Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I OSK 1824/15

I OSK 1824/15 - Wyrok NSA z 2017-04-12

Wynik

Uchylono zaskarżony wyrok w części i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
12 kwietnia 2017
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) Sędzia del. WSA Tamara Dziełakowska Protokolant: asystent sędziego Katarzyna Kudrzycka po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Infrastruktury i Rozwoju od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 3305/14 w sprawie ze skargi A. W., A. W., M. W. - S., E. W., J. B., J. Ł., D. Ł., M. F., M. F., D. S., J. S. i Z[...] na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia w sprawie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej I. uchyla zaskarżony wyrok w punkcie 1 (pierwszym) sentencji i sprawę przekazuje w tym zakresie do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; II. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz Ministra Infrastruktury i Budownictwa w całości.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 13 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 3305/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. W., A. W., M. W.-S., E. W., J. B., J. Ł., D. Ł., M. F., M. F., D. S., J. S. i Z. S. F. S. K. w W. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenie nieważności orzeczenia: 1. uchylił zaskarżoną decyzję w całości dotyczącej uzasadnienia odnoszącego się do przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej m. st. Warszawy z dnia [...] sierpnia 1954 r. w zakresie działki nr [...] (obręb [...]); 2. umorzył postępowanie w stosunku do D. S., J. S. i Z. S.F. S. K. w W. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym: Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] września 2014 r.), po rozpatrzeniu wniosku A. W., M. W.-S., A. W., E. W., J. B., J. Ł., D. Ł., M. F. i M. F. uchylił "własną decyzję" [winno być "decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej"] z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] stycznia 2013 r.) i stwierdził nieważność orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie z dnia [...] sierpnia 1954 r. nr [...] (dalej orzeczenie z [...] sierpnia 1954 r.), w części dotyczącej gruntu będącego obecnie własnością Skarbu Państwa tj. działek nr: [...] i [...] z obrębu [...]. Organ, oceniając legalność powołanego orzeczenia o odmowie przyznania prawa własności czasowej, uznał że decyzja Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] stycznia 2013 r. jest wadliwa. W toku postępowania zakończonego wydaniem ww decyzji organ nadzoru ustalił, że następcami prawnymi byłych współwłaścicieli nieruchomości są m. in. W. H. i A. T. K. Organ odwoławczy podał, że z analizy dołączonej do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy umowy cywilnoprawnej z [...] czerwca 2011 r. wynika, że W. H. sprzedał D.i J. małż. S., J. i D. małż. Ł. oraz M. i M. małż. F. pozostały przysługujący mu udział, tj. 17/20 w spadku po ojcu J. H. i całość przysługującego mu udziału w spadku po matce Z. H., i po siostrze D. D.. Z analizy nie ujawnionej w toku postępowania umowy z [...] czerwca 2012 r. wynika, że roszczenia do przedmiotowej nieruchomości przysługujące A. T. K. zostały zbyte na rzecz M. N. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej przy wydawaniu decyzji z [...] stycznia 2013 r. nie uwzględnił skutków następstwa materialnoprawnego w odniesieniu do następców prawnych byłych współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości. Przechodząc do oceny legalności orzeczenia dekretowego z [..] sierpnia 1954 r. organ odwoławczy wskazał, że zostało ono wydane na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy [Dz. U. nr 50, poz. 279, dalej dekret]. Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie odmówiło przyznania prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości warszawskiej położonej przy ulicy M. róg K. ozn. nr hip. [...] lit. [...], wskazując, że zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego teren nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. M. róg K. jest przeznaczony pod społeczne budownictwo mieszkaniowe. Minister ustalił, że w dacie wydania badanego w trybie nadzoru orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z [...] sierpnia 1954 r. obowiązywał Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego nr 82 (dalej Plan nr 82) uchwalony przez Naczelną Radę Odbudowy m. st. Warszawy na podstawie art. 3 lit. a ustawy z dnia 3 lipca 1947 r. o odbudowie m. st. Warszawy (Dz. U. RP nr 52, poz. 268 z dnia 6 sierpnia 1947 r.) i uchwały Naczelnej Rady Odbudowy m. st. Warszawy z dnia 4 maja 1948 r. opublikowanej w Monitorze Polskim z 1949 r. nr A - 73 poz. 925. Plan ten przewidywał przeznaczenie dla terenu przedmiotowej nieruchomości pod budynki i urządzenia użyteczności publicznej z pozostawieniem niezabudowanej części terenu urządzonej jako dziedzińce, zieleńce, postoje i przejścia piesze do użytku publicznego oraz na drogi z urządzeniami pomocniczymi. Minister stwierdził, że odmowa przyznania prawa własności czasowej w części nieruchomości przeznaczonej pod drogi z urządzeniami pomocniczymi, tj. tej części nieruchomości ozn. nr hip. [...] lit. [...], która obecnie wchodzi w skład działki ew. nr [...] w obrębie [...] i stanowi drogę - ulicę M., była uzasadniona. W ocenie organu nadzoru, urządzenie drogi na ww. działce stanowi dostateczne sprecyzowanie funkcji użyteczności publicznej, jaka na terenie przedmiotowej nieruchomości miała być realizowana, z której w sposób jednoznaczny wynika, że przedmiotowa nieruchomość w części działki ewidencyjnej nr [...] nie mogła być obiektywnie wykorzystywana przez dotychczasowych właścicieli bez uszczerbku dla określonego przeznaczenia w Planie nr 82. Minister uznał, że organ dekretowy odmawiając przyznania prawa własności czasowej w części obecnej dz. ew. nr [...] nie naruszył rażąco art. 7 ust. 2 dekretu. Przeznaczenie nieruchomości na cele użyteczności publicznej w jej części stanowiącej obecnie działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] nie zostało w żaden sposób skonkretyzowane. W dacie wydania kwestionowanego orzeczenia z [...] sierpnia 1954 r. przedmiotowa nieruchomość nie była objęta żadną decyzją lokalizacyjną ani nie została przekazana w zarząd podmiotowi publicznemu. Nieruchomość - z wyłączeniem jej części stanowiącej dz. ew. nr [...], która stała się częścią poszerzonej ulicy M. nie została wykorzystana do dnia dzisiejszego pod żadne inwestycje użyteczności publicznej. Minister uznał, że organ rozpatrujący wniosek o przyznanie prawa własności czasowej nie dokonał analizy, do czego był obligowany przepisami dekretu, czy korzystanie z gruntu tej nieruchomości, tj. w części dz. ew. nr [...] da się pogodzić z jej przeznaczeniem w planie zagospodarowania przestrzennego pod użyteczność publiczną. Organ dekretowy odmawiając przyznania prawa do gruntu nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że nie można było pogodzić dalszego korzystania z części nieruchomości (obecnej dz. ew. nr [...]) przez jej ówczesnych właścicieli z przeznaczeniem zapisanym w obowiązującym wówczas planie zabudowania - tym samym w tej części rażąco naruszono dyspozycję art. 7 ust. 2 dekretu. Zdaniem Ministra, zachodzą przesłanki wynikające z art. 156 § 1 pkt 2 kpa do stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie w części dotyczącej obecnej dz. ew. nr [...] wchodzącej w skład przedmiotowej nieruchomości. Kwestionowane orzeczenie dekretowe skierowane zostało do osób nieżyjących. W dniu [...] kwietnia 1953 r. zmarła bowiem wnioskodawczyni postępowania E. K., natomiast w dniu [...] lutego 1944 r. F. K. H., byli właściciele przedmiotowej nieruchomości. Wobec powyższego Minister stwierdził, że kwestionowana decyzja dekretowa - orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z [...] sierpnia 1954 r. nr [...], jako skierowane do osób nieżyjących - obarczona jest wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Skargę na decyzję z [...] września 2014 r., wyłącznie w zakresie uzasadnienia, [wnieśli A. W., M. W.