I OSK 1775/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 6 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 30 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 1077/16 o odrzuceniu skargi I. P. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 1077/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę I. P. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. Wojewoda Podkarpacki, utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] stycznia 2016 r. sprostowaną postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r., ustalającą odszkodowanie za zmniejszenie wartości nieruchomości położonej w obr. [...], oznaczonej jako działka nr [...]. Decyzja została doręczona skarżącej w dniu 16 czerwca 2016 r. W dniu 28 czerwca 2016 r. I. P. zwróciła się do Wojewody Podkarpackiego o uzupełnienie i wyjaśnienie rozstrzygnięcia. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. Wojewoda Podkarpacki w punkcie pierwszym odmówił uzupełnienia treści decyzji Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] czerwca 2016 r. Postanowienie doręczono skarżącej w dniu 13 lipca 2016 r. pouczając ją jednocześnie, że na podstawie art. 111 § 2 K.p.a. 30-dniowy termin do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie za pośrednictwem Wojewody Podkarpackiego, na decyzję z dnia [...] czerwca 2016 r. biegnie od dnia doręczenia tego postanowienia. Skarżąca złożyła skargę za pośrednictwem organu w dniu 11 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucając ww. skargę dokonał wykładni art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 111 § 2 K.p.a. i stwierdził, że w przypadku wystąpienia przez stronę postępowania administracyjnego do organu odwoławczego w terminie określonym w art. 111 § 1 K.p.a. z wnioskiem o uzupełnienie (lub sprostowanie) decyzji termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, o którym mowa w art. 53 § 1 P.p.s.a., biegnie dopiero od dnia doręczenia stronie postanowienia organu w przedmiocie wniosku o uzupełnienie (lub sprostowanie), bez względu na sposób jego rozpoznania. Wtedy dopiero ponownie otwiera się dla stron postępowania administracyjnego, wobec uruchomienia przez jedną z nich trybu określonego w art. 111 § 1 K.p.a., dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej. Zgłoszenie wniosku, o jakim mowa w art. 111 § 1 K.p.a., w terminie w nim określonym, powoduje bowiem przerwanie dotychczasowego biegu terminu do wniesienia skargi aż do dnia doręczenia postanowienia rozstrzygającego w przedmiocie wniosku, kiedy termin ten rozpoczyna bieg na nowo. Orzeczenie w przedmiocie uzupełnienia decyzji nie ma bowiem bytu samodzielnego, lecz jest ściśle związane z aktem objętym wnioskiem, gdyż może wywrzeć wpływ na jej treść. Może zatem mieć także wpływ na ewentualną decyzję strony co do wystąpienia ze skargą i samą treść takiej skargi, zwłaszcza jeżeli uwzględnić wymagania formalne tego pisma procesowego określone w art. 57 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Przepis ten wymaga bowiem określenia w skardze naruszenia prawa lub interesu prawnego zaskarżanym aktem. Z tej też przyczyny w przypadku zgłoszenia przez stronę postępowania administracyjnego wniosku o uzupełnienie decyzji termin do wniesienia skargi rozpoczyna bieg dopiero od dnia doręczenia stronom postanowienia rozstrzygającego o takim żądaniu i do tego czasu wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przepis art. 111 § 2 K.p.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wymaga ścisłej wykładni. Zgodnie z jego treścią przyjąć zatem należy, że termin do wniesienia skargi biegnie dopiero od dnia doręczenia postanowienia określonego w art. 111 § 1b K.p.a., a wcześniej zdziałane czynności uznać należy za bezskuteczne. Zdaniem Sądu w okolicznościach sprawy termin do wniesienia skargi, zgodnie z art. 111 § 2 K.p.a., rozpoczął bieg w dniu doręczenia skarżącej postanowienia Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] lipca 2016 r. r., co miało miejsce w dniu 13 lipca 2016 r. Tymczasem skargę nadano w dniu 11 lipca 2016 r. Mając powyższe na uwadze Sąd odrzucił skargę jako przedwczesną. Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie wniosła I. P., zarzucając naruszenie art. 53 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. i art. 111 § 2 K.p.a. w zw. z art. 112 i art. 113 K.p.a. przez przyjęcie, że strona nie złożyła skargi na decyzję organu II instancji we właściwym terminie w sytuacji gdy w dniu 15 lipca 2016 r. złożyła do organu II instancji pismo, które ten organ powinien przyjąć jako skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości; 2) rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie; 3) zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych; 4) przeprowadzenie dowodu z pisma skarżącej z dnia 15 lipca 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Natomiast zgodnie z art. 111 § 1 K.p.a., strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia, co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Jak stanowi art. 111 § 2 K.p.a., w przypadku wydania postanowienia, o którym mowa w art. 111 § 1b K.p.a., termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia jego doręczenia lub ogłoszenia. Konstrukcja orzeczenia o uzupełnieniu lub odmowie uzupełniania decyzji lub postanowienia, jak zasadnie wskazał Sąd I instancji, nie ma samodzielnego bytu prawnego, ale pozostaje częścią aktu administracyjnego, którego uzupełnienia domaga się strona. W związku z tym dzieli ono losy również tego aktu w postępowaniu odwoławczym Z tych też przyczyn na rozstrzygnięcie z art. 111 K.p.a. nie przysługuje zażalenie, a jednym ze skutków procesowych zgłoszenia wniosku o jego wydanie jest przesunięcie początku terminu do wniesienia skargi na dzień doręczenia postanowienia, o którym mowa w art. 111 § 1b K.p.a. Oznacza to, że przed doręczeniem tego postanowienia termin do wniesienia skargi nie biegnie. W rozpoznawanej sprawie I. P. skargę na decyzję z dnia [...] czerwca 2016 r. wniosła przed dniem doręczenia postanowienia z dnia [...] lipca 2016 r., a zatem skarga została wniesiona przed rozpoczęciem biegu terminu do jej wniesienia i podlegała odrzuceniu jako przedwczesna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Nie oznacza to, że skarżąca nie mogła wnieść drugiej skargi – już po doręczeniu postanowienia z dnia [...] lipca 2016 r. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej wskazać należy, że pisma I. P. z dnia 15 lipca 2016 r. nie można było potraktować jako skargi na decyzję z dnia [...] czerwca 2016 r. Zostało ono bowiem skierowane do organu - Ministra Infrastruktury i Budownictwa, a jego charakter świadczy, że stanowiło zażalenie na postanowienie Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] lipca 2016 r. w przedmiocie uzupełnienia i wyjaśnienia rozstrzygnięcia. Nie było zatem podstaw, aby organ potraktował ww. pismo odmiennie niż wskazywała na to sama strona. Odnosząc się do wniosku o rozpoznanie przedmiotowej skargi kasacyjnej na rozprawie podkreślić należy, że zgodnie z art. 182 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. Ponieważ tego rodzaju postanowienie stanowi zaskarżone orzeczenie, a Sąd nie jest związany w tym zakresie wnioskiem strony, to uwzględniając zasadę szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowania (art. 7 P.p.s.a.) oraz nieskomplikowany charakter sprawy Sąd rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.