I OSK 1764/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku M.K. o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 30 listopada 2021 r. SKO.AI/4112/88/2021 w sprawie ze skargi kasacyjnej M.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 czerwca 2022 r. sygn. akt III SA/Kr 202/22 w sprawie ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 30 listopada 2021 r. SKO.AI/4112/88/2021 w przedmiocie odmowy umorzenia i rozłożenia na raty kwoty nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji.

Decyzją wydaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie z 30 listopada 2021 r. SKO.AI/4112/88/2021 utrzymano w całości zaskarżoną przez M.K. decyzję z 9 lipca 2021 r. wydaną przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. z upoważnienia Wójta Gminy L. o odmowie umorzenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego za okres od 17 lutego 2020 r. do 30 czerwca 2020 r wraz z odsetkami (ustalonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 11 grudnia 2020 r. SKO.AI/4112/107/2020 w wysokości 3558,63 zł oraz rozłożeniu na 36 rat należności przeznaczonej do zwrotu w wysokości w wysokości 3558,63 zł, zarządzając zwrot przez potrącenie ze świadczeń bieżąco wypłacanych z funduszu alimentacyjnego zgodnie z harmonogramem. Skargę na powyższe wniosła M.K. Wyrokiem z 28 czerwca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie sygn. akt II SA/Kr 202/22 oddalił skargę M.K. na ww. decyzję. Skargę kasacyjną od powołanego wyroku wywiodła wnioskodawczyni. Pismem z 7 kwietnia 2025 r. wnioskodawczyni wystąpiła z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji z 30 listopada 2021 r., wskazując że jest w ciężkiej sytuacji życiowej i finansowej, nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia, nie posiada środków do życia z uwagi na potrącenie przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w L. zaległości z alimentów, których w marcu 2023 roku nie otrzymała, kwestionując ogólnie postępowanie GOPS w L. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji może zostać złożony także na etapie postępowania kasacyjnego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, niezależnie od braku przeszkód formalnych do rozpoznania złożonego wniosku, nie zasługiwał on na uwzględnienie z dwóch przyczyn. Wnioskodawczyni domagała się wstrzymania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 30 listopada 2021 r. utrzymującej w całości zaskarżoną decyzję z 9 lipca 2021 r. o odmowie umorzenia nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz rozłożeniu należności na raty. W pierwszej kolejności zważyć należy, że decyzja rozstrzygająca o utrzymaniu w mocy decyzji poprzednio zaskarżonej nie nakłada na stronę żadnej powinności, tj. nie należy do takiej kategorii decyzji administracyjnych, która posiada przymiot wykonalności - stwierdza lub tworzy po stronie swoich adresatów obowiązki prawne lub uprawnienia, o których wstrzymanie adresat mógłby wnioskować. W drugiej kolejności podkreślenia wymaga, że wstrzymanie wykonania orzeczeń organów administracji w oparciu o przywołany wyżej przepis nie jest instytucją zastosowalną do wszystkich aktów wydanych przez te organy. Co do zasady, przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej mogą być tylko takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Dlatego co do zasady cechy wykonalności nie mają decyzje odmowne. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego charakter prawny decyzji z 30 listopada 2021 r., także ją poprzedzającej z 9 lipca 2021 r., nie uzasadniają ich wstrzymania. W decyzjach tych nie można bowiem odnaleźć takich praw i obowiązków, które mogłyby podlegać wykonaniu, a tym samym nie zachodzi niebezpieczeństwo wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., uzasadniających wstrzymanie wykonania którejkolwiek z nich (postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lutego 2008 r. sygn. akt I FSK 431/07, z 15 maja 2014 r., II OZ 471/14, , z 13 grudnia 2011 r., II FZ 762/11, z 11 sierpnia 2011 r. II FZ 395/11). W świetle przywołanego stanowiska judykatury, skoro przedmiotowa sprawa dotyczy decyzji odmawiającej umorzenia nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego oraz rozłożenia tych należności na raty to Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie nadaje się ona do wykonania, ponieważ nie kwalifikują się do wykonania wszelkie decyzje administracyjne odmowne, ani takie które nie kreują sytuacji w sferze obowiązków i nie podlegają wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej. Tym samym, jeśli zaskarżona decyzja nie korzysta z przymiotu wykonalności, nie można więc orzec o wstrzymaniu jej wykonania na podstawie przywołanego przepisu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.