-S., A. W., E.W., J. B., J. Ł., D. Ł., M. F. i M. F.] (dalej skarżący), zarzucając naruszenie: art. 7 ust. 2 dekretu; art. 7 i 77 kpa przez przyjęcie, że w dacie wydania orzeczenia dekretowego obowiązywał dla przedmiotowej nieruchomości Plan nr 82, uchwalony przez Naczelną Radę Odbudowy m. st. Warszawy. Prócz zakwestionowania obowiązywania tego planu w dacie wydania orzeczenia dekretowego, wskazano, że w planie tym przedmiotowa nieruchomość nie była w żadnej części przeznaczona pod ulicę M. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie sądowej w dniu 13 marca 2015 r. pełnomocnik cofnął skargę złożoną w imieniu D. S., J. S. i Z. S. F. S. K. w W. W imieniu pozostałych skarżących przedstawił opinię geodezyjną dotyczącą położenia spornej nieruchomości poza liniami ulicy M. Uczestnicy postępowania wnieśli o uwzględnienie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 161 § 1 pkt 1 ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku. Sąd I instancji wskazał, że przedmiotem kontroli uczynił wyłącznie uzasadnienie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej stwierdzenia nieważności odnoszącego się do działki nr [...]. W pozostałej części rozstrzygnięcie i uzasadnienie decyzji jest korzystne dla strony, a Sąd I instancji nie stwierdził, by zaistniały przesłanki orzeczenia na niekorzyść skarżących, określone w art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej ppsa). Sąd I instancji wyjaśnił, że uzasadnienie stanowi konieczny i istotny element decyzji administracyjnej (na gruncie art. 107 § 1 kpa), składnikiem treści decyzji i w tym kontekście częścią równoważną z punktu widzenia znaczenia z samą osnową decyzji ([J.] Zimmermann, Motywy decyzji administracyjnej i jej uzasadnienie, W. Pr. 1981, s. 134-135; J. Borkowski, Glosa do wyroku NSA z 28 czerwca 1982 r. I SA 47/82, Państwo i Prawo 1985, z. 1, s. 150). Przyjęcie takiego stanowiska uzasadnia potraktowanie kontroli uzasadnienia jako orzekania w sprawach skargi na decyzję administracyjną w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1 ppsa. W przedmiotowej sprawie ma to szczególne znaczenie, gdyż wykazane w uzasadnieniu podstawy stwierdzenia nieważności, mianowicie, czy podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji dekretowej było wyłącznie skierowanie decyzji do osoby zmarłej, czy też rażące naruszenie art. 7 ust. 2 dekretu ma znaczenie prejudycjalne dla dochodzenia odszkodowania za szkodę wywołaną wadliwą decyzją. Odnosząc się do zarzutów skargi co do ustalenia prawidłowego wzorca planistycznego, Sąd I instancji nie podzielił zarzutów, że w dacie wydania orzeczenia dekretowego w 1954 r. nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony w 1949 r., gdyż w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 30 grudnia 1950 r. o organizacji władz i instytucji w dziedzinie budownictwa (Dz. U. z 1950 r. nr 58, poz.523) derogowany został porządek prawny wynikający z ustawy z dnia 3 lipca 1947 r. o odbudowie m. st. Warszawy, a w konsekwencji należy uznać, że uchylony został również akt prawny - Obwieszczenie Przewodniczącego Naczelnej Rady Odbudowy Warszawy z dnia 12 czerwca 1948 r. (M.P. nr 54, poz. 308) o opublikowaniu w Monitorze Polskim Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego nr 29. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego z 1949 r. nr 82 został uchwalony przez Naczelną Radę Odbudowy m. st. Warszawy w czasie obowiązywania ustawy z dnia 3 lipca 1947 r. o odbudowie m. st. Warszawy. Poza sporem jest także to, że plan ten został opublikowany w Monitorze Polskim z dnia 12 czerwca 1948 r. nr 54, poz. 308. Zgodnie z art. 3 ustawy o odbudowie m. st. Warszawy do zakresu działania Naczelnej Rady Odbudowy m. st. Warszawy należało uchwalanie planów zagospodarowania przestrzennego m. st. Warszawy i Warszawskiego Zespołu Miejskiego. Zgodnie z art. 9 wskazanej ustawy, plany zagospodarowania przestrzennego m. st. Warszawy i Warszawskiego Zespołu Miejskiego uchwalone przez Naczelną Radę Odbudowy m. st. Warszawy uzyskiwały moc obowiązującą