nr [1] i nr [2] została wyłączona z produkcji pod działalność górniczą (wyrobisko o głębokości około 10 m, zaplecze socjalne dla obsługi kopalni). Nie zostało podważone stanowisko Sądu I instancji, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że sprawcą wyłączenia gruntów leśnych z produkcji niezgodnie z przepisami ustawy jest skarżąca A. A., prowadząca działalność górniczą na tym terenie. Wyjaśnione zostało przez organy administracyjne i zasadnie zaaprobowane przez Sąd I instancji, że ustalenie to nie wynika z faktu posiadania koncesji górniczej z 26 kwietnia 2010 r., lecz znajduje potwierdzenie w dokumentacji obrazującej zmiany zagospodarowania terenu w poszczególnych latach. Powierzchnię i położenie gruntów wyłączonych z produkcji leśnej pod działalność górniczą w poszczególnych latach przedstawiono na mapach sytuacyjno-wysokościowych kopalni, sporządzonych na koniec 2010 r., 2011 r., 2012 r., 2013 r., 2015 r. i 2016 r. Ustalenia te skonfrontowane zostały z ortofotomapą terenu z 2011 r. i z 2016 r. Porównanie tych dokumentów pozwalało organom na ustalenie powierzchni i okresów, w jakich następowało sukcesywne faktyczne wyłączenie gruntów z produkcji. Ponadto trafnie podkreślono, że z treści koncesji wydanych przez Marszałka Województwa dla A. A. na prowadzenie działalności na objętych niniejszym postępowaniem gruntach leśnych na działkach nr [1] i nr [2] w miejscowości [...], wyraźnie wynika, że koncesja nie zwalnia z obowiązku przestrzegania przepisów dotyczących ochrony środowiska i ochrony gruntów rolnych i leśnych. Trafnie też Sąd I instancji uznał, że prawidłowo nie dano wiary twierdzeniom strony, że to poprzedni właściciel działek, występując o zezwolenie na wycinkę drzew, mógł przeprowadzić ją na szerszą skalę. Ustalenia przeciwne wynikają z dokumentacji zgromadzonej w sprawie (rejestr wydanych poświadczeń legalności pochodzenia drewna), gdyż poprzedni właściciel uzyskał dwa razy (kwiecień i czerwiec 2009 r.), zezwolenie na wycinkę drzew i to tylko w odniesieniu do działki ewidencyjnej nr [2]. Natomiast, na działce ewidencyjnej nr [1] nie odnotowano pozyskania. Prawidłowo więc przyjęto w sprawie, że samo wycięcie drzewostanu nie skutkuje wyłączeniem gruntów leśnych z produkcji. Dopiero rozpoczęcie innego niż leśny sposobu użytkowania gruntów oznacza wyłączenie ich z produkcji leśnej, co w niniejszej sprawie nastąpiło poprzez wydobycie kopaliny, a także przez składowanie mas ziemnych, lokalizowanie obiektów socjalnych i urządzenie miejsc postoju pojazdów dla celów działalności górniczej. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prawidłowo przywiodła Sąd I instancji do wniosku, że grunty leśne zajęte pod zaplecze socjalne na działce nr [1] musiały zostać wyłączone z produkcji leśnej z chwilą rozpoczęcia działalności górniczej w 2010 r. Z mapy sytuacyjno-wysokościowej przedmiotowej kopalni sporządzonej na koniec 2010 r. wynika bowiem, że na gruntach leśnych tej działki, w północno - zachodnim ich narożniku, znajdują się dwa budynki, posadowione obok siebie. Do budynków tych doprowadzona została energia elektryczna. Oceny w powyższym zakresie nie mogła zmienić decyzja Starosty Y. z 11 października 2017 r. nr 60/2015 w sprawie klasyfikacji gruntów, na którą powołują się skarżący. Słusznie wskazał Sąd I instancji za organami administracyjnymi, że skarżący pomijają fakt, że przy tej aktualizacji nie uwzględniono ustaleń planu urządzenia lasu, oraz że grunty leśne nie mogły zostać zakwalifikowane do innego użytku gruntowego bez decyzji zezwalającej na ich wyłączenie z produkcji leśnej. W związku z tym wyżej wymienione. dokumenty błędnie klasyfikujące grunty nie mogą być dowodem, że grunty leśne na działkach nr [1] i nr [2] nie zostały objęte działalnością górniczą, jak twierdzą skarżący. Twierdzenie takie stoi również w sprzeczności z dowodami zgromadzonymi w aktach sprawy, które w sposób jednoznaczny opisują stan faktyczny na gruncie i wskazują, że dotychczasowe użytki leśne na przedmiotowych działkach zostały objęte działalności górniczą i faktycznie wyłączone z produkcji leśnej (pismo Dyrektora RDLP z 21 października 2017 r. znak ZS.224.2.58.2017). Nie można też podzielić zasadności zarzutu kasacyjnego dotyczącego art. 10 § 1 K.p.a. Po pierwsze, wnoszący skargę kasacyjną nie wykazali by naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Po drugie, jak trafnie zauważył organ odwoławczy, B. B. brał udział w oględzinach i składał wyjaśnienia do protokołu (widnieje na liście osób biorących udział w oględzinach), a postępowanie było prowadzone w trybie art. 28 ust. 1 ustawy z 3 lutego 1995 r. w odniesieniu do sprawcy wyłączenia, a więc to uchybienie pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego nie została skutecznie podważona ocena Sądu i instancji, że organy obu instancji dokonały wszechstronnego i dokładnego zebrania materiału dowodowego w zakresie niezbędnym do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Zgodzić się trzeba ze stanowiskiem wyrażonym w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że wnoszący skargę kasacyjną nie wskazali, na czym ich zdaniem miałyby polegać braki w rozumowaniu poczynionym przez Sąd I instancji, nie odnieśli się do ustaleń zaaprobowanych przez Sąd w tej kwestii, nie wskazali, na czym polega niekompletność materiału dowodowego i jakich dowodów w sprawie brakuje, ani jakich wnioskowanych dowodów organ nie przeprowadził. Tym samym nie mogły odnieść spodziewanego skutku zarzuty błędnych ustaleń faktycznych i błędnej oceny tych ustaleń sprowadzające się jedynie do kwestionowania stanowiska Sądu I instancji aprobującego ustalenia przyjęte w zaskarżonej decyzji. Prawidłowo zastosowano także przepisy prawa materialnego w związku z ustaleniem sprawcy wyłączenia gruntu z produkcji leśnej, jednocześnie właściwie określając wysokość należnej z tego tytułu opłaty. Jeżeli spełnione są przesłanki z art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, to ustawodawca nie zostawia organowi swobody, nie przewiduje żadnych sytuacji wyjątkowych, które umożliwiłyby odstąpienie od wydania decyzji administracyjnej lub wymierzenie niższej opłaty. Prawidłowo zatem Sąd I instancji oddalił skargę. Na podstawie art. 156 § 1 P.p.s.a. sprostowano w komparycji zaskarżonego wyroku oczywistą omyłkę w zakresie numeru zaskarżonej decyzji. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji. Uzasadnienie wyroku zostało sporządzone zgodnie z art. 193 in fine P.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono w myśl art. 204 pkt 1 w związku z art. 205 § 2-4 w związku z art. 207 § 1 P.p.s.a. (koszt za wniesienie sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną) oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z pkt 1 lit. a oraz § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U z 2023 r. poz. 1964 ze zm.).