I OSK 1622/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka Sędziowie: sędzia NSA Marek Stojanowski sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. Ż. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 388/22 w sprawie ze skargi K. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ciechanowie z dnia 26 listopada 2021 r. nr SKO/I/I/2032/2021 w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej i ustalenia odpłatności za pobyt oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 października 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 388/22 oddalił skargę K. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ciechanowie z dnia 26 listopada 2021 r. nr SKO/I/I/2032/2021 w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej i ustalenia odpłatności za pobyt. Skargę kasacyjną od wyroku złożył K. Ż. zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest: - art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej poprzez uniemożliwienie rodzinie skarżącego, J. L. (córka siostry matki odwołującego) oraz jej mężowi J. L. wspierania K. Ż. w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb skarżącego, a polegających na jego regularnych i częstych kontaktach z jedyną rodziną która mu pozostała; - art. 3 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej poprzez uznanie, że skierowanie K. Ż. do Domu Pomocy Społecznej [...], ul. [...] stanowi odpowiedni rodzaj, formę i rozmiar świadczenia w stosunku do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, podczas gdy odpowiednim rodzajem, formą i rozmiarem świadczenia w stosunku do ww. okoliczności byłoby skierowanie skarżącego do Domu Pomocy Społecznej w [...]; - art. 54 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej poprzez uznanie, iż nie zachodzą w tej sprawie okoliczności, które wskazują na potrzebę skierowania skarżącego do Domu Pomocy Społecznej w [...], w sytuacji gdy okoliczności sprawy wskazują na takową potrzebę. Żądaniem skargi kasacyjnej objęto uchylenie zaskarżonego wyroku w całości. Pismem z dnia 15 lutego 2023 r. pełnomocnik skarżącego kasacyjnie oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przepis art. 193 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. 2024, poz. 935 – dalej jako: "p.p.s.a." wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu I instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne. Wskazać należy, że skoro w niniejszej sprawie strona skarżąca kasacyjnie - na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. zrzekła się przeprowadzenia rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. Na wstępie należy poczynić jeszcze uwagę porządkującą, bowiem choć skarga kasacyjna formułuje zarzut naruszenia ustawy o pomocy społecznej, to jednocześnie nie precyzuje o jaki konkretnie akt prawny chodzi. Analiza treści skargi kasacyjnej doprowadziła Sąd do wniosku, że zarzut ten dotyczy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2020, poz. 1876 – dalej jako: "u.p.s.") i w tak wytyczonym zakresie Sąd skargę kasacyjną rozpoznał. Na podstawie art. 3 ust. 1 i 3 u.p.s. pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka, a rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Osobę, wymagającą całodobowej opieki, kieruje się do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu, zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, chyba że okoliczności sprawy wskazują inaczej, po uzyskaniu zgody tej osoby lub jej przedstawiciela ustawowego na umieszczenie w domu pomocy społecznej (art. 54 ust. 2 u.p.s.). Skarga kasacyjna zarzuca pozbawienie rodziny skarżącego możliwości wpierania go w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia jego potrzeb, a polegających "na regularnych i częstych kontaktach". W rezultacie, jak przekonuje skarga kasacyjna, w sprawie doszło do naruszenia art. 3 ust. 3 u.p.s. poprzez skierowanie skarżącego kasacyjnie do Domu Pomocy Społecznej w [...], a nie jak domaga się tego skarżący do Domu Pomocy Społecznej w [...] oraz do naruszenia art. 54 ust. 2 u.p.s. poprzez błędne uznanie, że w sprawie nie zachodzą okoliczności wskazujące na potrzebę skierowania skarżącego do Domu Pomocy Społecznej w [...]. Podkreślić trzeba, że przedmiot kontroli sądowoadministracyjej stanowiła decyzja z dnia 26 listopada 2021 r., która została wydana z uwzględnieniem stanu faktycznego istniejącego w dacie jej wydawania. To zastrzeżenie jest o tyle istotne, że ustalenia faktyczne przyjęte przez organy w toku postępowania administracyjnego i zaakceptowane przez Sąd Wojewódzki nie zostały objęte zarzutami skargi kasacyjnej. Z akt sprawy wynika natomiast, że skarżący kasacyjnie nie ma bliskiej rodziny, ani osób zobowiązanych do alimentacji, a z dalekimi krewnymi nie utrzymuje kontaktu. Takie dane skarżący podał podczas przeprowadzanego z nim wywiadu środowiskowego. W odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, skarżący wprost wskazywał, że prosi o skierowanie go do Domu Pomocy Społecznej w [...], a nie w [...] "ze względu na warunki socjalne". Powtórzone w skardze kasacyjnej argumenty dotyczące wyższego standardu, nowszej infrastruktury i większego komfortu egzystencji w [...], w zestawieniu z deklaracjami o odmiennej od udokumentowanej w aktach sprawy relacji skarżącego z córką siostry jego matki, nie mogły przynieść oczekiwanego rezultatu. Zaakcentować trzeba, że skarga kasacyjna nie kwestionuje ustaleń faktycznych. Tymczasem, Sąd pierwszej instancji zaaprobował ustalenia organów, które znajdują oparcie w aktach sprawy. Jest to o tyle istotne, że argumentacja skargi kasacyjnej zmierzająca do wykazania zasadności zarzutu naruszenia art. 3 ust. 1 i 3 oraz art. 54 ust. 2 u.p.s. została zbudowana w istocie na stanie faktycznym, odmiennym od stanowiącego podstawę wyrokowania. Nieskutecznie natomiast, na etapie skargi kasacyjnej skarżący kasacyjnie usiłuje sferę ustaleń faktycznych zwalczać poprzez zarzuty naruszenia prawa materialnego. Działania te nie mogły przynieść pożądanych rezultatów, bowiem zasadność zarzutu naruszenia prawa materialnego nie może zostać skutecznie wykazana na podstawie stanu faktycznego, który sama strona skarżąca uznaje za prawidłowy. W tej sytuacji, sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego nie mogły przynieść oczekiwanego skutku. Mając zatem na uwadze, że zarzuty skargi kasacyjnej okazały się niezasadne Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.