z dniem ogłoszenia w Monitorze Polskim. Prowadzi to do jednoznacznego wniosku, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nr 82 został uchwalony przez właściwy organ i opublikowany zgodnie z obowiązującą w dacie jego uchwalenia ustawą o odbudowie m.st. Warszawy, a więc uzyskał moc obowiązującą zgodnie z prawem powszechnie obowiązującym. Nawet przyjęcie derogowania z porządku prawnego ustawy, która była podstawą uchwalenia planu, nie powoduje per se utraty mocy obowiązującej wydanych na podstawie tej ustawy planów, gdyż w chwili ich uchwalania istniała ważna podstawa prawna, zawierająca również delegację ustawową. Plan zagospodarowania przestrzennego podjęty w drodze uchwały właściwego organu obowiązuje do czasu zmiany tegoż planu lub jego uchylenia przez upoważnione do tego organy; plan taki może także utracić moc obowiązującą, ale na podstawie wyraźnego przepisu i to rangi ustawowej (wyrok NSA z 24.7.2014 r., I OSK 1928/13). W ocenie Sądu I instancji, przyjmując, że wzorcem planistycznym dla decyzji dekretowej był Plan nr 82, organ nie ocenił w sposób dostateczny przeznaczenia działki nr [...]. W tym zakresie zarzuty skargi co do naruszenia art. 7 i 77 kpa należy podzielić. Obowiązkiem organu było jednoznaczne ustalenie przeznaczenia nieruchomości w powyższym planie. W tym zakresie konieczne jest powołanie przez organ biegłego, który ustali przeznaczenie nieruchomości hip. nr [...] lit. [...] w części odpowiadającej obecnej działce nr [...] na datę wydania orzeczenia dekretowego. Konieczne jest zatem powtórzenie postępowania wyłącznie w odniesieniu do tej kwestii. Jeżeli jego efektem będzie jednoznaczne ustalenie, że nieruchomość była przeznaczona pod ulicę – brak będzie podstaw do zmiany stanowiska przez organ nadzoru, natomiast inne ustalenia np. przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniowo-usługową będzie oznaczać konieczność ponownej oceny legalności odmowy przyznania własności czasowej w odniesieniu do działki nr [...]. Sąd I instancji uznał za dopuszczalne cofnięcie skargi przez D. S., J. S. i Z. S. F. S. K. w W. i w tym zakresie umorzył postępowanie sądowe. Skargę kasacyjną wywiódł Minister Infrastruktury i Rozwoju, reprezentowany przez pełnomocnika r. pr. A. G., który zaskarżył wyrok w części [obejmującej] pkt 1, na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa zarzucił naruszenie: 1. art. 138 ppsa przez określenie w sentencji wyroku błędnego rozstrzygnięcia; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 i 153 ppsa w zw. z art. 107 § 1 i 3 kpa polegające na wydaniu błędnego rozstrzygnięcia odnoszącego się wyłącznie do uzasadnienia decyzji organu i przyjęciu, że w trybie powołanego przepisu uchyleniu może podlegać fragment uzasadnienia decyzji z pozostawieniem rozstrzygnięcia z jednoczesnym nakazaniem organowi uzupełnienia postępowania, podczas gdy przepis ten odnosi się do zawartego w jej sentencji całości lub części rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej; 3. art. 141 § 4 ppsa przez dopuszczenie się w uzasadnieniu wyroku niekonsekwencji określenia przedmiotu postępowania sądowego, braku konkretnego wskazania przyczyn zakwestionowania ustaleń organu i braku oceny dowodów zebranych przez organ oraz nałożenie na organ wskazań do wykonania bez oceny i wskazania możliwości ich zrealizowania w świetle wydanego rozstrzygnięcia; 4. art. 153 ppsa przez nakazanie błędnych wskazań co do dalszych działań organu, których to organ nie będzie mógł zrealizować. Skarżący kasacyjnie wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie; zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Na rozprawie dnia 12 kwietnia 2017 r.: 1. pełnomocnik r. pr. J. T. w imieniu S. L. A. K. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej podnosząc, że nie ma rozbieżności między sentencją a uzasadnieniem zaskarżonego wyroku (k. 24, 122-135, 174-175 akt sądowych); 2. pełnomocnik skarżących r. pr. K. W. