I OSK 1769/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 stycznia 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1462/22 w sprawie ze skargi P.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 21 lipca 2022 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego postanawia odrzucić skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 11 stycznia 2023 r. (sygn. akt III SA/Kr 1462/22), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie – orzekając na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a.") – oddalił skargę P. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 21 lipca 2022 r. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 6 maja 2022 r. nr [...] o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na matkę F. C.. W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, P.C. zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie - na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - (cyt.): "naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez: a) Zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez Organ, że brak jest związku pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez Skarżącego a sprawowaniem przez Niego opieki nad matką, podczas gdy w przedmiotowej sprawie taki związek przyczynowo - skutkowy istnieje i przesądzające znaczenie ma pozostawanie bez zatrudnienia bez względu na to, czy oznacza ono rezygnację z trwającego stosunku prawnego, czy też niepodejmowanie pracy, co doprowadziło do niekorzystnego dla Strony rozstrzygnięcia". Wskazując na powyższe, skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, alternatywnie zaś - przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie – wraz z zasądzeniem zwrotu (cyt.): "kosztów postępowania administracyjnego" w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Ponadto oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy i wnosi (cyt.): "o rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym." Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2024, poz. 935), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie – co do zasady - winno sprowadzać się wyłącznie do badania zasadności zarzutów kasacyjnych. Wyżej przedstawiona skarga kasacyjna zarzutów takich jednak nie zawiera. Jej autor podał bowiem jedynie – jak wyżej wskazano - że zarzuca Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie (cyt.): "naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez: a) Zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez Organ, że brak jest związku pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez Skarżącego a sprawowaniem przez Niego opieki nad matką, podczas gdy w przedmiotowej sprawie taki związek przyczynowo - skutkowy istnieje i przesądzające znaczenie ma pozostawanie bez zatrudnienia bez względu na to, czy oznacza ono rezygnację z trwającego stosunku prawnego, czy też niepodejmowanie pracy, co doprowadziło do niekorzystnego dla Strony rozstrzygnięcia". W związku z powyższym skład orzekający pragnie wyjaśnić, że po to - w przypadku sporządzania skargi kasacyjnej – ustawodawca ustanowił przymus adwokacko-radcowski (art. 175 § 1 p.p.s.a.), aby zapewnić m. in. formalną poprawność konstrukcji tego rodzaju pisma procesowego. Skarga kasacyjna jest bowiem środkiem odwoławczym, który cechuje wysoki stopień sformalizowania (vide: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" pod red. Prof. Romana Hausera i prof. Marka Wierzbowskiego, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2011 r. str. 595). W rozpoznawanej zaś sprawie autor skargi kasacyjnej nie wskazał żadnego przepisu, który czyni przedmiotem zarzutu kasacyjnego a co uzasadnia przyjęcie, że skarga kasacyjna została wniesiona z naruszeniem wymogów konstrukcyjnych o charakterze nieusuwalnym, przewidzianych w art. 176 p.p.s.a. Skarga ta bowiem nie zawiera przytoczenia podstaw kasacyjnych. Dodatkowo też skład orzekający pragnie w tym miejscu podnieść, że spełnienia powyższych wymogów nie można także doszukać się w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Przepisy, które w nim zostały bowiem wymienione są w rzeczywistości częścią uzasadnień różnych wyroków, których fragmenty autor skargi kasacyjnej zacytował. Tym samym nie są one przepisami wskazanymi przez samą stronę skarżącą jako przepisy, które – jej zdaniem - zostały naruszone przez Sąd I instancji. Tymczasem, ponieważ zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego, określony we wskazanym wyżej przepisie art. 183 § 1 p.p.s.a., powoduje, że Sąd ten nie ma możliwości rozpoznawania sprawy w jej całokształcie a jedynie w granicach zawartych w zarzutach skargi kasacyjnej, to przytoczenie zarzutów kasacyjnych jest niezbędne i zarzuty te muszą być przy tym określone w sposób dokładny. W skardze kasacyjnej należy zatem podać podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie (art. 176 p.p.s.a.), a co oznacza, iż trzeba wskazać konkretny przepis (w tym akt prawny, w którym on się znajduje wraz z jego datą i miejscem jego publikacji), a naruszenia którego to przepisu – zdaniem autora skargi - dopuścił się Sąd I instancji. Ponadto skarga kasacyjna musi zawierać precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało – w ocenie jej autora - w danym przypadku uchybienie przez zaskarżony wyrok konkretnemu przepisowi i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu niż przyjęta w zaskarżonym orzeczeniu lub uzasadnienie zarzutu "niewłaściwego zastosowania przepisu, a w odniesieniu do uchybień procesowych – wskazanie, że zarzucane uchybienie rzeczywiście mogło mieć wpływ na wynik sprawy (vide: "Prawo o postępowaniu..." op. cit. str. 600). Sąd Kasacyjny nie może bowiem sam skargi kasacyjnej ani poprawiać, ani orzekać na zasadzie domyślania się. Ponieważ jak wyżej wspomniano, przedmiotowa skarga kasacyjna nie spełniała obligatoryjnych wymogów formalnych, określonych w art. 176 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uznał ją za niedopuszczalną i – z mocy art. 180 w zw. z art. 178 i w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji. Wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów "postępowania administracyjnego" zawarty w skardze kasacyjnej nie mógł być zaś – nawet co do zasady – uwzględniony, gdyż sąd administracyjny nie ma kompetencji do orzekania w tym przedmiocie. Może jedynie zasądzać koszty postępowania sądowego. Wniosek zaś o zasądzenie tego rodzaju kosztów nie został wniesiony.