I OSK 173/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 listopada 2025 r. sygn. akt IV SA/Po 895/24 w sprawie ze skargi K.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 24 września 2024 r. nr SKO.PS.4040.285.2024 w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: umorzyć postępowanie kasacyjne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 20 listopada 2025 r. oddalił skargę K.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z 24 września 2024 r. w przedmiocie zasiłku celowego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł K.Z. (dalej jako "skarżący kasacyjnie"). 16 marca 2026 r. wpłynął do Naczelnego Sądu Administracyjnego odpis skróconego aktu zgonu K.Z. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie kasacyjne podlega umorzeniu. Na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Z odpisu skróconego aktu zgonu K.Z. wynika, że zmarł 26 stycznia 2026 r. Sprawa niniejsza dotyczy odmowy przyznania K.Z. świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na spłatę zaległości alimentacyjnych wraz z odsetkami i dodatkowymi opłatami w łącznej wysokości 1.804.207,28 zł, pokrycie kosztów korespondencji w wysokości 200 zł i kosztów wykonania rezonansu, którą to odmowę wydano decyzją Burmistrza Gminy M. 7 lutego 2024 r., nr OPS-PS.402.95.2024.DR, utrzymaną w mocy decyzją z 24 września 2024 r. Zasiłek celowy, uregulowany w art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1214 ze zm.), jest przyznawany na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobów medycznych i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Zasiłek celowy jest zatem świadczeniem z pomocy społecznej, które wygasa wraz ze śmiercią uprawnionego. Oznacza to, że uprawnienia i obowiązki z tym świadczeniem związane, w przypadku śmierci uprawnionego, nie przechodzą na spadkobierców. Zatem wynik postępowania nie dotyczy interesu prawnego jego zstępnych (odpowiednio jak w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lutego 2025 r. sygn. akt I OSK 1145/24). Mając na uwadze powyższy przebieg postępowania, oraz wywody o osobistym i zindywidualizowanym charakterze prawa o przyznaniu pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego, wobec śmierci uprawnionego, postępowanie to należy uznać za bezprzedmiotowe. W konsekwencji w rozpatrywanym przypadku ziściły się przesłanki umorzenia postępowania kasacyjnego, o czym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 ab initio w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.