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, a jeśli Sąd uzna zarzut skargi kasacyjnej, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i zaskarżonej decyzji (k. 2-3, 4-14, 174-175 akt sądowych); 3. pełnomocnik substytucyjny r. pr. A. W. w imieniu P. T. J., przyłączyła się do wniosku r. pr. K. W. (k. 23, 170, 174-175 akt sądowych); 4. pełnomocnik substytucyjny adw. A. I.-G. w imieniu F. im. K. z siedzibą w G., wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej (k. 22, 154-158, 171, 174-175 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: W świetle art. 183 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1). W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania. Skarga kasacyjna złożona w niniejszej sprawie została oparta wyłącznie na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 ppsa tj. naruszeniu przepisów postępowania. Zarzut naruszenia art. 138 ppsa okazał się usprawiedliwiony. Ustawodawca określił, że w sentencja wyroku winna zawierać: ... przedmiot zaskarżenia oraz rozstrzygnięcie sądu. Kontrolowany wyrok dotknięty jest wadą polegającą na niezgodności sentencji z uzasadnieniem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika adw. J. M. C., jednoznacznie wskazali, że zaskarżyli decyzję z [...] września 2014 r. "w części dotyczącej uzasadnienia" (s. 2 akapit 1 skargi z [...] października 2014 r.). Mimo rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych i w doktrynie, dominuje pogląd, który Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela, że brzmienie art. 134 § 1 in princ. ppsa ("sąd w granicach danej sprawy") i obowiązujące w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasada skargowości i zakaz reformationis in peius przemawiają za przyjęciem, że to od woli skarżącego zależy wyznaczenie granic sprawy sądowoadministracyjnej i zakresu rozpoznania skargi. W konsekwencji – z wyjątkiem kontroli decyzji dotkniętej nieważnością (art. 134 § 2 ppsa) sąd nie może orzekać poza zakresem zaskarżenia zawężonym przez skarżącego do uzasadnienia (J. Turski, Uchylenie przez sąd decyzji administracyjnej w części obejmującej uzasadnienie lub jego fragmenty, ZNSA 2017/1/55). Jeżeli skarżący wnosi skargę do sądu skierowaną jedynie przeciwko uzasadnieniu decyzji administracyjnej o rozstrzygnięciu dla niego korzystnym, lecz naruszającym prawo w myśl art. 145 ppsa, sąd, związany zakazem reformationis in peius, winien na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalić w całości (wyrok WSA w Warszawie z 27.1.2012 r., II SA/Wa 2064/11, aprobowany przez J. Turskiego – op. cit., s. 57). Taka właśnie sytuacja procesowa istniała w kontrolowanej sprawie. Sąd I instancji prawidłowo wskazał, że "2. skargę na powyższą decyzję wyłącznie w zakresie uzasadnienia [wywiedli skarżący], zarzucając naruszenie: art. 7 ust. 2 dekretu; art. 7 i art. 77 kpa przez przyjęcie, że w dacie wydania orzeczenia dekretowego obowiązywał dla przedmiotowej nieruchomości plan nr 82, uchwalony przez Naczelną Radę Odbudowy m. st. Warszawy. Oprócz zakwestionowania obowiązywania tego planu w dacie wydania orzeczenia dekretowego, wskazano, że w planie tym przedmiotowa nieruchomość nie była w żadnej części przeznaczona pod ulicę M." (s. 3 uzasadnienia wyroku I SA/Wa 3305/14). Sąd I instancji nie nabrał jakichkolwiek wątpliwości co do zakresu zaskarżenia skargą sporządzoną przez profesjonalnego pełnomocnika a co za tym idzie - nie podjął jakichkolwiek działań by ewentualne wątpliwości usunąć. Sąd dał temu wyraz wskazując: "Po pierwsze wskazać należy, że Sąd administracyjny uczynił przedmiotem kontroli wyłącznie uzasadnienie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej stwierdzenia nieważności odnoszącego się do działki nr [...]