I OSK 1623/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia del. WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. K. i J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 16 marca 2023 r. sygn. akt II SA/Go 687/22 w sprawie ze skarg B. J. i M. J. oraz L. K. i J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 września 2022 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 16 marca 2023 r. sygn. akt II SA/Go 687/22, po rozpoznaniu sprawy ze skarg B. J. i M. J. oraz L. K. i J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 września 2022 r., w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów postępowania rozgraniczeniowego oddalił skargi. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 września 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu zażalenia L. K. i J. K. uchyliło postanowienie Burmistrza C. z dnia 21 marca 2021 r., który zobowiązał L. K. i J. K. do uiszczenia w całości kosztów postępowania rozgraniczeniowego w kwocie 4.459,98 zł i zobowiązało do uiszczenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego: L. K. i J. K. w kwocie 2.229,98 zł, B. J. w kwocie 1.114,99 zł oraz M. J. w kwocie 1.114,99 zł, a Wojewódzki Sąd Administracyjny powołanym wyżej wyrokiem oddalił obie skargi. Skargę kasacyjną wnieśli L. K. i J. K., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 57 § 3 p.p.s.a., brak zastosowania art. 57 § 3 p.p.s.a., który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkował nierozpoznaniem przez Sąd I instancji podniesionego w skardze zarzutu dotyczącego nieważności decyzji rozgraniczeniowej Burmistrza C. z dnia 21 marca 2022 r., która zdaniem skarżących wydana została z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a mianowicie naruszeniem art. 145 § pkt 2 i 4 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. i art. 10 k.p.a.; - art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. przez zaniechanie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Burmistrza C. o rozgraniczeniu i wznowienia z urzędu przez organ II instancji postępowania rozgraniczeniowego, co do której to decyzji żadna ze stron nie złożyła wniosku o przekazanie sprawy sądowi powszechnemu; - art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niezawieszenie postępowania wywołanego wniesionym zażaleniem w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego, do czasu wydania decyzji merytorycznej o rozgraniczeniu w związku z wnioskiem o wszczęcie z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji rozgraniczeniowej. Mając powyższe na uwadze, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej skargi skarżących L. i J. K. i przekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie do ponownego rozpoznania i stwierdzenie nieważności postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. W odpowiedzi na skargę kasacyjną B. J. i M. J. wniosły o oddalenie skargi jako niezasadnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna. W myśl art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, daje Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu możliwość, w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej, ograniczenia się w uzasadnieniu wyroku, jedynie do oceny zasadności podniesionych w niej zarzutów. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, korzystając z tego rodzaju możliwości, wobec oddalenia skargi kasacyjnej, w uzasadnieniu swojego wyroku ograniczył się do oceny zasadności podniesionych w niej zarzutów. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. Natomiast zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pierwszą podstawę kasacyjną, której dotyczy art. 174 pkt 1 p.p.s.a., stanowi naruszenie prawa materialnego. Właściwe sformułowanie tej podstawy kasacyjnej w przypadku zaskarżania wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego powinno się sprowadzać do powołania jako naruszonego art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z odpowiednimi przepisami prawa materialnego, a także wskazania, w jakiej formie i dlaczego te przepisy zostały naruszone. W art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zawarta została druga podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ta podstawa kasacyjna służy przede wszystkim zakwestionowaniu ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie będącej przedmiotem sądowej kontroli. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest postanowienie w sprawie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego wydane na podstawie art. 123, art. 264 § 1 w zw. z art. 263 § 1 i art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty te są niezasadne, a Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo przeprowadził kontrolę zaskarżonego postanowienia, odniósł się do sformułowanych w skardze zarzutów, wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia i wskazał, że w postępowaniu w sprawie kosztów rozgraniczenia, decyzja rozgraniczeniowa nie jest przedmiotem kontroli. Jak wskazano na wstępie zarzuty skargi kasacyjnej nie dotyczą przepisów materialnoprawnych będących podstawą wydania zaskarżonego postanowienia, nie dotyczą również wysokości ustalonych kosztów postępowania rozgraniczeniowego, jak również ustalenia osób zobowiązanych do ich ponoszenia w ustalonych kwotach. Natomiast skarżący kasacyjnie poprzez sformułowane zarzuty chcą zakwestionować ostateczną decyzję rozgraniczeniową i dążą, aby w postępowaniu w sprawie kosztów postępowania rozgraniczeniowego poddać ocenie merytorycznej decyzję rozgraniczeniową odwołując się zarówno do przesłanek występujących w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji jak i do przesłanek występujących w postępowaniu o wznowienie postępowania administracyjnego. Należy podkreślić, że postępowanie przed sądem administracyjnym w sprawie postanowienia rozstrzygającego o kosztach postępowania rozgraniczeniowego prowadzonego przed organem administracji publicznej nie może służyć próbie kwestionowania decyzji o rozgraniczeniu. Decyzja ta wydawana jest bowiem w postępowaniu jednoinstancyjnym, tj. nie podlega kontroli w administracyjnym toku instancji, strony niezadowolone z decyzji rozgraniczeniowej mogą złożyć wniosek o przekazanie sprawy rozgraniczeniowej do sądu powszechnego. Skoro decyzja o rozgraniczeniu została wyłączona z trybu kontroli w ramach administracyjnego toku instancji, to tym bardziej nie można próbować dokonywać jej oceny w związku z zażaleniem na postanowienie w sprawie kosztów rozgraniczenia. Niezasadny jest zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 57 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie. Zgodnie z treścią art. 57 § 3 p.p.s.a. w przypadku zaskarżenia w jednym piśmie więcej niż jednego aktu, czynności albo bezczynności, przewodniczący zarządza rozdzielenie skarg. Oznacza to, że każdorazowo, gdy strona w jednym piśmie zaskarży kilka aktów to Sąd, do którego wniesiona została skarga, zobowiązany jest rozdzielić skargi, nadać każdej ze skarg nową, odrębną sygnaturę, po czym orzekać w każdej z tych spraw indywidualnie. W przedmiotowej sprawie art. 57 § 3 p.p.s.a. nie ma zastosowania albowiem z wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi w sposób jednoznaczny i bezsporny wynika, że dotyczy wyłącznie jednego aktu, tj. postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 września 2022 r. w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Decyzja rozgraniczeniowa nie podlega kontroli w administracyjnym toku instancji, nie należy również do kognicji sądów administracyjnych, w dacie wnoszenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego nie było w obrocie prawnym innego aktu od którego przysługiwałaby skarga do sądu. Powyższej oceny prawnej nie zmienia podnoszona przez skarżących kasacyjnie okoliczność, że ich zdaniem decyzja rozgraniczeniowa została wydana w warunkach art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a mianowicie naruszeniem art. 145 § pkt 2 i 4 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. i art. 10 k.p.a., a w konsekwencji naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niezawieszenie postępowania wywołanego wniesionym zażaleniem w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego, do czasu wydania decyzji merytorycznej o rozgraniczeniu w związku z wnioskiem o wszczęcie z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji rozgraniczeniowej. Należy wyraźnie zaznaczyć, że zarówno w dacie wydawania zaskarżonego postanowienia SKO w sprawie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego, jak i w dacie wnoszenia skargi nie zostały wszczęte nadzwyczajne postępowania dotyczące decyzji rozgraniczeniowej, tj. o stwierdzenie nieważności decyzji lub o wznowienie postępowania, ostateczna decyzja rozgraniczeniowa pozostawała w obrocie prawnym. Podnoszony zarzut dotyczący naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a więc niezawieszenia postępowania zażaleniowego, do czasu wydania merytorycznej decyzji o rozgraniczeniu jest błędny z następujących powodów: po pierwsze nie toczyło się żadne postępowanie dotyczące decyzji rozgraniczeniowej, po drugie strona nie może skutecznie żądać od organu wszczęcia postępowania z urzędu, po trzecie należałoby rozważyć, czy w okolicznościach tej sprawy występuje tutaj zagadnienie wstępne w znaczeniu o jakim mowa w tym przepisie. Zupełnie na marginesie sprawy zauważyć należy jako błędne powoływanie przesłanki nieważności postępowania, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a. czyli przesłanek wznowienia postępowania. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji i postępowanie o wznowienie postępowania, to dwa odrębne postępowania nadzwyczajne, o odmiennych przedmiotach, odmiennych przesłankach i organach uprawnionych do ich prowadzenia. Mając na uwadze treść zarzutów skargi kasacyjnej jakie zostały sformułowane oraz przedmiot niniejszego postępowania to jest ustalenie kosztów postępowania rozgraniczeniowego, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty te są niezasadne, albowiem nie dotyczą przedmiotu postępowania, tylko decyzji rozgraniczeniowej, a decyzja ta nie jest bo nie może być kontrolowana w postępowaniu w sprawie kosztów. W takich okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.