. W pozostałej części rozstrzygnięcie i uzasadnienie jest korzystne dla strony, a Sąd nie stwierdził, aby zaistniały przesłanki orzeczenia na niekorzyść skarżących, określone w art. 134 § 2" ppsa (s. 4 pkt 1 uzasadnienia wyroku I SA/Wa 3305/14). Tym samym niedopuszczalne było orzekanie w punkcie 1 (pierwszym) sentencji wyroku o uchyleniu zaskarżonej decyzji z części dotyczącej uzasadnienia odnoszącego się do przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej m. st. Warszawy z dnia [...] sierpnia 1954 r. w zakresie działki nr [...] (obręb [...]), skoro Sąd I instancji nie stwierdził naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu, w świetle art. 134 § 2 ppsa. Jeżeli strona wywiodła skargę w części obejmującej uzasadnienie lub jego fragmenty, w skardze (czego w kontrolowanej sprawie zabrakło) i w sentencji wyroku sądu należy określić precyzyjnie, jakiego fragmentu ma dotyczyć uchylenie, np. przez wskazanie: od słów "..." do słów "..." (wyrok WSA w Lublinie z 29.4.2015 r., II SA/Lu 619/14, aprobowany przez J. Turskiego – op. cit., s. 60). Ani w sentencji, ani w uzasadnieniu wyroku, Sąd I instancji nie wskazał precyzyjnie fragmentów uzasadnienia zaskarżonej decyzji, które podlegały uchyleniu. Nie ulega wątpliwości, że w razie rozbieżności w treści sentencji wyroku oraz uzasadnieniu, o zakresie rozstrzygnięcia winna decydować sentencja wyroku, a nie jego uzasadnienie, które de facto winno odpowiadać treści sentencji (wyrok NSA z 8. 4.2011 r., I OSK 811/10, Lex 990288, akceptowany przez M. Jagielską, J. Jagielskiego, R. Stankiewicza w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C. H. Beck 2015 s. 578, nb 6). Pozostałe trzy zarzuty (2, 3 i 4 petitum skargi kasacyjnej) pozostawały ze sobą w związku i wymagały łącznego rozpoznania. Zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 i 153 ppsa w zw. z art. 107 § 1 i 3 kpa. W zaskarżonej decyzji Minister Infrastruktury i Rozwoju, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił w całości decyzję z [...] stycznia 2013 r. i rozstrzygnął co do istoty (B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2016, s. 617, nb 9), stwierdzając nieważność orzeczenia z [...] sierpnia 1954 r. w części dotyczącej gruntu będącego obecnie własnością Skarbu Państwa tj. dz. ew. nr [...] i [...] z obrębu [...]. Skoro skarżący nie zaskarżyli decyzji z [...] września 2014 r. w zakresie tenoru decyzji (s. 2 skargi – k. 2v akt sądowych), to Sąd I instancji, związany granicami sprawy (art. 134 § 1 ppsa; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012 s. 347, uw. 3), nie mógł nałożyć na organ obowiązku "powtórzenia postępowania wyłącznie w odniesieniu do tej kwestii", co wiązałoby się z prowadzeniem dowodów by dokonać "jednoznaczne ustalenie"..., "natomiast inne ustalenia... będzie oznaczać konieczność ponownej oceny legalności odmowy przyznania własności czasowej w odniesieniu do działki nr [...]" (s. 5/6 uzasadnienia wyroku I SA/Wa 3305/14), mimo że skarżący nie kwestionowali rozstrzygnięcia zawartego w rozstrzygnięciu merytoryczno-reformacyjnym. Tym samym wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w zaskarżonym wyroku okazały się nieprawidłowe (art. 153 i 141 § 4 zd. 2 ppsa), bowiem bez wzruszenia tenoru decyzji, rozstrzygającej sprawę ostatecznie, organ nadzoru nie może prowadzić dalszego postępowania w celu dokonywania ustaleń. Naruszenie art. 141 § 4 ppsa przejawia się także w niespójnym określeniu przedmiotu postępowania sądowoadministracyjnego; nie wskazania przyczyn zakwestionowania ustaleń zawartych w zaskarżonej decyzji i braku wskazania wadliwości oceny dowodów, zaprezentowanych w zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 80 kpa). Skoro zarzuty skargi kasacyjnej okazały się zasadne, na podstawie art. 185 § 1 ppsa należało uchylić zaskarżony wyrok w punkcie 1 (pierwszym) i sprawę przekazać w tym zakresie do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Sąd ten ponownie rozpozna skargę w jej zakresie (k. 2-3v akt sądowych), uwzględniwszy wykładnię prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny (art. 190 ppsa). Na podstawie art. 207 § 2 ppsa Sąd odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości.

Informacje o sprawie

Data wpływu
18 czerwca 2015
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ
Minister Infrastruktury
Sędziowie
Jan Paweł Tarno /przewodniczący/ Maciej Dybowski /sprawozdawca/ Tamara Dziełakowska

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny